Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

carful-nys

Entry preview:

Add: care, anxiety (v. carful, 1) Is seó mǽste þearf ꝥ wé hwílon úre mód gebígean tó þám gástlicum rihte be-tweoh þás eorðlican carfulnysse (ymbhigdo, v. l. ), Gr. D. 1, 11. a charge, cure of souls For þám bysgum þysre bisceoplican carfulnysse (scíre

cyrten

(adj.)
Grammar
cyrten, adj.
Entry preview:

Add: comely in person Se seofoða heáfodleahter is geháten ídel wuldor . . . þonne se man gewilnað þæt hé sý cyrten, and nele foresceáwian þæt úre líchaman beóð áwende tó duste, Hml. Th. ii. 220, 29. Heó ( Esther ) wæs on wæstme cyrten, Hml. A. 95, 99

cliwen

(n.)
Grammar
cliwen, cleowen.
Entry preview:

Add: (? clíwen, cleówen; v. N. E. D. clew) Cleowen glomer, Wrt. Voc. ii. 40, 72. Clywen (printed clywe; but see Angl. viii. 452), i. 59, 35. Swilce án byrnende cliwen, Hml. S. 31, 937. Cliwenes globi, An. Ox. 492. Cliwene glomere, 457: 3736. Gewint

cláþ

Entry preview:

Add: a cloth Þú noldest þæt ǽnig cláð betweuh wére ( nullo interposito velamento ), Shrn. 185, 34. Stód án cýf oferwrogen . . . hí brúdon of ðone cláð ( operimentum ), Hml. Th. ii. 178, 35. a garment God hyre ásende tunecan. Heó . . . ðone cláð hire

dǽd

Entry preview:

Deid effectum, Wrt. Voc. ii. 107, 4. Dǽd effatum (effectum? ), 142, 41. Se hwæl hine ábær tó Niniuea birig, and seó dǽd getácnode úres Drihtenes deáð, Ælfc. T. Grn. 10, 13. Mid þanca dǽde cum gratiarum actione, Scint. 50, 5. Dǽde factum, i. opus, An.

Dene

Entry preview:

Add: Dena, Dæne, Denan; gen. pl. Dena, Deni(g)a Þæt lond þe mon Ongle hǽt, and Sillende and sumne dǽl Dene, Ors. 1, 1; S. 16, 8. Hér Ængle and Dene gefuhton, Chr. 910; P. 97, 5: 1018; P. 155, 14. Dena him mycel feoh guldon, 1048; P. 167, 17. Dena (Deona

deór-wyrþe

Entry preview:

Add: of persons, of great worth, excellent, noble Dionisius se deórwurða martyr, Hml. S. 29, 6. Dauid se deórwurða sealmwirhta, Ælfc. T. Grn. 7, 5. of things, of great value, precious, costly Deórwurde wǽfels regillum vel peplum vel palla, Wrt. Voc.

eald-lic

Entry preview:

Add: proper for mature years, of the character that should belong to age Cildlic on geárum and ealdlic on móde. Hml. S. 7, 9. Sé of þǽre tíde his cnihthádes wæs berende ealdlice heortan ( cor gerens senile ), Gr. D. 95, 1. Biscopum gebirað ealdlice wísan

Eáster-lic

Entry preview:

Add: v. Eáster, Ymbe þæne eásterlican dæg wé eów wyllað gecýðan ꝥ hé wæs on þǽre ealdan ǽ tribus argumentorum indiciis preceptum, Angl. viii. 330, 4. v. Eáster, Þis eástorlice gerýno, Bl. H. 83, 7. Þæs eásterlican mónðes angin the beginning of the lunar

eást-weard

Entry preview:

Substitute for the example Eástweard orientem uersum, Ælfc. Gr. Z. 225, 9. defining direction of motion Gewende se here eástweard intó Frommúðan, Chr. 998; P. 131, 12. Hí wendon eástweard tó Lundene, 1013; P. 143, 25. defining diiection of measurement

firdian

(v.)

march

Entry preview:

