Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

hefig-ness

oppressiveness ⬩ burdensomeness ⬩ a trouble ⬩ dullness ⬩ disease ⬩ oppression

Entry preview:

Ne þincð mé nán geswinc hefig, gyf ic geseó and habbe þæt ðæt ic æfter swince. Ac se tweónung wyrcað þá hefinesse, Solil. H. 26, 3. We béron hefignise (pondus) ðæs dæges and hǽto, Mt.

þríste

(adj.)
Grammar
þríste, and þríst; adj.

Bold ⬩ bold ⬩ presumptuous ⬩ audacious ⬩ shameless

Entry preview:

Forhwon beóð suǽ ðríste ða ungelǽredan ðæt hí underfón ða heorde ðæs láriówdómes ab imperitis pastorale magisterium qua temeritate suscipitur? Past. 1; Swt. 25, 16. Ða ðe tó ðam þríste sýn, ðæt hig God oferseóð, Wulfst. 270, 23.

Linked entries: þrístling þrýste

for-ceorfan

(v.)
Grammar
for-ceorfan, part, -ceorfende; ic -ceorfe, ðú -ceorfest, -cirfst, -cyrfst, he -ceorfeþ, -cyrfþ, pl. -ceorfaþ; p. ic, he -cearf, ðú -curfe, pl. -curfon; pp. -corfen

To cut or carve out ⬩ cut down ⬩ cut off or away ⬩ cut through ⬩ divide ⬩ excīdĕre ⬩ concīdĕre ⬩ succīdĕre ⬩ incīdĕre ⬩ intercīdĕre

Entry preview:

Ðæt we ne beón forcorfene that we may not be cut down, 408, 25

for-sacan

renounce ⬩ abandon ⬩ forsake

Entry preview:

Mid árwurðnysse underfón þone þe hí ǽr forsócon, 26, 189. to decline to bear: Se lǽce wile dæt se untruma his lǽceseax gefréde ǽr hé hit geseó, for ðǽm hé wénð, gif hé hit ǽr geseó, ðæt hé hit wille forsacan ut secantem gladium sentiret aeger antequam

samnunga

(adv.)
Grammar
samnunga, sæmninga, semninga; adv.

All at once, on a sudden, suddenly, forthwith, immediately ⬩ continuo, subito, repente

Entry preview:

Ðis is feáwra manna dǽd, ðæt hí ealle eorþlíce þing sæmninga forlǽtan mágon, Homl. Th. ii. 398, 33. Hí semninga sneóme forwurdon subito defecerunt et perierunt, Ps. Th. 72, 15 : Bd. 1, 7; S. 477, 1.

swǽtan

(v.)
Grammar
swǽtan, p. te

To sweat ⬩ of the natural moisture of the skin ⬩ to sweat with hard labour, so to toil : ⬩ to sweat, send forth like sweat, to exude (of persons or things) ⬩ to send forth blood, to bleed, ⬩ to sweat.

Entry preview:

Sitte hé on bæþe óó ðæt hé swǽte . . . óþ hé wel swǽte, Lchdm. ii. 290, 1-6. Ðæt se mon swǽte swíþe, 332, 2 : iii. 8, 11. Hé ongan blácian and ungefóhlíce swǽtan, Homl.

Linked entry: swítan

topp

(n.)
Grammar
topp, es; m.

a top, ⬩ summit ⬩ a lock of hair, tuft ⬩ a collection of rays of light ⬩ a top to play with ⬩ the hair at the top of the head ⬩ that which has a similarity with it

Entry preview:

Cometa ... men cweþaþ on Englisc, ðæt hit sié feaxede steorra, for ðæm ðǽr stent lang leóma of, Chr. 891; Erl. 88, 19.

mægden-ǽw

(n.)
Grammar
mægden-ǽw, e; f.

Marriage with a virgin

Entry preview:

Marriage with a virgin Ðæt biþ rihtlíc líf ðæt cniht þurhwunige on his cnihtháde óþ ðæt hé on rihtre mǽdenǽwe gewífige and hæbbe ða syððan and nǽnige óðre ða hwíle ðe seó libbe that is right life, that a young man remain a bachelor until in lawful matrimony

slápian

(v.)
Grammar
slápian, p. ode

To cause to sleep

Entry preview:

Ger. mih sláphóta dormitavit anima mea Ne geþafa ðú ðínum eágum ðæt hié slápige ne ne hnappigen díne brǽwas . . . Ne slápige nó ðin eáge (eágan, Cote. MSS.) . . . Ðæt is ðæt mon his eáge lǽte slápian (slápan, slápigen, Cott.

ge-mǽre

(n.; v.)
Entry preview:

Be rihtre mearce tó ðǽm gemǽrðornan, 404, 32. On ðæt gemǽrtreów, 342, 30. Andlang gemǽrweges, 383, . 28.

ÍDEL

(adj.)
Grammar
ÍDEL, adj.

empty ⬩ destitute ⬩ void ⬩ devoid ⬩ vain ⬩ useless ⬩ idle ⬩ idle ⬩ unemployed

Entry preview:

Ðǽr ðæt heáfod biþ unhál eall ða limu bióþ ídelu languente capite membra incassum vigent, Past. 18, 2 ; Swt. 129, 8. Ýdele spellunga fabulæ, Ælfc. Gr. 50, 29; Som. 52, 2. Ne hí dǽr ǽnig unnit ne geþafian ne ídele spǽce ne ídele dǽde, L. Edg.

