Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

brand

a fire-brand ⬩ a torch ⬩ burning ⬩ brand

Entry preview:

Nán brand nolde byrnan under þám wætere, Hml. S. 36, 399. Brandas p(re)usti, Txts. 111, 18. Branda titionum, An. Ox. 2470. Brandum flammantibus scindulis, 2459. Fýrum, brandum torribus, i. ignibus, 3520: Wrt. Voc. ii. 94, 56.

Linked entry: brand-óm

hara

(n.)
Grammar
hara, an; m.

A hare

Entry preview:

Haran man mót etan and hé biþ gód wið lengtenádle and wið útsiht gesoden on wætere and his geallan man mæg wið pipor mengan wið múþsáre leporem licet comedere, et bonus est contra dysenteriam et diarrhæum, in aqua elixus; et fel ejus miscendum est cum

fætels

(n.)
Grammar
fætels, fetels, es; pl. nom. acc. fætelsas, fætels; m. n. A vessel, vat, sack, bag, pouch; vas, saccus, pēra = πήρα, marsūpium =

μαρσύπιoν

Entry preview:

Ðeáh man asette twegen fætels full ealaþ oððe wæteres, hý gedóþ ðæt óðer biþ oferfroren if a man set two vats full of ale or of water, they cause that either shall be frozen over, Ors. 1, 1; Bos. 23, 8.

Linked entries: fetels fételsco

a-wendan

(v.)
Grammar
a-wendan, ic -wende, ðú -wendest, -wenst, he -wendeþ, -went, pl. -wendaþ; p. -wende; pp. -wended, -wend, -went.

To turn away or off ⬩ avert ⬩ remove ⬩ to turn upside down ⬩ turn ⬩ change ⬩ translate ⬩ pervert ⬩ avertere ⬩ vertere ⬩ mutare ⬩ transferre ⬩ subvertere ⬩ To turn or direct oneself to turn from ⬩ go ⬩ depart ⬩ se vertere ⬩ ire

Entry preview:

He wæter awende to wínlícum drence he turned water into winelike drink, Ælfc. T. 27, 7: Ps. Spl. 101, 28: Gen. 19, 26: Cd. 14; Th. 17, 13; Gen. 259: Jn. Bos. 10, 35.

weorold-ríce

(n.)
Grammar
weorold-ríce, es; n.
Entry preview:

For hwam winneþ ðis wæter geond woruldríce? Salm. Kmbl. 785 ; Sal. 392. a kingdom of this world, an earthly kingdom, earthly power Náuht woruldríces fæstes beón ne mæg, Bt. 8; Fox 26, 11.

árian

(v.)
Entry preview:

Ára nú and má wæter of þínum múþe þú ne send, Bl. H. 247, 7. Þú nelt árian þǽre stówe non parces loco illi, Gen. 18, 24. Miltsian and árian mannum, Hml. Th. i. 68, 25

bletsung

benediction

Entry preview:

Hé mid his bletsunge þæt wæter tó wíne awende, Hml. Th. i. 58, 13. Similar entries v. bletsian, I a :-- Sume cweðað þæt sum orfcyn þurh bletsunge misfarað, Hml. Th. i. 100, 31.

hlúd

noisy ⬩ talkative ⬩ clamorous ⬩ a blow ⬩ a crash

Entry preview:

Wæter hlúd and undióp, Past. 469, 6. Sió hlúde ýð on ðǽ;re hreón sǽ, 437, 16. Ýþa hlúde, Ps. Th. 64, 7. of material or instrument with which sound is made Þǽr bið hlúd wudu, Rä. 4, 24. Hlúdum argutis (fidibus) An. Ox. 8, 309.

Linked entry: hlúde

wǽl

(n.)
Grammar
wǽl, es; m. n.

A weel ⬩ a deep pool ⬩ gulf ⬩ deep water of a stream or of the sea

Entry preview:

Hic gurges ðis wǽl, ðæt is, deóp wæter, (ðis with e overi, MS. F. ðes, MSS. D.O.) Ælfc. Gr. 9, 26; Zup. 52, 9. Wǽles stæð alvei (the Nile) marginem, Hpt. Gl. 492, 70. Scymriendes wǽles cerulei gurgitis, Germ. 401, 10.

ge-tácnian

(v.)
Grammar
ge-tácnian, p. ode, ade, ude; pp. od, ad, ud [tácen, tácn a sign, token] .

to denote by a sign ⬩ signify ⬩ betoken ⬩ show ⬩ instruct ⬩ signāre ⬩ signĭfĭcāre ⬩ denŏtāre ⬩ insĭnuāre ⬩ monstrāre ⬩ instruĕre ⬩ to sign ⬩ mark ⬩ witness ⬩ seal ⬩ signāre ⬩ insignīre ⬩ obsignāre

Entry preview:

Wæter getácnaþ on ðyssere stówe mennisc ingehýd water in this place betokens human knowledge, Homl. Th. ii. 280, 1: Boutr. Scrd. 21, 42: Lchdm. iii. 198, 6, 7. Ða alecgendlícan word getácnaþ dǽde the deponent verbs signify action, Ælfc.

ryne

(n.)
Grammar
ryne, es; m.

