Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

þanc-weorþ

(adj.)
Grammar
þanc-weorþ, -wurþ, -wirþe; adj.

Thankworthy, ⬩ deserving thanks, ⬩ acceptable

Entry preview:

Úrum godum geoffrian ðancwurðe oatsægednysse to offer to our gods an acceptable sacrifice, Homl. Th. i. 592, 34. Bútan ðú him þoncwyrþe lác onsecge, Exon. Th. 254, 17; Jul. 198.

under

(prep.)
Grammar
under, prep. adv.

Under ⬩ under ⬩ at the foot of ⬩ under ⬩ within ⬩ among ⬩ below ⬩ beneath ⬩ down

Entry preview:

Hwæþer him yfel þe gód under wunige whether evil or good dwell-within the mind, Exon. Th. 82, 4; Cri. 1333. where an object is surrounded by others, among Ne mehton ða senátus nǽnne consul under him findan, Ors. 4, 10; Swt. 196, 10.

Linked entries: Middel-Seaxe þúsend

LÁR

(n.)
Grammar
LÁR, e; f.

LORE ⬩ teaching ⬩ instruction ⬩ learning ⬩ knowledge ⬩ cunning ⬩ science ⬩ preaching ⬩ doctrine ⬩ dogma ⬩ precept ⬩ exhortation ⬩ admonition ⬩ counsel ⬩ suggestion ⬩ instigation ⬩ persuasion

Entry preview:

Hé sceal habban láre ðæt hé máge Godes folc mid wísdóme lǽran he must have learning, that he may be able to instruct God's people with wisdom, Homl. Th. i. 206, 26.

Linked entries: folc-lár lǽr

wilde

(adj.)
Grammar
wilde, adj.

Wild ⬩ wild ⬩ not domestic ⬩ not tamed ⬩ not broken in ⬩ wild ⬩ not cultivated ⬩ wild ⬩ uncultivated ⬩ uninhabited ⬩ wild ⬩ turbulent ⬩ ungoverned

Entry preview:

Wilde goos cente, Wrt. Voc. ii. 103, 68: gente 109, 63. Wilde gos cante, 14, 21. Wæs sum wilde hrem, Homl. Th. i. 162, 21. Se wilda fugel ( the Phenix ), Exon. Th. 211, 21; Ph. 201. Hafuc sceal on glofe wilde gewunian, wulf sceal on bearowe, Menol.

Linked entries: ge-wilde wild-cyrfet

wiþerweard-ness

(n.)
Grammar
wiþerweard-ness, e; f.

hostility ⬩ contention ⬩ opposition ⬩ perversity ⬩ frowardness ⬩ depravity ⬩ arrogance ⬩ unfavourable condition ⬩ adverse circumstance ⬩ adversity ⬩ contrariety ⬩ diversity

Entry preview:

Ðú ðé ne anhebbe on ofermétto on ðínre gesundfulnesse, ne eft ðé ne geortrýwe nánes gódes on nánre wiþerweardnesse, Bt. 6; Fox 16, 1. On wiberwerdnesse in aduersitate, Wülck. Gl. 252, 4. Wiðirwordnise, Rtl. 14, 20.

rǽd

Entry preview:

Add Hlyste hé gódes rǽdes, ná of mínum múðe, ac of Crístes sylfes, Hml. Th. i. 54, 16. Add Consilium, þæt is rǽdgeðeht . . . Sé hæfð gódne rǽd þurh Godes gyfe þe him gerǽdað ǽfre hwæt him tó dónne sý and hwæt tó forlǽtenne, Wlfst. 51, 19.

þurfan

(v.)
Grammar
þurfan, prs. ic, he þearf, ðú þearft, pl. wé þurfon; p. þorfte; subj. prs. is þurfe, þyrfe, pl. þurfen, þyrfen; prs. ptcpl. þurfende, þyrfende

To need ⬩ to be in need ⬩ have need of something ⬩ to need to do something ⬩ to be bound to do something because it is right ⬩ to be obliged ⬩ be compelled by destiny ⬩ to have good cause or reason for doing something ⬩ to be use, to be good for a person to do something ⬩ to owe

Entry preview:

Þý læs gyt láð Gode weorðan þyrfen lest the inevitable consequence, your becoming hateful to God, follow, Cd. Th. 36, 26; Gen. 577. Þý læs ða týdran mód ða gewitnesse wendan þurfe, Exon. Th. 147, 21; Gú. 730.

steór

(n.)
Grammar
steór, and stýr, e; f.
Entry preview:

God sette ǽ ðam folce tó steóre, Ælfc. T. Grn. 5, 36: L. Eth. ix. 36; Th. i. 348, 14: L. Ælfc. P. 8; Th. ii. 366, 18: Boutr. Scrd. 18, 4. Gegrípaþ stýre adprehendite disciplinam, Ps.

