Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

á-beódan

to announce, declare a message ⬩ to announce what is coming ⬩ to announce the coming of a person ⬩ to bid farewell ⬩ to hail ⬩ to announce what may be accepted, to offer ⬩ to announce what is to be obeyed, to bid, command ⬩ to summon, call out

Entry preview:

Ábeád cyning þegnum sínum, ðæt hié . . . 1869. Ðé ábeódan hét hé, ðæt ðú . . . Gú. 1348. Engel stefne ábeád, hét ðæt treów ceorfan, Dan. 510. to summon, call out Hé fyrde hét út ábeódan, Chr. 1091; Erl. 227, 33.

Linked entry: eoton-weard

á-bisgian

(v.)

to busy, employ, engage, occupy, exercise ⬩ to occupy a person with something ⬩ to engage in something ⬩ to busy, concern about something ⬩ to employ against ⬩ to employ time in a pursuit ⬩ to engage in ⬩ to trouble, worry, embarrass, exercise, harass,

Entry preview:

Ðeáh hé mid ðǽre mænigfealdnysse ðǽre synne bysgunge ábysgod sig licet multiplicitate negotii peccati suspensus sit, L. Ecg. P. i. 9; Th. ii. 176, 8.

Linked entries: á-bisgung a-bysgian

gód

(n.)
Grammar
gód, es; n.
Entry preview:

Th. ii. 452, 31. goodness, virtue, excellence Gif hit gewurþ þæt se anweald becume tó gódum men, hwæt biþ ðǽr lícwyrþe búton his gód, nas ðæs anwealdes? . . . hit biþ ðæs monnes gód, nas ðæs anwealdes, Bt. 16, 2; F. 50, 14-19.

ge-weorpan

Entry preview:

Of ðǽr gewarp (eiecerat) seofa diówles, Mk. L. R. 16, 9. Hine gewurpon ł fordrifon búta ðǽm wíngeard, Mt. L. 21, 39. Gif égo ðín geondspornað ðec geworp ( eice ) hine, Mk. L. R. 9, 47. Ðú gesiist geworpe ðone mot, Mt. L. 7, 5. Geworpa diówblas, Lk.

haga

Entry preview:

Úp on Afene oð ðæt ðe se alda suínhæga út scióteð tó Afene; ðonne be ðǽm hagan, ii. 29, 11. Inn on bróc; of ðám bróke inn on ðone hagan: æfter ðám hagan, iii. 382, 14.

Linked entry: hecge

slǽpan

(v.)
Grammar
slǽpan, slépan; p. te.

to sleep ⬩ to sleep ⬩ lie with a person

Entry preview:

Hwǽr resteþ (-aþ, MS.) ðæs mannes sáwul ðonne se líchama slépþ? Salm. Kmbl. 188, 12. Slǽpeþ dormitet, Ps. Lamb. 120, 3. Slǽpeþ (slépeþ, Ps. Surt.) obdormiet, Ps. Th. 120, 4.

Linked entry: slépan

ge-winnan

(v.)
Grammar
ge-winnan, p. -wan, -won, -wann, pl. -wunnon; pp. -wunnen.

to make war ⬩ fight ⬩ contend ⬩ pugnare ⬩ bellum gerere ⬩ to obtain by fighting ⬩ to conquer ⬩ gain ⬩ win ⬩ pugna consequi ⬩ obtinere ⬩ subjugare

Entry preview:

Hú hie wið ðæm drý gefliton and gewunnon how they contended and strove against the sorcerer, Blickl.

líf-líc

(adj.)
Grammar
líf-líc, adj.

living ⬩ vital

Entry preview:

Ádylegode of ðære líflícan béc blotted from the book of life, 68, 11. Líflícum blóde vivido sanguine, Hymn. Surt. 80, 21. God ábleów on his ansýne líflícne blǽd, Hexam. 11; Norm. 18, 26

mǽl

(n.)
Entry preview:

Þonne hí etað tó ánes mǽles on dæg quando in die una refectio fuerit, Chrd. 15, 7. Be hyre ( St.

be-metan

(v.)
Grammar
be-metan, p. -mæt, pl. -mǽton; pp. -meten; v. trans. [be, metan to measure]

To measure by ⬩ compare ⬩ estimate ⬩ consider ⬩ metiri ⬩ commetiri ⬩ comparare ⬩ æstimare

Entry preview:

Ðæt hý ná siððan nánes anwealdes hý ne bemǽtan, ne nánes freódómes that afterwards they did not consider themselves [possessed] of any power, nor of any freedom 3, 7; Bos. 62, 11.

ge-ortrúwian

(v.)
Grammar
ge-ortrúwian, -trýwian; p. ode; pp. od [or without, treówian, trúwian to trust]

To distrust, despair ⬩ diffīdĕre, dēspērāre

Entry preview:

Ðæt úre nán be his néxtan ne geortrúwige that none of us despair of his neighbour, ii. 82, 27. Nis ðæt to geortrýwianne nec diffīdendum est, Bd. 4, 19; S. 587, 32.

