seófian
Entry preview:
Sege mé hwæðer ðú mid rihte mǽge seófian (siófian, Cott. MS.) ðína unsǽlþa poterisne de infortunio jure caussari ? 10 ; Fox 28, 8. Ðonne hí sceoldan hiora sár siófian, ðonne grymetodan hí, 38, 1 ; Fox 194, 35 : Met. 26, 82.
CÍGAN
To call, name, call upon, invoke, call together, summon ⬩ vocare, nominare, invocare, convocare ⬩ To cry, call ⬩ clamare, vocare
Entry preview:
Fox 366; Men. 184. Ðone [MS. þonne] niða bearn nemnaþ and cígaþ Pentecostenes dæg which children of men name and call the day of Pentecost, Chr. 973; Erl. 124, 15; Edg. 7. He cígde hunger ofer eorþan vocavit famem super terram, Ps. Spl. 104, 15.
horsc
Quick, ready, active, valiant, ⬩ wise, sagacious, sharp, quick-witted ⬩ wise ⬩ alacer, celer, præproperus, volucer, promtus, sagax,
Entry preview:
Horsce mé heredon hilde generedon feóndon biweredon the valiant praised me, from battle saved me, from foes defended me, 94 a; Th. 353, 27; Reim. 19
Linked entry: horsc-lic
for-gieldan
to pay for ⬩ repay ⬩ requite ⬩ reddĕre
Entry preview:
MS. We ðé nú willaþ womma gehwylces leán forgieldan we will now pay thee retribution for every crime, Exon. 41 a; Th. 137, 16; Gú. 560: 117 a; Th. 450, 1; Dóm. 81. Forgield me ðín líf give me thy life, 29 b; Th. 90, 20; Cri. 1477.
húru-þinga
Especially ⬩ at least ⬩ at any rate
Entry preview:
Hyne bǽdon ðæt hig húruþinga his reáfes fnæd æthrinon rogabant eum ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent, Mt. Kmbl. 14, 36. Lǽtaþ mé fyrst óþ tómerigen húruþinga fyrst óþ tómerigen allow me respite until to-morrow, only until to-morrow, Homl.
wiþ-ferian
To carry off ⬩ to rescue
Entry preview:
Míne sáwle álýs, and wiðfere láþum feóndum animam meam libera: propter inimicos meos eripe me, 68, 18. Ðæt ðú symle sáwle míne álýse, láðum wiðferige liberabit in pace animam meam ab his qui adpropiant mihi, 54, 18.
wiþ-innan
Within
Entry preview:
Grammar wiþ-innan, as preposition Ealle ða ðe wiðinnan mé (intra me) synd, Ps. Spl. 102, 1: 108, 21
Linked entry: wiþ-útan
ge-nǽgan
Entry preview:
Ic ( a sword) má wánan ne þearf þæt mé bearn wrǽce, gif mé gromra hwylc gúðe genǽgeð (gehnǽgeð? v. ge-hnǽgan), Rä. 31, 19. Wé þec níða genǽgað, Gú. 201. Hearde genearwod, níða genǽged, B. 1439.
ge-cígnes
Entry preview:
Ofer mínre gecígnesse þú gesettest ealle þíne apostolas tó mínre byrgenne on the occasion of my call (when the time of my death was announced to me), thou didst appoint all thy apostles to attend my burial (cf.
unc
Us two ⬩ me and thee ⬩ me and him
Entry preview:
Ðú mé behéte hál ðæt ðæt ðú mé, sealdest, on ða gewitnesse ðe unc ðá mid wæs, L. O. 7; Th. i. 180, 24. Unc is his hyldo þearf, Cd. Th. 41, 30; Gen. 664.
