á-gifan
Entry preview:
Hé háteþ þá eorþan eft ágifan ꝥ heó ǽr onféng, Bl. H. 21, 30.
of-spring
Offspring, progeny, posterity, descendants
Entry preview:
Ic dó ðínne ofspring swá menigfealdne swá ðære eorþan dust, 13, 16. Hí gesworen habbaþ ge for hý sylfe ge for heora ofspryng (gingran,MS. B.) L. A. G. tit.; Th. i. 152, 17. Ðis sý gedón for Síferþ and for his ofsprincg tó hyra sáwle þearfe, Cod.
Linked entry: spring
FRAM
FROM ⬩ a ⬩ ab ⬩ Concerning ⬩ about ⬩ of ⬩ cum verbis lŏquendi ⬩ de
Entry preview:
FROM; a, ab Ic adilige ðone mannan fram ðære eorþan ansíne, fram ðam men óþ ða nýtenu, fram ðam slincendum óþ ða fugelas delēbo hŏmĭnem a făcie terræ, ab hŏmíne usque ad anĭmantia, a reptĭli usque ad volucres cœli, Gen. 6, 7.
cyn-ren
Entry preview:
Ðú fyldest þás eorþan mid mistlicum cynrenum nétena, Bt. 33, 4; F. 132, 26. v. fore-, wyrt-cynren
hnáh
Bent down, ⬩ low, ⬩ lowly, ⬩ humble, ⬩ abject, ⬩ mean, ⬩ poor
Entry preview:
Bent down, low, lowly, humble, abject, mean, poor And hé hnáh tó eorþan áleát wið ðæs engles adoravitque eum pronus in terram, Num. 22, 31. Næs hió hnáh ne tó gnéþ gifa she was not mean nor too sparing of gifts, Beo. Th. 3863; B. 1929.
tó-bláwan
to blow in different directions, ⬩ scatter by blowing, ⬩ blow away ⬩ to inflate, ⬩ puff up, ⬩ distend with wind, ⬩ swell, ⬩ to cause the breast to swell
Entry preview:
Tódrifen mid winde, swá weorþaþ axe giond eorþan eall tóbláwen, Met. 20, 106. On ðam (helle)fýre gé beóþ tóbláwene, Homl. Skt. i. 7, 139. to inflate, puff up, distend with wind, swell, lit. v. next word Gif se maga biþ tóbláwen. Lchdm. iii. 58, 13.
Linked entry: tó-blǽdan
ÍSEN
Iron ⬩ steel
Entry preview:
Eorþe swilce ísen terra ferrea, Deut. 28, 23. Ðá wæs se ofen onhǽted ísen eall þurhgléded then was the furnace heated, the iron made red hot, Cd. 186; Th. 231, 8; Dan. 244. Ísenes scearpnyss acumen, Ælfc. Gr. 9; Som. 9, 31.
tó-berstan
to burst asunder, ⬩ to break (intrans) in two, or in pieces, ⬩ be rent asunder ⬩ to break out in sores, ⬩ to break out
Entry preview:
Seó eorþe tóbærst and ðonan up wæs biernende fýr wið ðæs befones hiatu terrae flamma prorupit. Ors. 5, 10; Swt. 234, 7. Hé eode tó ðære bnrge wealle, and fleáh út ofer, ðæt hé eall tóbærst, 5, 12; Swt. 244, 3.
Linked entries: bersting tó-borstenness
weorc
Entry preview:
Lbmn. 244, 34), ciricsceat-, eorþ-, leóþ-, morþ-, yfel-weorc
síd
Entry preview:
Eorþe and síd wæter earth and ocean broad, Cd. Th. 7, 2 ; Gen. 100. Geseah sceado swiðrian geond sídne grund, 8, 35 ; Gen. 134. Sǽs sídne grund, Exon. Th. 349, 2 ; Sch. 40. Geond sídne sǽ, 53, 19; Cri. 853. Sǽs sídne fæðin, Elen.