on-geagn

(prep.)
Grammar
on-geagn, -gegen, -gægn, -gegn, -geán, -gán, -geǽn, -gén.

opposite, over against, against ⬩ towards, in the direction of, to meet, in the way of ⬩ against ⬩ against, for the reception of, to receive ⬩ in reply to ⬩ in return for, as an equivalent for ⬩ opposite, over against ⬩ against, in a direction opposite to ⬩ against, with, contrary to, in opposition to ⬩ in reply to ⬩ as an equivalent for, in return for, in exchange for ⬩ against, ready for ⬩ towards ⬩ opposite ⬩ again, back ⬩ Lat re- ⬩ in reply ⬩ towards ⬩ on the other hand ⬩ again

Entry preview:

Swá wé oftor hig ( our sins) gemunaþ, swá forgyt God hyra hraðor . . . Ðonne ongeán ðon (on the contrary ) swá wé oftor misdǽda forgytaþ, swá gemon hig God geornor, L. E.

Linked entries: a-gén a-gén on-gegen

mynster-hám

(n.)
Grammar
mynster-hám, es; m.

A monastic house ⬩ monastery

Entry preview:

Ðone oferécan mon gedǽle gind mynsterhámas tó Godes ciricum in Súðregum and in Cent, Chart. Th. 482, 18

réceleásness

(n.)
Grammar
réceleásness, e; f.
Entry preview:

Ic andette mínes módes réceleásnessa Godes beboda, L. Edg. C. 8; Th. ii. 262, 32

teóðung-ealdor

(n.)
Grammar
teóðung-ealdor, es; m.
Entry preview:

Gif seó geférrǽden tó ðam micel sý, sýn gecorene of ðám sylfum gebróðrum ðá ðe gódes gewittes sýn, and sýn gesette tó teóðingealdrum (constituantur decani ), R. Ben. 46, 6-10: 137, 17-20. Cf. teóðung, II

un-lúcan

(v.)
Grammar
un-lúcan, p. -leác

To unclose ⬩ open

Entry preview:

To unclose, open Godes engel unleác ðæt cweartern, Homl. Skt. ii. 25, 839. Hostiarius is ðære cyrcean durewerd, se sceal ða cyrcan unlúcan geleáffullum mannum, and ðám ungeleáffullum belúcan wiðútan, L. Ælfc. C. 11; Th. ii, 346, 29.

weorold-geriht

(n.)
Grammar
weorold-geriht, es; n.
Entry preview:

A secular or civil right Woruldgerihta ic wille ðæt standan on ǽlcum leódscipe swá góde swá hý mon on betste áredian mæge . . . And ic wille ðæt woruldgerihta mid Denum standan be swá gódum lagum swá hý betst geceósan mægen, L. Edg.

word-gerýne

(n.)
Grammar
word-gerýne, es; n.

A mystery expressed in words, a deep saying

Entry preview:

Ic ðæt ongiten hæbbe þurg wítgena wordgerýno on Godes bócum, Elen. Kmbl. 578; El. 289: 646; El. 323

andgit-leást

(n.)
Grammar
andgit-leást, e; f.
Entry preview:

Ongeán þám andgyte þe of Godes gyfe cymð se deófol sǽwð angytléste (-leáste, v. l. ), 53, 2

bycgan

Entry preview:

Add: to buy goods Hwá bigþ hí?, Coll. M. 23, 25. Bege eme , Kent. Gl. 895. ꝥte metto bochton, Jn. L. 4, 8. in reference to marriage Be ðon ðe mon wíf bycgge, Ll. Th. i. 122, 3. to hire workmen Bycgæ wyrhta conducere operarios, Mt. R. 20,1

ge-hǽman

Entry preview:

Add: in a good sense, to marry Gehǽmed nupta, An. Ox. 1176. in a bad sense, to have illicit intercourse Uenus wæs swá fúl and swá fracod on gálnysse, þæt hyre ágen bróðor wið hý gehǽmde, Wlfst. 107, 16. Ꝥ man wið swustor gehǽme, Ll. Th. i. 404, 27

ge-sǽliglic

Entry preview:

Cf. ge-sǽlig; Gesett hæfde hé hié swá gesǽliglíce, Gen. 252. of things, happy, characterized by good fortune. Cf. ge-sǽlig ; IV Bið hyra meaht and gefeá swíðe gesǽliglic sawlum tó gielde, Cri. 1079.

Linked entry: sǽlig-lic

métan

(v.)
Grammar
métan, to meet.
Entry preview:

Mid þǽm ðú geearnode Godes irre, ðǽr ( if) ðá gódan weorc ǽr nǽren ( had not been) on ðé métte ( inventa ), Past. 355, 5. Add