Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

hnol

Entry preview:

Hé forcyrfð hnollas (ceruices) synfulra, Ps. L. 128, 4. Add

ge-hyspan

Entry preview:

Add: to insult, mock Gehypste Dryhten se synfulla exacerbavit Dominum peccator, Ps. L. 9, 25. Gecance gehispende ludibrio insultantes, An.

borgian

(v.)
Grammar
borgian, he borgaþ; p. ode, ede; pp. od, ed [borh a pledge, loan]

To take or give a loan, BORROW, lendmutuari, commodarecaverefidejubere

Entry preview:

Borgaþ se synfulla and ná gefillþ oððe he ne agylt mutuabitur peccator et non solvet, Ps. Lamb. 36, 21. Borgedon [MS. borgedan] commodarunt, Cot. 38

á-breótan

(v.)
Entry preview:

-breótte Weg synfulra ábreóteð (exterminabit), Ps. Srt. 145, 9. Ðone ðe heó on ræste ábreát, B. 1298. Hé ábreótte (exterminavít) hié. Ps. Srt. 77, 45 : 79, 14. Hié his heáfdes segl ábreóton mid billes ecge, An. 51.

ge-cnǽwe

(adj.)
Grammar
ge-cnǽwe, adj.

Knowingconsciousawareacknowledgingcognoscensconscius

Entry preview:

Knowing, conscious, aware, acknowledging; cognoscens, conscius Se synfulla stód feorran, gecnǽwe his misdǽda the sinful stood afar off, conscious of his misdeeds, Homl. Th. ii. 428, 27.

Linked entry: on-cnǽwe

þindan

(v.)
Grammar
þindan, p. þand; pp. þunden.
Entry preview:

Synful yrsaþ, tóþum torn þolaþ, þearle þindeþ (in this and the next passage the Latin verb is tabescere, but tumescere seems in each case to have been read), Ps. Th. 111, 9.

Linked entry: a-þindan

for-þrǽstan

Entry preview:

Add: to destroy by pressure. to crush, break to pieces Toeð synfulra ðú forðrǽstes ( conteruisti ), Ps. Srt. 3, 8. Forðrǽst ( contere ) earm ðes synfullan, 9, 36. Boga bið forðrésted, 36, 15. Reód forþrést calamum quassatum, R. Ben. I. 108, 8.

ge-óleccan

Grammar
ge-óleccan, ge-ólǽcan.
Entry preview:

Th. ii. 330, 2. to flatter Þonne synfulle menn óðre heora gelícan mid derigendlicere herunge geólǽcað, Hml. Th. i. 494, 4. of things, to charm, allure Geólǽhte, gladode demulcet (blandimentorum lenitas ), An. Ox. 3004.

fracoþ

Entry preview:

Nis se mæssepreóst on worulde swá synfull ne swá fracod on his dǽdan ..., þeáh hé ǽlc unriht dreóge on his lífe, Wlfst. 34, 6. Gif preóst mid fúlum dǽdum hine fracodne gedéð, Hml. Th. ii. 320, 22. ꝥ fracode wíf ( Jezebel ), Hml. S. 18, 160.

wíd-wegas

(n.)
Grammar
wíd-wegas, pl. m.
Entry preview:

Th. 105, 36, Hé synfulle tðdrífeþ geond wídwegas omnes peccatores disperdet, 144, 20. Faraþ geond ealne yrrnenne grund, geond wídwegas, bodiaþ geleáfan ( euntes in mundum universum praedicate evangelium, Mk. 16, 15), Exon. Th. 30, 21; Cri. 482.

rignan

Grammar
rignan, <b>I a.</b> add: (a α)
Entry preview:

L. pluet) ofer synfulle grýn, Ps. Rdr. 10, 7. Hé rínde (rán, Ps. L.) him heofone hláf pluit illis manna, 77, 24. <b>I b.</b> add :-- Hit swá swíðe rínde ꝥ hié hæfdon wæter genóg onufan þǽre dúne, Ors. 6, 13; S. 268, 16.

hand-geweorc

(n.)
Grammar
hand-geweorc, es; n.

