ofer-stígan
to mount, scale, surmount, rise above ⬩ to transcend, surpass, excel, overcome, exceed ⬩ transcendere, transire, exsuperare ⬩ overcome
Entry preview:
Ǽr ðan ðe ðæs dæges lenge oferstíge ða niht, Lchdm. iii. 256, 13. Oferstigan percellerent, supereminerent, Hpt. Gl. 489, 27. Ða yldo mid þeáwum oferstígende aetatem moribus transiens. Bd. 5, 19; S. 637, 4.
þeóstru
Entry preview:
Ðiéstra dæg and mistes, Past. 35; Swt. 245, 5. On þýstra bealo, Exon. Th. 76, 32; Cri. 1248. Þrýstra wræce, 37, 15; Cri. 593. Hé gedǽlde ðæt leóht fram ðám þeóstrum, Gen. 1, 4: Cd. Th. 8, 21; Gen. 127: Blickl. Homl. 65, 17.
ge-restan
Entry preview:
Th. 18, 16. where labour is desisted or refrained from Oðer. resten-dæg . . . is þæt éce líf, . . . on þám wé us gerestað écelíce, Hml, Th. ii. 208, 6. He hine gereste on þone seofoðan dæg. Ll.
ge-faran
To go ⬩ proceed ⬩ reach by going ⬩ arrive ⬩ ire ⬩ proficisci ⬩ meare ⬩ to depart ⬩ die ⬩ to proceed ⬩ get on ⬩ fare ⬩ To get by going ⬩ experience ⬩ occupy ⬩ reach ⬩ obtain ⬩ go against
Entry preview:
Swá feor swá man on ánum dæge gefaran mæg as far as one can journey in a day, Thw. Num. 11, 31. Eall under hróf gefór all came under the roof, Gen. 1360.
Linked entry: ge-fór
ge-unnan
Entry preview:
Geunn ús tó þissum dæge dæghwámlices fóstres, Wlfst. 125, 11. Gionn ús helpe praesta nobis auxilium, Rtl. 16, 29. Forgif mé, swegles ealdor, sigor ..., geunne mé mínra gesynta, Jud. 90. Ic áh þearfe þæt þú mínum gǽste gódes geunne, By. 176.
hræd
Entry preview:
Cf. hræd-lic; Þeáh ðe gýt wǽre óðer þúsend geára tó ðám dæge, nǽre hit langsum; for ðan swá hwæt swá geendað, þæt bið sceort and hræd, Hml. Th. i. 618, 28.
preóst
Entry preview:
Genéð þú nǽfre ꝥ þú gá tó þám hálgan háde, oððe máran underfó þonne þú nú hæfst; sódlíce on swá hwilcum dæge swá þú geþrístlǽcst ꝥ þú underféhst þone hálgan sácerdhád sóna þú bist mid deófles anwealde gehæftniéded.'
wracu
pain ⬩ suffering ⬩ misery ⬩ suffering ⬩ punishment ⬩ vengeance ⬩ retribution ⬩ persecution ⬩ hostility ⬩ active enmity ⬩ vengeance ⬩ revenge
Entry preview:
On dæge wræce in die ultionis, Scint. 178, 11. On dæge wræce (vindiele), 179, 6. Áhebban hine ofer ða scyldgan mid andan and mid wræce se peccantibus zelo ultionis anteferre. Past. 17; Swt. 115, 5.
ge-cirran
Entry preview:
Gif twégen on ánum dæge tó Gode gecyrrað ..., R. Ben. 115, 10-13. to turn, change Se wlite tó ylde gecyrreþ, Bl. H. 59, 7. Gecerreð ísmere on his ágen gecynd, weorþeð tó wætere, Met. 28, 61. <b>VII a.
for-seón
to despise ⬩ hold in contempt ⬩ to reject ⬩ to reject ⬩ to refuse
Entry preview:
Sume fæston swá ꝥ hí forsáwon tó etanne búton on ðone óðerne dæg, Hml. S. 13, 96
ge-þwǽre
Entry preview:
Habbað æðele tungol emne gedǽled dæg and nihte, sunne and móna swíðe geþwǽre, Met. 29, 37.