A course, run, running, ⬩ an orbit ⬩ course, uninterrupted progress ⬩ a course, water-course, a flow, flux of blood ⬩ course, cycle, lustre ⬩ course of life

Entry preview:

Wæter ða nú under roderum heora ryne healdaþ, Cd. Th. 10, 20; Gen. 159. Wið rynas wætera, Ps. Lamb. 1, 3. of time, course, cycle, lustre Geár annus, tíd tempus, ryne cursus, Wrt. Voc. i. 52, 38-40. Ryne cyclus, rynum cyclis, ii.20, 64-65 : 137, 73.

Linked entry: rine

CYLL

(n.)
Grammar
CYLL, e; f: cylle, cille,an; f: cylle, es; m. A leather bottle, flagon, vessel; uter, ascopēra = ἀσκοπήρα
Entry preview:

Gesomnigende swá swá on cylle wætera sǽs congregans sicut in utrem aquas maris, Ps. Spl. C. 32, 7. Ðas cylle istum utrem, Greg. Dial. 3, 37. Swá ðú on hríme setest hlance cylle sicut uter in pruina, Ps. Th. 118, 83.

un-myndlinga

(adv.)
Grammar
un-myndlinga, adv.

undesignedly ⬩ without meaning to do something ⬩ unexpectedly

Entry preview:

Maurus arn uppon ðam streáme unmyndlunge ( unaware of what he was doing ), swilce hé on fæstre eorðan urne ... undergeat æt néxtan ðæt hé uppon ðæm wætere arn, and ðæs micclum wundrode, Homl. Th. ii. 160, 9.

Linked entry: myndlinga

tó-gán

(v.)
Grammar
tó-gán, p. -eode; pp. -gán.

to go in two different directions, ⬩ to part, ⬩ separate ⬩ to be sundered, ⬩ to part ⬩ to go in many different directions, ⬩ to disperse, ⬩ go away

Entry preview:

R. 103. 22. to go in many different directions, to disperse, go away Ða wæteru tóeodon and wanedon aquae ibant et decrescebant. Gen. 8, 5. Þe wlcne togað, O. E. Homl. i. 239, 25. Þe rede see toeode, 141, 6.

DEÓP

(adj.)
Grammar
DEÓP, dióp; adj.

DEEP, profound, stern, awful, solemn ⬩ prŏfundus, grăvis, sōlemnis

Entry preview:

Deóp wæter the deep water, Exon. 54 b; Th. 193, 19; Az. 124. Fíftena stód deóp ofer dúnum flód elna the flood stood fifteen ells deep over the hills, Cd. 69; Th. 84, 15; Gen. 1398.

Linked entries: dýp dype dióp

þweál

(n.)
Grammar
þweál, es; n. m.

washing ⬩ what is used in washing ⬩ ointment

Entry preview:

Ðæt wæter his bána ðweáles aqua lavacri, Bd. 3, 11; S. 536, 6. Clǽnsunge ðweáles and bæþes lavacri purificationem, 1, 27; S. 495, 16. Be weres þweále de viri lotione, L.Ecg. C. xxvi. tit.; Th. ii. 130, 10.

Linked entry: þweán

æt-standan

Entry preview:

Swá swá wæter scýt of ðǽre dúne and ætstent on dene, Hml. Th. i. 362, 22. His sceaft ætstód ætforan him ( the shaft got fixed in the ground in front of him ), and ꝥ hors hine bær forð swá ꝥ ꝥ spere him eóde þurh út, Hml. S. 12, 54.

leóran

Entry preview:

Add: leórian. to pass from one place to another, pass over or through Wé leórdon ( transivimus) þurh fýr and wæter, Ps. Vos. 65, 12. þé gedafenaþ ꝥ þú leóre on þíne bǽre tu debes procidere lectum, Bl. H. 149, 17.

fruma

a beginning ⬩ the first part ⬩ the beginning of time ⬩ the first member of a connected series ⬩ the first stage ⬩ source ⬩ origin ⬩ source ⬩ author

Entry preview:

H. 7, 20. of a person, source, author Sé sé ðæt wæter út forléte wǽre fruma ðǽre tówesnesse ( caput jurgiorum ), Past. 279, 13. Dryhten, þú ús álésdest from deáþes fruman, Bl. H. 89, 32. Similar entries v. weorold-fruma

GRIM

(adj.)
Grammar
GRIM, adj.
Entry preview:

Ðæt wæter wæs biterre and grimre to drincanne ðonne ic ǽfre ǽnig óðer bergde amariorem elleboro fuminis aquam gustavi, Nar. 8, 29. Cýle ðone grimmestan the most severe cold, Blickl. Homl. 61, 35.

Linked entry: grym