Work of the hand, handiwork

Entry preview:

On his handgeweorc byþ gefangen se synfulla in operibus manuum suarum comprehensus est peccator, 9, 15

Linked entry: hand-weorc

á-sprýtan

Grammar
á-sprýtan, l. á-spryttan,

to sprout outspring upto put forth sproutssprout out

Entry preview:

Þonne beóð up ásprytte synfulle swá swá gærs cum exorti fuerint peccatores sicut foenum, Ps.

Linked entry: á-sprettan

húsel-hálgung

Entry preview:

Nis se mæssepreóst on worulde swá synfull, gyf hé ðǽra þénunga áþere déð, swá swá ðǽrtó gebyreð, . . . ne byð seó þénung þæs ná þe wyrse. Ne eft nis ǽnig swá mǽre þæt áðor ðǽra þénunga gegódian mæge, Wlfst. . 34, 3-11

swindan

(v.)
Grammar
swindan, p. swand, pl. swundon; pp. swunden
Entry preview:

To waste away, languish, grow languid, be consumed Se synfulla swindeþ peccator tabescet, Ps. Spl. 111, 9. Sáwel heora on yfelum swand anima eorum in mails tabescebat, 106, 26.

cwician

(v.)
Grammar
cwician, cwycian, cucian; p.ode, ade; pp. od , ad [cwic alive, quick] .

To come to life, QUICKEN vīvĕre et spīrāre To make alive, OUICKENvivificare

Entry preview:

Se synfulla mid godcundre onbryrdnysse cucaþ the sinful quickens with divine stimulation, Homl. Th. i. 494, 15. v. trans. To make alive, OUICKEN; vivificare Me ðín spræc cwycade eloquium tuum vivificavit me. Ps. Th. 118, 50.

Linked entries: cwycian cucian

ge-líffæstan

(v.)
Grammar
ge-líffæstan, p. -líffæste; pp. -líffæsted, -líffæst

To make alivequickenvivificāre

Entry preview:

He wolde swá synfulle sáwle gelíffæstan he would quicken so sinful a soul, Homl. Th. i. 496, 15 : ii. 206, 17. Mid gesceádwísre sáwle gelíffæst quickened by a rational soul, 270, 20

Linked entry: líf-fæstan

ge-nihtsumian

(v.)
Grammar
ge-nihtsumian, -nyhtsumian; part. -nihtsumigende; p. ode; pp. od

To abound, sufficeabundāre, suffĭcĕre

Entry preview:

To abound, suffice; abundāre, suffĭcĕre Hí synfulle and genihtsumigende on worulde, hí begeáton welan ipsi peccātōres et abundantes in sæcŭlo, obtĭnuērunt dīvĭtias, Ps. Spl. 72, 12: 127, 3. Ic genihtsumige abundo, Ælfc. Gr. 38; Som. 41, 10.

Linked entry: ge-nyhtsumian

hearmian

(v.)

to da harm to

Entry preview:

Se synfulla man hearmað him sylfum egeslíce swýðe, Wlfst. 34, 13. Hearmað þé þin gewinn tógeánes mé, Hml. Th. i. 390, 11. Ǽlc man þe yfel déþ . . . þeáh þe hit sumum fremige, and ǽlc man þe gód déð . . . þeáh þe hit hearmige sumum, Hml. S. 27, 173.

sóþ-fæst

(adj.)
Grammar
sóþ-fæst, adj.

true, without deceptiontrue in deedjustrighteouspiouswithout wickednesstrue in speechveracious

Entry preview:

Hé gecýþde ðæt sóþfæste men habbaþ mid him þeófas and synfulle men, Blickl. Homl. 75, 27. Hit (the law) sóðfæste siððan heóldon godfyrhte guman, Andr. Kmbl. 3026; An. 1516.