brýce
Entry preview:
Th. 547, 18 : 545, 17. enjoyment Seó sáwul is on sibbe wunigende on hire dæge, þonne heó on gewítendlicere tíde blissað, and on hwílwendlicum bricum bið ungefóh, Hml. Th. i. 408, 15. Similar entries v. níd-bryce
crísten-dóm
Entry preview:
Th. ii. 350, 32. time when or place where Christianity prevails Þá þe secgað þæt þeós world sý nú wyrse on ðysan crístendóme þonne hió ǽr on þǽm hǽþenscype wǽre . . . Hwǽr is nú on ǽnigan crístendóme betuh him sylfum ꝥ mon him þurfe swilc ondrǽdan?
feorh
Entry preview:
Ic cweþe tó eów ꝥ gé ne sorgige eówrum fere (animae) hwæt gé etan . . . ah nis máre ꝥ ferh (anima) þonne se mete?, Mt. R. 6, 25. On earfoþum þǽr wé úres feores ne wénaþ, Bl. H. 51, 28.
ge-clǽnsian
Entry preview:
E. 231, 2. to remove impurity from an object Wé oft ágyltað; þonne sculon wé on þǽre forhæfdnesse ... ꝥ geclǽnsian, Bl. H. 35, 17
gita
Entry preview:
Cf. gít; Þás þeófas willað ríxian gýta ( accented in MS. ) swíðor þonne hig ǽr dydon, Ll. Th. i. 238, 23
hǽr
Entry preview:
Heora wæs má þonne hǽra on mínum heáfde, Ps. Th. 39, 14. Ne efesiad eów ne eówre hǽr ne sciron ( non facietis calvitium), Deut. 14, a hair of an animal Of nǽrum (of hérum ðǽra camella, Mt. L. 3, 4) de pilis, Wrt. Voc. ii. 71. 61.
hefe
importance ⬩ a burden ⬩ a weight
Entry preview:
Th. i. 286, 12-15. weight in a high degree: Hefe wæstma brycð bóh pondus fructuum frangit ramum, Scint. 85, 4. figuratively. oppressive effect or influence Þonne gehwylce synfulle menn óðre geólǽcað, and mid gegaderodun hefe þǽre wyrstan lyffetunge
ilca
Entry preview:
Dauid sang þysne sealm ymb swýðe lang þæs þe hine God álýsed hæfde . . . for þǽm ylcan hine sang Críst þonne hé álýsed wæs . . . Ps. Th. 17, arg. Hé spone ðá ðe his ðeáwa giémað tó ðǽm illcan (ilcan, v. l. ). Past. 83, 3.
sum
Entry preview:
Ðeáh hé mæge sume (= sume dǽle) his willan ongitan, þonne ne mæg hé eallne, Bt. 39, 9; F. 226, 7. Þá gesæt hé sume dæge under sunnbeáme, Hml. Th. ii. 134, 25. Fulsóð hý secgað sumera þinga, Ll. Th. ii. 344, 23 n
ge-æmtian
to empty, remove the material contained in something ⬩ to free ⬩ give leisure to ⬩ to free oneself ⬩ to be disengaged ⬩ to make ⬩ get time ⬩ devote oneself
Entry preview:
Þonne heó mæg hí fram hyre láre geǽmtigan, Ap. Th. 22, 12. in order to do something, to make or get time for a purpose, devote oneself to ꝥ hé hine geǽmtogode (-émtigode, -ǽmetgode, v. ll.) Gode tó þeówianne, Gr. D. 52, 8.
þurfan
To need ⬩ to be in need ⬩ have need of something ⬩ to need to do something ⬩ to be bound to do something because it is right ⬩ to be obliged ⬩ be compelled by destiny ⬩ to have good cause or reason for doing something ⬩ to be use, to be good for a person to do something ⬩ to owe
Entry preview:
To need. to be in need, have need of something, absolute Gif ðú cláþa þe má on hæfst, þonne ðú þurfe, Bt. 14, 1; Fox 42, 15. Ðú gæderast máre, þonne ðú þurfe (þyrfe, Cott. MS.), 14, 2; Fox 44, 8.
heáh
Entry preview:
Rómáne him gesetton híran ládteów þonne hiera consul wǽre Romani dictatorem creant, cujus auctoritas et potentia consulem praeiret, Ors. 2, 4; S. 70, 1. Beforan ðǽm hírrum hádum, Past. 411, 22.
Linked entry: dynt
cúþ-líce
Entry preview:
Cúðlíce ł for ðon (þonne ł cúþlíce, R.) igitur, Mt. L. 12, 28: p. 9, 8: ergo, 1, 17: autem, 19: 5, 37. Cúþlíce swá hwylcne man swá hý gefóð þonne fretað hí hine nam quoscunque capiunt comedunt, Nar. 36, 3: Gr. D. 188, 23.
flówan
to pass away ⬩ be transitory ⬩ to issue ⬩ to flow ⬩ to be flooded ⬩ to flow ⬩ to abound
Entry preview:
Ðonne se móna úp áríst, þonne ongiuð seó sǽtó flówanne, Angl. viii. 327, 27. Fléwð, Lch. iii. 268, 16. to be flooded, be covered with a fluid Oft of ðinnum rénscúrum fléwð seó eorðe, Hml. Th. ii. 466, 8.
ge-déman
Entry preview:
Þonne wæs gedémed þæt hí ealle sceolden singan cum esset decretum ut omnes cantare deberent, Bd. 4, 24; Sch. 482, 16. Leng feorg gehealdan þonne him gedémed wæs, Gú. 1032. <b>I a.
ge-tríwan
Entry preview:
Gif hé (one to whom property had been entrusted, and who had lost it) gewitnesse hæbbe, and hé (the owner of the property) him (the loser) ne getriéwe, swerige hé (the loser) þonne (cf. Ex. 22, 10-11), Ll.
Linked entry: ge-trýwan
ge-trúwian
Entry preview:
Gif se hláford þonne wille þone man mid wóh fordón ... gif hé láðleás beó if A receive B's man, C, that B has turned away for his (C's) ill-doing, and to B C cannot clear himself of the charge of ill-doing. ...
helpan
to succour ⬩ to be serviceable ⬩ to profit ⬩ avail
Entry preview:
Lk. p. 7, I. to relieve the wants or necessities of a person, to succour Þonne hý him tó eów árna bǽdun, þonne gé hyra hulpon, Cri. 1354. Help (cf. ára, Met. 4, 31) þínum earmum moncynne, Bt. 4; F. 8, Milsa ús ł help úsig miserere nostri. Mt.
óþer
Entry preview:
(l α)) móna dæghwámlíce feówer prican lator áríst þonne hé dyde on þám óðrum dæge, Angl. viii. 327, 27. (l β) denoting repetition :-- Swilce óðer wæterflód, swá fleów heora blód, Hml.
gif
Entry preview:
Gif eall þisses middaneardes wela cóme tó ánum men, hú ne wǽron þonne ealle óþre men wǽdlan?, 13; F. 38, 20. Hú wolde þé nú lícian, gif hwilc cyning wǽre . . . ?