Take here passages under flerdian, fyrdian, and add: To go on an expedition, march, be on active service Swá oft swá hý fyrdedon oððe tó gefeohte woldon, þonne offrodon hý heora lác, Wlíst. 106, 28. used of a leader Fyrdode (mid fierde férde, v.l. /

Linked entries: firdrian fyrdrian

ge-mynegian

(v.)
Entry preview:

Add: to make mention of Máre ic þyses gemyn-gade þonne ic his mid ealle ásaéde ut commemorata sint haec magis quant explicata, Ors. 3, 2 ; S. 100, 26. Ðá hé gemynegode (-myngode, v. l.) þára eádigra martyra cum beatorum martyrum mentionem faceret, Bd

ge-blówan

Entry preview:

Add: <b>ge-blówen</b> blown (as in full-blown), blooming, in bloom, that has blossomed. lit. of plants Ealra beáma beorhtast geblowen, Ph. 179. Secgeað lǽcas ꝥte geblówene wyrta þonne sién betste tó wyrcenne tó drencum, Lch. ii. 146, 17.

gebed-hús

Entry preview:

Gebedhús oratorium vel oraculum, Wrt. Voc. i. 58, 64. Be mynstres gebedhúse (oratorio). Gebedhús sý tó þan ánum þe hit gecweden is, þæt is þæt þǽr nán þincg elles geworht ne sý bútan þám ánum weorce . . . þæt is gebedrǽden, R. Ben. 81, 2-5. Æghwǽr, ge

ge-beór

Entry preview:

Add: a guest at a meal Gebeór convictor, conviva, Wrt. Voc. ii. 135, 72. Tó lytlum beóde ǽwfæste þearfan Críst gebeór( conuiuam ) beón witan, Scint. 158, 11. Wæs his gewuna ꝥ hé wolde swýþe lytel drincan, þeáh hé mid gebeórum blíðe wǽre, Vis. Lfc. 24

on-standan

(v.)
Grammar
on-standan, <b>. I.</b> to consist of
Entry preview:

or in. Cf. standan; Ic ealle mîne bêc, on þâm þe se drŷcræft onstôd, âwearp, Hml. Th. ii. 418, 14. to persist, continue Þæt; mînes worldlîfes bletsung anstande ut mundanae meae vitae benedictio permaneat, Ll. Th. ii. 228, 4. Mid onstandendum geswince

Linked entry: an-standan

rýman

Entry preview:

Add Heom ic rǽde and rýme, gif hí mé willað híran mid rihte, Wlfst. 134, 2. add: to make way for a person (dat. ) Hé þá inn eóde, and him man sóna hrýmde, and hé þá sóna eóde binnan þone weóhstal, Vis. Lfc. 68. Seó leó forstód him þá duru . . . Þá hét

sellan

Entry preview:

Add Nim þá fífe and syle Martio, Angl. viii. 303, 30. add Sé ðe sylð drinc eów calic fulne wæteres, Mk. 9, 41. Eal ꝥ flǽsc ꝥ wildeór lǽfen, ne eten gé ꝥ, ac sellað hit hundum, Ll. Th. i. 54, 2. <b>IV b.</b> add :-- Þǽr man hláf sealde tó

treów

(n.)
Entry preview:

a tree. Add Andlang hearpaðes on Frígedæges treów, C.D. vi. 8, 15. v. béc-, bóc-, ellen-, gemǽr-, mæsten-, mearc-treów. Add Man swá mearcað mid medmicelum treówe (ligno) þeorfe hláfas ꝥ hí beóð gesewene swylce hí beón on feówer feórðandǽlas tódǽlede

þe

Entry preview:

4. Add Gif hwylc abbod mæssepreóstes behófige, geceóse hé of his ágenum geférum þe þæs hádes wurðe sig, R. Ben. 110, 18. Hwæt gebyrað ús embe þis tó smeágenne? Þis sceolon smeágan þe þæs gíman sceolon, Ælfc. T. Grn. 20, 31. 1. Add Þonan wendan þe hé