hladan
to load ⬩ to load ⬩ freight ⬩ cargo ⬩ to load ⬩ to draw ⬩ to draw ⬩ to draw ⬩ to draw ⬩ obtain ⬩ to scoop out
Entry preview:
L. 4, 7. to draw breath Swá þæs hálgan wæs ondlongne dæg oroð úp hlæden, Gú. 1252. to draw, obtain favour, inspiration, &c. Hé hlet hauriet (salutem), Kent.
oxa
Entry preview:
Ic ( the ploughman) gá út on dægræd þýwende oxan tó felda . . . geiukodan oxan . . . ǽlce dæg ic sceal erian fulne æcer . . . Ic hæbbe sumne cnapan þýwende oxan mid gádísene . . .
scínan
Entry preview:
Add: of that which emits rays Eall swá leóhte seó sunne scínð under þǽre eorðan on nihtlicre tíde, swá swá heó on dæg déð bufan úrum heáfdum, Lch. iii. 234, 23.
wirsa
Worse ⬩ worst
Entry preview:
Swá wearð hit fram dæge tó dæge lætre and wyrre, 1066; Erl. 202, 17. Ne wearð wyrse dǽd more disastrous act monnum gemearcod, Cd. Th. 37, 24; Gen. 594. Hé áwende hit him tó wyrsan þinge, 17, 13; Gen. 259.
ge-gán
to go ⬩ go or pass over ⬩ come to pass ⬩ happen ⬩ ire ⬩ præterire ⬩ evenire ⬩ to occupy ⬩ overcome ⬩ overrun ⬩ subdue ⬩ occupare ⬩ vincere ⬩ subigere ⬩ to observe ⬩ practise ⬩ exercise ⬩ effect ⬩ accomplish ⬩ observare ⬩ exercere ⬩ perficere ⬩ efficere
Entry preview:
Swá geostran-dæg gegán wǽre sicut dies hesterna quæ præteriit, Ps. Th. 89, 4. Hú ðæt geeóde, ðæt . . . how that came to pass, that . . . Exon. 14 a; Th. 28, 7; Cri. 443.
Linked entry: ge-yde
slæc
Entry preview:
Tó swilcum sleacum cweð se hírédes ealdor: ' Tó hwí stande gé hér ealne dæg ýdele?' Homl.
Linked entry: sleac
hosp
Reproach, opprobrium, contempt, contumely, insult, blasphemy
Entry preview:
Nú tó dæg ic ádyde ðæra Egiptiscra hosp fram eówrum cynne this day have I rolled away the reproach of Egypt from off you, Jos. 5, 9. Hǽðenra hosp, Judth. 11; Thw. 24, 30; Jud. 215: Exon. 10 b; Th. 11, 16; Cri. 171: 29 a; Th. 88, 22; Cri. 1444.
Linked entry: hyspan
níd-þearf
necessity ⬩ inevitableness ⬩ necessity ⬩ constraint ⬩ need ⬩ a necessary thing ⬩ what a person needs ⬩ need ⬩ distress ⬩ trouble ⬩ a necessary business
Entry preview:
Seldon bútan máran nýdþearfe ( praeter arctiorem necessitatem ) má ðonne ǽne síþe on dæge ðæt heó wolde mete þicgan, Bd. 4, 19; S. 588, 11. a necessary business Ðá cwǽdon hí ðæt hí wǽron on heora nýdþearfum swýðe geswencte, Guthl. 14; Gdwin. 64. 3
sunu
Entry preview:
Hwí sceal ic beón bedǽled ǽgðer mínra sunena on ánum dæge? Gen. 27, 45: Lev. 7, 32. Zebedéis sunena (suna, MS. A., Lind.: sunena, Rush.) módor mater filiorum Zebedaei, Mt. Kmbl. 27, 56. Sunana, p. 18, 14. Beód Aarone and his sunum, Lev. 6, 20.
Linked entry: suna