Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

þrǽstan

(v.)
Grammar
þrǽstan, p. te.

to twistwritheroll aboutto torturetormentharassplagueafflictto pressconstrain

Entry preview:

Ðætte Bryttas hié sylfe ðrǽston ( contriverint ) on ingefeohtum, 1, 22; S. 485, 11. Mé þræscende (þrǽstende?), Homl. Skt. ii. 23 b, 554. Hé grimme sáre ongan ðrǽsted beón ( torqueri ), Bd. 5, 13; S. 632, 59.

be-warenian

(v.)
Grammar
be-warenian, -warnian.

avoidto watchguard

Entry preview:

D. 209, 8. ꝥ hí hí sylfe bewarnian, ꝥ hí ne þurfan cuman ne ipsi veniant, 310, 21. to ward off from one's self þá óþre geseóð þi yfel, tó þon ꝥ hí heom bewarnian þá, and þás beóð þe má wítnode þe hí noldon heom bewarnian þá hellewítu ut isti videant

Linked entry: be-warian

be-witian

(v.)

to watchobserve

Entry preview:

Th. 470, 13. þæs behðfaí hie. eþa ǽghwylc, þ he his sáwle sið sylfa bewitige (geþence, MS. Vercel.) that he see after the course of his soul, Exon. Th. 367, 4. þæt hé (the star) þǽre sunnan síð bewitige, hé sceal beforan féran, Met. 4, 16.

forþ-weard

(adj.)
Grammar
forþ-weard, adj.
Entry preview:

Cf. forþ, 3 Þæs sylfa þeáw lange on Angelcynnes mynstrum forþweard wæs, Lch. iii. 434, 20. For and substitute: of direction in position, inclined forwards.

ge-martyrian

(v.)
Entry preview:

Enoh and Elias þurh þone þeódfeónd gemartrode (-martirode, v.l.) weorðaþ, þe God sylfa fela hund wintra geheóld, Wlfst. 85, 19. to put to a cruel death, slay an innocent person Ongan Þunor þone cyning biddan ꝥ hé móste þá æþelingas dearnunga ácwellan

stede

(adv.)
Entry preview:

cf. in-stede) on the spot, at once :-- Þænne þú of stede miht syllan cum statim possis dare, Scint. 193, 12: 197, 13. add On ðám ýtemestan styde standan, R. Ben. I. 76, 9. Ærest man ásmeáð þæs húses stede, Angl. viii. 324, 8. <b>II b.

Linked entry: welig-stedende

ele-beám

(n.)
Grammar
ele-beám, es; m. [ele oil, beám a tree]

An olive-tree ŏlea, ŏlīva

Entry preview:

He eów sylþ elebeámas ðe gé ne plantudon dĕdĕrit tibi ŏlīvēta quæ non plantasti, Deut. 6, 11. Unwæstmbǽre elebeám an unfruitful or wild olive-tree; ŏleaster, Ælfc. Gl. 47; Som. 65, 19; Wrt. Voc. 33, 19: Ælfc. Gr. 8; Som. 7, 15

for-drífan

(v.)
Grammar
for-drífan, p. -draf, pl. -drifon; pp. -drifen

To drive awayforcecompeldrive outejectbanishpellĕreprōpellĕrecompellĕrecōgĕreexpellĕre

Entry preview:

Lufiaþ fordrifene, forðamðe gé sylfe wǽron fordrifene and útancymene on Egipta lande vos ămāte pĕrĕgrīnos, qui et ipsi fuistis advĕnæ in terra Ægypti, Deut. 10, 19, 18

for-wandian

(v.)
Grammar
for-wandian, -wandigan; p. ode; pp. od [wandian to fear] .

To reverencehave in honourvĕrĕrirevĕrĕriTo be afraidbe confoundedhesitateconfundicuntāri

Entry preview:

To be afraid, be confounded, hesitate; confundi, cuntāri Nellaþ forwandian ðæt hí ne syllon sóþfæstnysse wið sceattum they are not afraid to betray truth for money, Homl. Th. ii. 244, 23.