Linked entry: ge-ortréwan

stillan

(v.)
Grammar
stillan, p. de.
Entry preview:

Ðæt se ðám ómum stille, Lchdm. ii. 182, 6. Beóþ ða elcran tó stillanne, 178, 14

weorold-gesceaft

(n.)
Grammar
weorold-gesceaft, e; f.
Entry preview:

the created world Óð ðæt ðeós woruldgesceaft þurh word gewearð wuldorcyninges, Cd. Th. 7, 23 ; Gen. 110. created things, creatures God wolde ðæt him eorðe and uproder and síd wæter geseted wurde woruldgesceafte on wráðra gield, Cd.

Linked entry: weorold-sceaft

búend

Grammar
búend, búende.
Entry preview:

Ðǽm yrrestum búendum colonis pessimis, Mk. p. 4, 20. Búendum cultoribus (uineae ), Lk. p. 10, 7. Ðǽm búendum (býendum, R.) colonis, Lk. L. 20, 9. Be ðǽm búgendum his eardungstówe de habitatore tabernaculi ejus, R. Ben. 4, 22.

wæscan

(v.)
Grammar
wæscan, wacsan, waxan, wacxan, waxsan; p. wósc,wócs,wóx,weóx; pp. wæscen, wacsen,waxen

To wash

Entry preview:

Ðæt man cláðas waxe, Wulfst. 296, 7. Wicþénas on ðone Sætresdæg ǽgðer ge fata þweán, ge wætercláðas wacsan (waxsan, waxan, v. ll.) R. Ben. 59, 7. Wacxon hig hira reáf, Ex. 19, 10. Waxan hig ðæt innewerde, Lev. 1, 9, 13.

Linked entries: wacsan waxan wascan

ge-temprian

(v.)
Grammar
ge-temprian, p. ode; pp. od

To temper ⬩ moderate ⬩ govern ⬩ cure ⬩ temperare

Entry preview:

Getemprie seó bilewitnys ðæt fýr ðæt hit to réðe ne sý let the meekness temper the fire that it be not too fierce, Homl. Th. ii. 46, 8.

Linked entry: temprian

freóls

(adj.)
Grammar
freóls, adj.

free ⬩ exempt from jurisdiction

Entry preview:

(Cf. dagum freóls diebus festis, 437, 1029. ) Freólsne dæg diem festum, Ps. L. 75, 11

yppe

(adj.)
Grammar
yppe, adj.

Brought to light, disclosed, manifest

Entry preview:

Ðonne him þince ðæt hé spíwe, ðæt byð swá hwæt swá hé ána wiste, ðæt hit weorðæþ yppe (geypped, v. l. ), Lchdm. iii. 170, 27. Mid Sigelwarum sóð yppe wearð, dryhtlíc dóm Godes, Apstls. Kmbl. 128; Ap. 64. Gif ðis yppe bið, Elen. Kmbl. 870; El. 435

Linked entry: uppae

ge-swutelian

(v.)
Grammar
ge-swutelian, -swuteligan, -swytelian, -sweotulian, -sweotlian; p. ode, ade, ude; pp. od, ad, ud [sweotol manifest, clear, open]

To declare ⬩ publish ⬩ make known ⬩ explain ⬩ prove ⬩ manifest ⬩ show ⬩ glorify ⬩ monstrāre ⬩ demonstrāre ⬩ publĭcāre ⬩ exprĭmĕre ⬩ manĭfestāre ⬩ signāre ⬩ explānāre ⬩ prŏbāre ⬩ clārĭfĭcāre

Entry preview:

To declare, publish, make known, explain, prove, manifest, show, glorify; monstrāre, demonstrāre, publĭcāre, exprĭmĕre, manĭfestāre, signāre, explānāre, prŏbāre, clārĭfĭcāre Ic wolde mid ðære gebícnunge geswutelian ðæt ic eom ðære stówe hyrde I would

æt-lǽdan

(v.)
Grammar
æt-lǽdan, p. de; pp. ed

To lead out ⬩ drive away ⬩ abigere

Entry preview:

To lead out, drive away; abigere Ðæt ðú ætlǽddest me míne dóhtra ut clam me abigeres filias meas. Gen. 31, 26