HÝRAN
to HEAR ⬩ hear of ⬩ to listen to ⬩ follow ⬩ serve ⬩ obey ⬩ be subject to ⬩ belong to
Entry preview:
Gif gé hýraþ mé if ye obey me, 106; Th. 139, 26; Gen. 2315. Ðú tunglu genédest ðæt hie ðé tó héraþ legem pati sidera cogis, Bt. Met. Fox 4, 10; Met. 4, 5.
ge-hæftan
To take ⬩ take captive ⬩ cast into prison ⬩ detain ⬩ bind ⬩ captare ⬩ captivare ⬩ vincire
Entry preview:
Mid ðý me God hafaþ gehæfted be ðam healse with which God hath fastened me by the neck, Cd. 19; Th. 24, 29; Gen. 385 : Judth. 10; Thw. 23, 11; Jud. 116. He hæfde ǽnne ðeófman gehæftne habebat vinctum, Mt. Bos. 27, 16.
Linked entry: be-hæftan
be-witian
to watch ⬩ observe
Entry preview:
Ealle gesceafta mótan heora gewunan bewitigan bútan me ánum all creatures may direct their customs except me only, Bt. 7, 3; F. 20, 24 : Gú. 170
wirman
To warm ⬩ make warm
Entry preview:
To warm, make warm Ic wyrme mé calefacio, Ælfc. Gr. 37; Zup. 218, 5. Ic mé wyrme, 222, 1. Ðæt wyrmð and heardaþ ðone magan, Lchdm. ii. 188, 18. Heó mec wǽteþ in wætre, wyrmeþ hwílum tó fýre, Exon. Th. 393, 35; Rá. 13, 10.
Linked entry: wyrman
heofon-þrym
Heavenly glory or majesty,
Entry preview:
Heavenly glory or majesty, Andr. Kmbl. 962; An. 481: 3436; An. 1722
for-spillan
To spill ⬩ lose ⬩ waste ⬩ destroy ⬩ disperse ⬩ perdĕre ⬩ disperdĕre ⬩ dissĭpāre
Entry preview:
sáwla gehǽlan, hwæðer ðe forspillan lĭcet sabbătis benefăcĕre, an măle? anĭmam salvam făcĕre, an perdĕre ? Mk. Bos. 3, 4.
Linked entries: for-swat spilian swítan for-spyllan spillan
cúþ
known, clear, plain, evident, manifest ⬩ notus, cognĭtus, manifestus ⬩ known, well known, sure, safe, noted, known as excellent, famed, celebrated ⬩ notus, certus, præstans, egregius ⬩ familiar, intimate, related, friendly ⬩ notus, familiāris, amīcus, benevŏlus
Entry preview:
Ne sint me winas cúþe eorlas elþeódige the strange men are no affable friends to me, Andr. Kmbl. 396; An. 198. Feor ðú me dydest freóndas cúþe longe fecisti notos meos a me, Ps. Th. 87, 8. Míne cúþe notos meos, 87, 18: 54, 13: 131, 18
tǽl
Evil speaking, calumny, detraction
Entry preview:
he calum- niated, 260, 21; Jul. 300) hét mé fremdne god ofer ða óþre ðe wé ǽr cúþon weorþian that she attacked me with blasphemy, bade me honour a strange god above the others that we knew before, 247, 4; Jul. 73
Linked entry: tál
for-gnídan
To rub together ⬩ dash or throw down ⬩ break ⬩ contĕrĕre ⬩ allīdĕre ⬩ elīdĕre
Entry preview:
He forgnít hine allīdit illum, Mk. Bos. 9, 18. Forðon ðú forgnide me quia allīsisti me, Ps. Spl. 101, 11. Drihten arǽreþ ealle forgnidene Dŏmĭnus erĭgit omnes elīsos, Ps. Spl. 144, 15
Linked entries: for-cnídan for-gnýdan ge-gnysan
fór-neáh
Very nearly ⬩ nigh ⬩ nearly ⬩ almost ⬩ about ⬩ prŏpe ⬩ fĕre ⬩ pæne ⬩ paulo mĭnus ⬩ circĭter
Entry preview:
Fórneáh oððe hwæt-hwega hí fordydon me on eorþan paulo mĭnus consummāvērunt me in terram, Ps. Lamb. 118, 87: 93, 17.