þeód-wita

(n.)
Grammar
þeód-wita, an; m.
Entry preview:

P. 5; Th. ii. 308, 12. a man of great wisdom or learning, a sage Wá eów ðe taliaþ eów sylfe tó ðeódwitan ve, qui sapientes estis carom oculis vestris, Wulfst. 46, 26. <b>II a.

weorold-spéd

(n.)
Grammar
weorold-spéd, e; f.
Entry preview:

worldly wealth; generally in plural, this world's goods Syllan ðone teóþan dǽl úre worldspéda, Blickl. Homl. 35, 20. Mid hire ǽhtum and worldspédon possessionibus suis et mundanis opibus, L. Ecg. P. ii. 16 ; Th. ii. 188, 3.

(adv.)
Grammar
má, ; adv.
Entry preview:

Add: in or to a greater degree, extent, or quantity Hí forseóð hí selfe lǽs on þysum middanearde þá þe þæncað ꝥ hí sýn sylfe má góde þonne óðre men ut minus se in hoc mundo despiciant qui plus se ceteris aliquid fuisse meminerunt, Gr. D. 151, 27.

on-þracian

(v.)
Entry preview:

Se man þe næbbe of hwám hé mæge rúmlíce ælmessan syllan, ne onðracige hé for ðám ( let him not be alarmed on that account), Hml. A. 141, 80. Scamigan hí and anðracian (reuereantur) þá sécendan sáwle míne, Ps. L. 34, 4.

swín

Entry preview:

Ic ann ꝥ ðridde treów and ꝥ ðridde swiin ( printed swun) of æuesan ðæs wudes (the Latin version is: Dono tertiam quamque arborem et tertiam quamque sarcinam iumentariam fructuum qui nascuntur in sylua), iv. 202, 11.

tó-sprǽdan

(v.)
Grammar
tó-sprǽdan, p. de

To spread outextendexpandspread in different directions

Entry preview:

Ðæs mannes sáwl biþ on Gode tósprǽd, swá ðæt heó oferstíhþ middaneard, and eác hí sylfe, Homl. Th. ii. 186, 8. Stríc mid tósprǽddum handum niðer ofer ðíne breóst, Techm. ii. 119, 25. Wíf tósprǽddum loccum a woman with dishevelled locks.

beáh

a crowngarlanda collarnecklacea shackle for the necka braceleta circle,

Entry preview:

Hé (the king) sylþ mé hors oþþe beáh (armillam), Coll. M. 22, 35. Bégas dextralia, An.

ge-riht

Entry preview:

Nán mæssepreóst nánne mon . . . of ððre preóstscýre lǽre ꝥ mon . . . him heora teóðunge syllan and þá geryhtu þe hig þám óþrum syllan sceoldan, ii. 410, 33.

fultum

(n.)
Grammar
fultum, fultom, es; m.

helpaidassistancesupportsuccourauxĭliumadjūtōriumadjūmentuma helperan armyforcesadjūtorcōpiæ

Entry preview:

Syle us nú on earfoðum æðelne fultum da nōbis auxĭlium de trībŭlātiōne, Ps. Th. 59, 10: 83, 6: Ps. Lamb. 19, 3. Him Drihten forgeaf frófor and fultum the Lord gave to them comfort and succour, Beo. Th. 1400; B. 698: 3674; B. 1835: Salm.

Linked entry: fultom

irfe-numa

(n.)
Grammar
irfe-numa, an; m.

an heir

Entry preview:

Gif se bónda ǽr hé deád wǽre beclypod wǽre ðonne andwyrdan ða yrfenuman swá hé sylf sceolde ðeáh hé líf hæfde if the man of the house before his death were cited; then let the heirs answer as he himself would have had to do if he had lived, L. C.

Linked entry: -numa

ge-býrian

(v.)
Grammar
ge-býrian, -býrigan, -bírian; 3rd sing. ; p. ede; pp. ed; 3rd sing. ; p. ode; pp. od. [The cognate words point to a short vowel.]

To happento fall outto pertain tobelong toevenireacciderecontingerepertinere adIt pertains toit is fitting or suitableit becomesit behovespertinet adconvenitoportetdecet

Entry preview:

Syle me mínne dǽl mínre ǽhte, ðe me to gebýreþ da mihi portionem substantiæ quæ me contingit, Lk. Bos. 15, 12.

Linked entries: býre ge-bíraþ