Linked entry: síd-folc
a-fyrran
To remove ⬩ take away ⬩ expel ⬩ deliver ⬩ amovere ⬩ avertere ⬩ elongare ⬩ auferre ⬩ eripere
Entry preview:
Afyrrinde gefeoht oððe óþ ende eorþan auferens bella usque ad finem terræ. Ps. Spl. C. T. 45, 9. Afyrr me feóndum mínum enpe me de inimicis meis, Ps. Th. 142, 10. Afyr, 118, 22: 53, 5.
Linked entry: a-fyran
CIRM
A noise, shout, clamour, uproar ⬩ strepitus, clamor, fragor, clangor
Entry preview:
Wæs on eorþan cyrm a noise was on the earth, Byrht. Th. 134, 61; By. 107: Andr. Kmbl. 2252; An. 1127. Hlúd herges cyrm loud was the shout of the host, Cd. 148; Th. 184, 14; Exod. 107.
gífer-nes
Greediness ⬩ avarice ⬩ voracity ⬩ gluttony ⬩ aviditas ⬩ gula
Entry preview:
Ða niétenu for ðære gewilnunge hiera gífernesse simle lócigeaþ to ðære eorþan beasts because of their greedy desires ever look to the earth, Past. 21; Swt. 154, 20; Cot. MS.
Linked entry: giefernes
ǽg-hwǽr
in every place, ⬩ to every place, in every direction ⬩ in every case ⬩ in every respect
Entry preview:
Ǽghwǽr on eorþan, Gen. 2705. Geneósian ealra þeóda ǽghwǽr landes ad visitandas omnes gentes, Ps. Th. 58, 5. Ǽghwár eorðan usquequaque, Ps. L. 118, 107.
nǽfre
Never
Entry preview:
Nǽfre ic máran geseah eorl ofer eorþan, Beo. Th. 500; B. 247. Nǽfre gé mid blóde beódgereordu eówre þicgeaþ, Cd. Th. 91, 26; Gen. 1518. Eádig biþ se ðe in his éþle geþíhþ; earm se him his frýnd geswícaþ; néfre (?)
Linked entry: nefre
æt-hrínan
Entry preview:
Ǽr þon þe hé eorþan æthrine, Bl. H. 165, 19
neowol
prone ⬩ prostrate ⬩ deep down ⬩ low ⬩ profound
Entry preview:
Hwí líst ðú neowel on eorþan cur jaces pronus in terra? Jos. 7, 10. Hé feóll niwel on ða eorþan, Gen. 33, 3. Niwol, Bt. 1; Fox 4, 3. Neowol, Met. 1, 80.
a-gifan
To restore ⬩ give back ⬩ give up ⬩ leave ⬩ return ⬩ repay ⬩ render ⬩ pay ⬩ give ⬩ reddere ⬩ restituere ⬩ tradere ⬩ relinquere ⬩ exsolvere ⬩ dare
Entry preview:
Eorþe ageaf ða the earth gave up those, Exon. 24b; Th. 71, 15; Cri. 1156. Ðone hie ðære cwéne agéfon they gave him up to the queen. Elen. Kmbl. 1171; El. 587. He agæf him his leóda láfe he restored to him the remnant of his people.
mór
a moor ⬩ waste and damp land ⬩ high waste ground ⬩ a mountain
Entry preview:
Swá unefne is eorþe þicce, syndon ðás móras myclum ásprotene, Ps. Th. 140, 9. Ungeféredra móra inaccessorum montium, Bd. 4, 26; S. 602, 20. In heágum mórum and in hréðum in arduis asperisque montibus, 4, 27; S. 604, 27: 3, 23; S. 554, 20.
fóda
victuals ⬩ provisions ⬩ sustenance ⬩ support
Entry preview:
Þ seó eorþe fódan (pastum) gecwémme ágeáfe, Hy. S. 20, 3. Man heom fódan geaf (hí man fǽdde, v.l.) of West-Seaxana ríce, Chr. 994; P. 128, 6. sustenance, support Æt him wæs gelang eall heora fóda; sé heom on ealre hwíle metes tilian sceolde, Hml.