Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

orgel

(n.)

pride

Entry preview:

pride Hwǽr is heora prass and orgol búton on moldan beþeaht and on wítum gecyrred? Wulfst. 148, 32. [Woreldes richeise wecheð orgel on mannes heorte, O. E. Homl. ii. 43, 17. The form orguil occurs, p. 63. Heó leapeð into horel (orhel, MS.

Linked entries: orgello orgol

be-healdan

(v.)
Grammar
be-healdan, bi-healdan, ic -healde, ðú -healdest, -hylst, he -healdeþ, -hylt, -hilt, pl. -healdaþ; p. ic, he , -heóld, ðú -heólde, pl. -heóldon; pp. -healden; v. trans. [be near, healdan to hold, observe] .

to hold by or nearpossessobserveconsiderbewareregardmindtake heedbehaveto meansignifytenereinhabitareservarecuraregerereto BEHOLDseelook onobservareaspicerevidere

Entry preview:

to hold by or near, possess, observe, consider, beware, regard, mind, take heed, behave, to mean, signify; tenere, inhabitare, servare, curare, gerere Heora ǽ to behealdenne to observe their laws Ors. 3, 5 ; Bos. 57, 21.

Linked entries: be-held bi-healdan

tó-drǽfan

(v.)
Grammar
tó-drǽfan, p. de

To drive asunder,drive in different directions,drive away,expel,dispel,scatter,disperse

Entry preview:

Heora heriges wæs mycel ofslægen and eall tódrǽfed cunctus eorum caesus sive dispersus exercitus, Bd. 3, 18; S. 546, 36. Byþ seó heord tódræfed dispargentur oves gregis, Mt. Kmbl. 26, 31. Beón ða scép tódrǽfede, Mk. Skt. 14, 27.

Linked entry: tó-drífan

út-fær

(n.)
Grammar
út-fær, es; n.

A going outegressexit

Entry preview:

Ðeáh heó nán útfær ne gemét, 4 10, 10. On útfærum heora in egressibus suis, Ps. Lamb. 143, 13

friþ-gísel

(n.)
Grammar
friþ-gísel, es; m.

A peace-pledgepeace-hostageobses pācis feriendæ causa dătus

Entry preview:

A peace-pledge, peace-hostage; obses pācis feriendæ causa dătus Ðæt man húru friþgíslas to heom lǽte that at least peace-hostages be allowed them, L. O. D. 9; Th. i. 356, 20

bisceop

under

Entry preview:

Lundenwaran lufodon þæt heó þeówedan heora deófolgelda biscopum idolatris magis pontificibus seruire gaudentes, Bd. 2, 6; Sch. 138, 9

BIN

(n.)
Grammar
BIN, binn, e; f.

A manger, crib, BIN, hutchpræsepe, præsepium

Entry preview:

Heó hine on binne aléde reclinavit eum in præsepio, Lk. Bos. 2, 7, 12, 16: Exon. 18 b; Th. 45, 25; Cri. 724. On heora assena binne in the manger of their asses, Homl. Th. i. 30, 13, 31

Linked entry: binn

ǽ-mód

Entry preview:

Wǽron ðá synna ealle ádílegode bútan ánre; seó wæs seó mǽste, and heó wearð ðá ǽmód, Hml. S. 3, 553. Man sceal lǽwedum mannum secgan be heora andgites mǽðe, swá ðæt hí ne beón ðurh ðá deópnysse ǽmóde, Hml. Th. ii. 446, 8. Add

ge-férlíþlíce

(adv.)
Grammar
ge-férlíþlíce, adv.
Entry preview:

Sociably Heom bám wæs forgifen; ꝥ hí moston on ánre eardungstówe geférlíðlíce (-líflíce, v.l., socialiter) lifian ; þám eác gelamp ꝥ hí samod geférlíðlíce (-líflíce, v. l. ) férdon of líchoman, Gr. D. 313. 23-25

weorold-wlencu

(n.)
Grammar
weorold-wlencu, (-o); indecl.: -wlenc; e; f.
Entry preview:

Syððan hý hit habbaþ, hí glencgaþ heora wíf mid ðam ðe hí weofoda sceoldan, and maciaþ eall heom sylfum tó woruldwlence, 19 ; Th. ii. 328, 9.

un-treów

(n.)
Grammar
un-treów, e; f.

