á-wunian
Entry preview:
Seó beorhtnys þǽr áwunode oð dæg, 86, 22. Seó studu gesund ástód and áwunade (remansit), Bd. 3, 10;Sch. 234, 16. Þá bróhton bán úte áwunedon (permanerent), 3, 11;Sch. 237, 1. Þæt hí on þám geleáfan áwunedan (persistere curarent), 2, 17;Sch. 181, 14.
ge-samnung
A meeting, assembly, council, union, congregation, synagogue, church ⬩ conventus, conventio, concĭlium, congrĕgātio, sy̆năgōga, ecclēsia
Entry preview:
He eóde on reste-dæge on ða gesamnunge æfter his gewunan intrāvit sĕcundum consuetūdĭnem die sabbăti in sy̆năgōgam, Lk. Bos. 4, 16. He lǽrde híg on hyra gesamnungum dŏcēbat eos in sy̆năgōgis eōrum, Mt. Bos. 13, 54: 23, 6: Mk. 1, 39: 12, 39: Lk.
Linked entries: ge-samning samnung ge-somning ge-somnung
stelan
Entry preview:
Se ðeo steoþ on ðone dæg, ne geáhsaþ hit manna, Lchdm. iii. 178, 5. Stæl conpilabat, Wrt. Voc. ii. 22, 32. Wénst ðú, ðæt wé ðínes hláfordes gold stǽlon, Gen. 44, 8. Ne stel ðú, Ex. 20, 15: Mt. Kmbl. 19, 18. Ic stele furer, Kent. Gl. 1081.
Linked entry: a-stælan
Eáster-lic
Entry preview:
Eáster, Ymbe þæne eásterlican dæg wé eów wyllað gecýðan ꝥ hé wæs on þǽre ealdan ǽ tribus argumentorum indiciis preceptum, Angl. viii. 330, 4. v. Eáster, Þis eástorlice gerýno, Bl. H. 83, 7.
ge-hende
Entry preview:
Swá hwylc Sunnan-dæg swá þǽr byð gehendost, Angl. viii. 329, 12. of scrutiny, closely Béda and Rabanus þe wel gehende an ásmeádun ymbe þisum cræfte, Angl. viii. 308, 13. of kinship, association, &c.
tó-dón
to put asunder, ⬩ divide, ⬩ separate ⬩ to undo, ⬩ open
Entry preview:
to put asunder, divide, separate Ðæt wæter and seó eorðe wǽron gemengede óð ðone ðriddan dæg; ðá tódyde, hi God, Hexam. 4; Norm. 8, 15. Gif hwylc wíf twégen gebróðra nimþ hire tó gemæccan, óþerne æfter óþrum, tódó man hig (separentur), L. Ecg.
egesa
Entry preview:
Uton wé þæs dæges fyrhto and egsan on úre mód settan, 125, 6. what excites fear or horror, a terrible thing Mannum þincþ heora deáð leófra þonne ðone egesan tó gehýranne it will seem to men better to die than to hear that awful tempest, Wlfst. 196, 7
forþ-gewítan
To go forth ⬩ proceed ⬩ go by ⬩ pass ⬩ depart ⬩ die ⬩ procēdĕre ⬩ transīre ⬩ prætĕrīre ⬩ decēdĕre ⬩ mŏri
Entry preview:
Swylce gysternlíc dæg ðe forþgewát tanquam dies hesterna quæ prætĕriit, Ps. Lamb. 89, 4: Bd. 4, 9; S. 577, 35. Forþgewít and ríce procēde et regna, Ps. Spl. 44, 5. Prætĕrĭtum tempus is forþgewiten tíd prætĕrĭtum tempus is the past tense, Ælfc.
Linked entry: ge-wítan
þeóstrian
Entry preview:
to make dark or dim, to make the eye less capable of seeing, dim the sight Se dæg bletit and ðióstraþ hiora eágan, Bt. 38, 5; Fox 206, 5. to grow dark or dim His eágan þýstrodon caligaverunt oculi ejus, Gen. 27, 1: 48, 10.
Linked entry: þýstrian
deriend-lic
Entry preview:
On þám óðrum mónðe se teóða dæg is derigendlic, Lch. iii. 152, 1-12. Wé áwurpon þá derigendlican ealdnesse, Hml. Th. i. 194, 25. Feralia, i. lugubria, tristia, noxia, luctuosa, mortifera, mortalia vel deriendlican, réþlican, Wrt. Voc. ii. 147, 50.
ge-frætewian
Entry preview:
Þ se dæg fullíce gefrætwod sý ( be equipped) mid feówer and twéntig tídum, Angl. viii. 306, 13. Onginneþ seó feórþe bóc gefrætwedu and áwritenu mid wíslicum wordum and on gesprǽcum witena, Gr. D. 259, 22. Gefrætwadne compturum, Wrt. Voc. ii. 95, 29.
ge-wýscan
Entry preview:
Add: to wish for, desire Gewíscod mid gewil-nungum ealra þinga dæg optatus votis omnium dies Hy. S. 89, 2. Ge-wíscodne geseón mid eágan Críst optatum videre lumine Christum 54, 31. Gewíscedum optatis, i. desideratis An.
ge-þyncan
To seem ⬩ appear
Entry preview:
Se ðe to-dæg is úre folgere geþúht he who to-day seems our follower, Homl. Th. ii. 80, 20. His loccas and his beard wǽron gylden geþúht his hair and his beard seemed of gold, Nar. 43, 14: Homl. Th. ii. 80, 12.
heorþ-pening
A tax of a penny to be paid by every house [e.g. Peter's pence]
Entry preview:
Sý ǽlc heorþpenig ágífen be Petres mæsse dæge: and seðe hine tó ðam ándagan gelǽst næbbe, lǽde hine tó Róme, and ðǽr tó eácan xxx pænega and bringe ðonne swutelunge ðæt hé ðǽr swá micel betǽht hæbbe.
mæsse
Entry preview:
Wæs his gewuna þæt hé wolde ǽlce dæge habban twá mæssan, bútan hit má wǽre . . . Ðá cwæð hé tó his geféran ꝥ hit betere wǽre ꝥ hig þá mæssan hæfdon, Vis. Lfc. 63-67. <b>I b.
cýping
a bargaining, setting a price, marketing, chapping, traffic ⬩ negotiatio, nundina ⬩ a market-place, market ⬩ forum
Entry preview:
Ðæt hí Sunnan dæges cýpinga georne geswícan that they strictly abstain from Sunday marketings, L.
HWÍL
A WHILE
Entry preview:
Ðá wæs hwíl dæges ǽr hé ðone grundwong ongytan mihte it was a day's space ere he might feel the bottom, 2995; B. 1495. Ǽr dæges hwíle before day-time, 4630; B. 2320. On dæges hwíle in the day-time, Cd. 191; Th. 238, 4; Dan. 349.
neáh
nigh ⬩ near ⬩ later ⬩ latter ⬩ last ⬩ latest
Entry preview:
On ðæm néhstan dæge on the last day, 21, 35. On ða néhstan tíd ðisse worlde, on dómes dæge, 123, 32. Óþ ða nýhstan orþuncge until his latest breath, L. Ælfc. E.; Th. ii. 392, 9.
Linked entries: nǽh neáh-nunnan-mynster neár nést níhsta
prím
Entry preview:
On ðysum tídum wé herien úrne scyppend ... on dægréd, on prím, on undem, on middæg, on nón, on ǽfen, on nihtsange, R. Ben. 40, 13. Ic sang prím and seofon seolmas, Coll. Monast. Th. 33, 27. [Icel. prími; m. : prima; f. : prím; n.]