CÝÞ
knowledge ⬩ notitia, cognitio, scientia ⬩ relation, relationship, KITH ⬩ familiaritas, munus ⬩ a known land, native country, region, ⬩ situs naturalis, natale solum, patria regio
Entry preview:
Ðe náne cýþþe to Gode næfdon who have had no knowledge of God, Homl. Th. i. 396, 28.
Linked entry: cýððu
for-wyrd
damage ⬩ destruction ⬩ perdition ⬩ ruin ⬩ death ⬩ detrīmentum ⬩ intĕrĭtus ⬩ intĕrĭtio ⬩ perdĭtio ⬩ pernĭcies ⬩ internĕcio
Entry preview:
Grammar for-wyrd, for-wyrd, es; n. is neuter in the following examples Ðín andbídaþ ðæt éce forwyrd the eternal perdition awaits thee, Homl. Th. i. 598, 9. God forlǽt hí to ðam écan forwyrde God will abandon them to the eternal perdition, i. 112, 23
inwid
Fraud ⬩ guile ⬩ deceit ⬩ evil ⬩ wickedness
Entry preview:
Homl. 109, 29. Ne wæs ǽfre fácen ne inwid on his heortan nor was ever deceit nor guile in his heart, 223, 31. Gramlíc inwit nequitia, Ps. Th. 54, 15. Mán and inwit, 9. Forðan mé inwit næs on tungan quia non est dolus in lingua mea, 138, 2.
láreów-dóm
mastership ⬩ governance ⬩ teaching
Entry preview:
Ðætte unlǽrde ne dyrren underfón láreówdóm ne venire imperiti ad magisterium audeant, Past. 1, arg; Swt. 25, 14: Homl. Th. ii. 320, 12
lor
Loss ⬩ destruction
Entry preview:
Homl. 69, 7
nágan
not to have ⬩ not to be allowed ⬩ ought not
Entry preview:
Homl. 223, 11. Náhton hié náðer ne mete ne freónd, Ors. 2, 8; Swt. 92, 34. Sí on cynges dóme hwæðer hé líf áge ðe náge, L. Eth. vii. 9; Th. i. 330, 25. Grammar nágan, with gen. Nágan wé ðæs heolstres, ðæt wé ús gehýdan mágon, Cd.
niþer
Down ⬩ beneath ⬩ below
Entry preview:
Nyþer ásceótan to cast down, Homl. Th. i. 170, 23. Hé niþer ásette ða mihtigan deposuit potentes, Cant. Mar. 52. Ðonne heó nyðer byþ ástigen, Anglia viii. 319, 19. Ðæt hí hine nyþer bescufon ut praecipitarint eum, Lk. Skt. 4, 29.
Linked entry: nieþer
rǽswa
Entry preview:
Rǽswan herges, the leaders of the host, Cd. Th. 192, 20; Exod. 234. Hé beforan fremede folces rǽswum ( the chief men among the Jews ), Andr. Kmbl. 1238; An. 619
ge-wealden
Subject ⬩ under the power ⬩ control of any one ⬩ inconsiderable ⬩ small
Entry preview:
Hond biþ gelǽred wís and gewealden the hand is instructed, wise and under control, Exon. 79 a; Th. 296, 4; Cra. 46; 91 a; Th. 341, 7; Gn. Ex. 122.
Linked entries: ge-walden ge-wealden-mód
gódian
Entry preview:
Gif his hreófla gódigende wǽre if his leprosy were getting better, Homl. Th. i. 124, 27. Þurh ðæt hit sceal on earde gódian to áhte by that means matters must somewhat improve in the land, L. C.
Linked entry: ge-gódian
sealt
Entry preview:
Homl. 245, 25. Eahtoðe wæs sealtes pund, ðanon him wǽron ða teáras sealte, Salm. Kmbl. 180, 16. Sealte ýða, Cd. Th. 205, 26; Exod. 441. Sealte sǽwǽgas, 240, 9; Dan. 384. Sealte streámas, Exon. Th. 206, 2; Ph. 120. Sealte flódas, Ps. Th. 68, 14.
ge-regnian
To put, dispose, adorn
Entry preview:
Homl. 127, 29. Ðæs geregnedan concinnati, Cot. 57.
Linked entries: gi-hrínian ge-regnong be-rénian ge-rénian
ge-nerian
To save, deliver, take away, set free, preserve, defend ⬩ servare, redimere, liberare, eripere, salvum facere, defendere
Entry preview:
Hí sind fram graman generode they are saved from wrath, Homl. Th. ii. 120, 35
Linked entry: nerian
syll
Entry preview:
Ðá cómon hí and wurdon ðæs treówes ungemyndige; ac God him ða sylle ásende mid ðam sǽlícum flóde, Homl. Th. ii. 144, 31-146, 4. Ðǽr fram sylle ( from the plank to which it was fixed ) ábeág medubenc monig, Beo. Th. 1555; B. 775.
Linked entry: syl
þunian
to stand out ⬩ be prominent ⬩ be lifted up ⬩ stick up ⬩ to be lifted up ⬩ be proud ⬩ to be stuck up ⬩ to make a noise ⬩ to sound ⬩ resound ⬩ creak
Entry preview:
Hié gesáwon fyrd wegan ... þúfas þunian they saw the host march ... saw the standards lift their tops above the ranks, Cd. Th. 187, 32; Exod, 158. Þindan and þunian, þecene hebban, Exon.
Linked entries: þundende tó-þuniende
un-týnan
to unclose ⬩ open ⬩ to disclose ⬩ lay open ⬩ solvere ⬩ inhiare
Entry preview:
Hát ða duru beón untýnede, Homl. Skt. ii. 23 b, 448. Untúned bóc aperto codice, Mt. Kmbl. p. 4, 1. Byrgenna untuende (-túnede?) ł untýned wéron, Lind. 27, 52. to disclose, lay open Unténð aperiet (stultitiam), Kent. Gl. 452.
un-gemetlíc
immoderate ⬩ inordinate ⬩ excessive ⬩ too great ⬩ immense ⬩ very great ⬩ not of the same measure ⬩ diverse
Entry preview:
Homl. 59, 18. immense, very great Ungemetlíc inmane, Wrt. Voc, ii. 48, 25. Gif hit full ungemetlíc wind gestent, Bt. 12; Fox 36, 15. Ungemetlíc moncwealm incredibilium morborum pestis, Ors. 6, 23; Swt. 274, 11.
west
Entry preview:
Homl. 129, 3. Ðonne se ǽfensteorra biþ west gesewen, Bt. 39, 13; Fox 232, 34: Met. 29, 28. Hé wið ðone here ðǽr wæst ábisgod wæs, Chr. 894; Erl. 92, 9. Súð, eást and west, Met. 9, 42: 14, 7. Ðæt hé west and norð trymede getimbro, Cd.
sceanca
a shank, shin, ⬩ the upper part of the leg
Entry preview:
Se sceocca gewráð his sceancan, Homl. Skt. i. 11, 223. Sconcan, Salm. Kmbl. 203; Sal. 101. the upper part of the leg (= þeóhsceanca) Ic wille ðæt gé fédaþ án earm Engliscmon . . .
Linked entry: sceonca
on-cweðan
of animate beings, to reply, respond ⬩ to echo back, give back a sound, reply
Entry preview:
Swilce ealle ða anlícnyssa ðe on ðære byrig tó godon gesette wǽron, ðæt hí ealle ætgædere oncwǽdon and ánre stemne clypedon, ðæt hí áweg ðanon woldon . . . and swilce ða strǽta ealle eác oncwǽdon, Homl. Skt. i. 23, 93-98.