Bad faithfaithlessnessperfidyfraud

Entry preview:

Heó ðæt leóht geseah ellor scríðan, ðæt hé hire þurh untreówa tácen iéwde, Cd. Th. 48, 10; Gen. 773

sehtlian

(v.)
Grammar
sehtlian, (?); p. ode.
Entry preview:

to settle, bring to an agreement, settle a dispute between people (the word seems to occur only in the later part of the Chronicle) [ Ðá eodon góde men heom betwénen and sahtloden heom, Chr. 1066 ; Erl. 203, 27.

Linked entry: sæhtlian

swǽs-lic

Entry preview:

Add: — Swá swá betwyh þám módum þe selfe heom betweónum lufiað seó swǽslice híwcúþnes þǽre sóþan lufe gegearwað mycle bældo sicut inter amantes se animos magnum caritatis familiaritas ausum praebet, Gr. D. 250, 8

seht

(n.)
Grammar
seht, es ; m. : e ; f.
Entry preview:

[Férden þe ærcebiscop and te wíse men betwux heom and makede ðæt sahte ðæt . . ., 1140 ; Erl. 265, 30.] peace, friendship Syððan seaht and sib mycelre tíde betwyh ða ylcan cyningas and heora ríce áwunode, Bd. 4, 21 ; S. 590, 25 note.

ETAN

(v.)
Grammar
ETAN, to etanne; part. etende; ic ete, ðú etest, etst, itst, ytst, ætst, he, heó, hit, yt, ytt, et, ett, eteþ, ieteþ, iteþ, yteþ, pl. etaþ; p. ic, he æt, ðú ǽte, pl. ǽton; subj. indef. ic ete, æte, pl. eten; p. ǽte, pl. ǽten; pp. eten; v.a.

EAT, consume, devourĕdĕre, cŏmĕdĕre, mandūcāre, vescĕre

Entry preview:

To EAT, consume, devour; ĕdĕre, cŏmĕdĕre, mandūcāre, vescĕre Ðú scealt greót etan thou shalt eat dust [grit ], Cd. 43; Th. 56, 9; Gen. 909: 43; Th. 57, 28; Gen. 935. Seó leó bringþ hungregum hwelpum hwæt to etanne the lioness brings to hungry whelps

hleápan

(v.)
Grammar
hleápan, p. hleóp, pl. hleópon and hlupon [cf.Icel.hlupu]; pp. hleápen

To LEAP, jump, dance, run

Entry preview:

Heó him beforan hleápende wæs the hind kept running before them, Lchdm. iii. 426. 32. Herodes swór ðæt hé wolde ðære hleápendan déhter forgyfan swá hwæt swá heó bǽde Herod swore that he would give the dancing daughter whatever she asked, Homl.

be-hátan

Entry preview:

Gelǽste man eall þæt man beháte on Godes ést tó dónne, Wlfst. 172, 13. to threaten Se abbot dyde heom yfele, and beheót heom wyrs, Chr. 1083 ; P. 214, 21. Hé heom behét ǽlcne hete, Hml. S. 23, 230.

timbrung

(n.)
Grammar
timbrung, e; f.

Building,a building

Entry preview:

Bileafden heo (the builders of the tower of Babel) heore timbrunge, O. E. Homl. i. 93, 23. Timbringe, 227, 4. Al is to his behefe and timbrunge toward his blisse, A. R. 124, 1

for-wernan

(v.)
Grammar
for-wernan, p. de; pp. ed

To refuserecūsāre

Entry preview:

Hí forwerndon heom ǽgðer ge upganges ge wæteres they refused them both landing and water, 1046; Erl. 171, 5

swiftness

(n.)
Grammar
swiftness, e; f.
Entry preview:

Uton behealdan ða wundorlícan swyftnysse ðære sáwle; heó hæfþ swá mycele swvftnysse, ðæt heó on ánre tíde besceáwaþ heofonan and ofer sǽ flýhþ, Homl. Skt. i. 1, 123

Linked entry: swiftu