Linked entries: a-ýdlig ídel

weorold

(n.)
Grammar
weorold, (-uld), weorld, worold (-uld, -eld), world, e; f. (but se woruld, Prov. Kmbl. 40: worldes, Lk. Skt. l, 70: ðissum worulde, Met. 10, 70)
Entry preview:

Wéndes ðú ðæt ðú woruld áhtest, 268, 23; Sae. 59. an age Weorld seculum, Wrt. Voc. i. 76, 50. Woruld, 52, 67. Hí gesáwon ðæt beorhte leóht æfter ðære langan worolde ( the time between Adam's death and Christ's descent into hell ), Shrn. 68, 15.

þeówian

(v.)
Grammar
þeówian, p. ode.

to serve ⬩ be a servant or slave ⬩ to be devoted to ⬩ attend to ⬩ bestow pains on ⬩ work at ⬩ to perform a service ⬩ to enslave ⬩ reduce to a state of slavery ⬩ deprive of freedom

Entry preview:

Sume secgaþ ðæt se milte ðám sinum þeówige, Lchdm. ii. 242, 22. Ðæt wé ðíwgen him ut serviamus illi, Ps. Surt. ii. p. 199, 26. Ne mæg nán man twám hláfordum þeówian (ðeówigan,) (Rush.), Mt. Kmbl. 6, 24: Lk. Skt. 16, 13.

Linked entries: þeáwian þeówan

un-hýðig

(adj.)
Grammar
un-hýðig, adj.

Without that which is advantageous or beneficial ⬩ unhappy

Entry preview:

.), þeáh ðe þúhte ðæt ðú welig wǽre, ðonne ðú óþer twéga oððe hæfdest ðæt ðú noldest, oððe næfdest ðæt ðú woldest? Bt. 26, 1; Fox 90, 30. Gewát beorn unhýðig ( Guthlac's disciple when he had just lost his master ), Exon. Th. 185, 32; Gú. 1302.

for-dón

(v.)
Grammar
for-dón, to for-dónne; he -déþ; p. ic, he -dyde, ðú -dydest, pl. -dydon; subj. pres. -dó, pl. -dón; p. -dyde, pl. -dyden; pp. -dón, -dén.

to do for ⬩ destroy ⬩ kill ⬩ perdĕre ⬩ destruĕre ⬩ dēlēre ⬩ contĕrĕre ⬩ interfĭcĕre ⬩ occīdĕre ⬩ to seduce ⬩ defile ⬩ corrupt ⬩ sedūcĕre ⬩ scĕlĕrāre

Entry preview:

Se here fordydon eall ðæt he oferferde the army destroyed all that it passed over, Chr. 1016; Erl. 157, 12. Hí fordydon me consummāvērunt me, Ps. Lamb. 118, 87. Ðæt ic hig fordó ut contĕram eum, Deut. 9, 14. Ðæt he fordó ut perdat, Jn.

Linked entry: for-gedón

dígol

(adj.)
Grammar
dígol, dýgol, diógol; gen. m. n. dígles, f.dígolre ; def. nom. m. dígla; f. n. dígle; adj.

Secret, hidden, private, dark, obscure, profound, abstruse, unknown ⬩ secrētus, occultus, obscūrus, ignōtus

Entry preview:

Sóþlíce nis nán þing dígle, ðæt ne sý geswutelod non est enim occultum, quod non manifestētur, Lk. Bos. 8, 17. He ðǽr wolde dígol beón he would there be hidden, Bd. 3, 14; S. 539, 44. On dígle, deorce stówe in an obscure, dark place, Ps. Th. 142, 4.

hrór

(adj.)
Grammar
hrór, adj.

Stirring ⬩ active ⬩ agile ⬩ nimble ⬩ vigorous ⬩ stout ⬩ strong

Entry preview:

Ðæt hé folc gesceóp fægere Drihten heraþ holdlíce hróre geþance populus qui creabitur laudabit Dominum, 101, 16.

Norþ-mann

(n.)
Grammar
Norþ-mann, es; m.

A man belonging to a northern country ⬩ a Norseman ⬩ Norwegian ⬩ Dane

Entry preview:

Ðæt wǽron ða érestan scipu Deniscra manna ðe Angelcynnes land gesóhton, Chr. 787; Erl. 57, 21-25. Ðǽr geflémed wearþ Norþmanna bregu, 937; Erl. 112, 33. Wǽran ǽr under Norþmannum, 942; Erl. 116, 15.

Linked entry: Nor-men

ge-dwola

(n.)
Grammar
ge-dwola, -dweola, an; m.

error ⬩ madness ⬩ heresy ⬩ error ⬩ errātum ⬩ vesānia ⬩ hærĕsis ⬩ a heretic ⬩ hærĕtĭcus

Entry preview:

Óþ ða tíde ðæs Arrianiscan gedwolan usque ad tempŏra Arriānæ vesāniæ, Bd. 1, 8; S. 479, 18. Gé gedwolan fylgdon ye followed error, Elen. Kmbl. 742; El. 371 : Bt. Met. Fox 26, 108; Met. 26, 54.

Linked entries: dwola ge-dweola

tá

(n.)
Grammar
tá, (contracted from) , an; f.

A toe

Entry preview:

Mid ðǽm táum cum mentagris, Lchdm. i. lxxiv, 21 (cf. lxxi, 13). Ofer hira handa þúman and ðæs swýðran fótes micclan tán super pollices manus eorum ac pedis dextri, Ex. 29, 20

Linked entries: táhae tán