Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

nefne

(prep.; con.)
Grammar
nefne, nemne.

UnlessexceptExcept

Entry preview:

Grammar nefne, connecting words in the same case (contracted clauses, the verb of the second clause being the same as that in the first, and not expressed Ne gehýrde nǽnig man on his múþe óht elles nefne Cristes lof and nytte sprǽce, 223, 36: Exon.

Linked entries: nemne nymne

weorþ-full

(adj.)
Grammar
weorþ-full, adj.
Entry preview:

Munecas hé gestaþolode tó weorþfulre þénunge Hǽlendes Cristes, Lchdm. iii. 440, 13

gift

(n.; v.; part.)
Entry preview:

Críst is se brýdguma, Hml. Th. ii. 54, 11-16. (I a) the marriage ceremony with attendant festivi-ties :-- Sum cyning worhte his suna gyfte, Hml. Th. i. 520, 6. Drihten hine sylfne gemedemode ꝥ hé tó woruldlicum giftum gelaðod cóm, Hml.

ge-cweþan

Entry preview:

</b> to say something about (be ) :-- Críst be Ióhanne gecwæþ, ꝥ ... nǽnig mǽrra ... geboren nǽre, Bl. H. 161, 23. Þis næs gecweden be Críste, ꝥ his fót æt stáne oþspurne, 29, 30.

Linked entry: ge-cwidrǽden

ge-logian

(v.)
Grammar
ge-logian, l. ge-lógian,
Entry preview:

Seó geleáffulle gelaðung is gelógod on Críste, Hml. S. 15, 123. Hé understód on hwilcum gedeorfum þis mennisce líf is gelógod, Hml.

ge-ban

(n.)
Grammar
ge-ban, -bann, -benn, es; n.

a commandordinancedecreeproclamationmandātumstătūtumdecrētumthe indictionindictioedictum

Entry preview:

Ríxiendum ussum Dryhtene ðæm Hǽlendan Crist.

ge-reccan

(v.)
Grammar
ge-reccan, -recan, -reccean; ic -recce, ðú -reccest, -recest, he -receþ, -recþ; imp. -rece; p. -reahte, -rehte; pp. -reaht, -reht; v. trans.

to put forth, shew, relate, express, denote, explain, interpret, translateexponere, demonstrare, narrare, referre, disserere, exprimere, interpretari, reddereto set forth, extend, direct, order, rule, control, reprove, correct, subdue, reduce to subjectionexponere, extendere, dirigere, regere, corripere, corrigere, subigere, sub imperium redigere

Entry preview:

Ðæt is gereht Crist quod est interpretatum Christus, Jn. Bos. 1, 38, 41, 42: Exon. 9 b; Th. 9; 12; Cri. 133. Emanuhél, ðæt ys gereht on úre geþeóde, God mid us Emanuel, which is, translated into our speech, God with us, Mt. Bos. 1, 23: Mk.

Linked entry: ge-hræcan

ge-hergian

(v.)
Entry preview:

Críst tó helle férde and ðǽr of gehergode eal þæt hé wolde, Wlfst. 126, 13

god-spell

Entry preview:

Ꝥ is nú mánfullic ... on þám crístendóme þe Críst ástealde, on þæs godspelles tíman nú under Godes gyfe, Hml.

un-strang

(adj.)
Grammar
un-strang, adj.

Not strongweakfeeble

Entry preview:

Cristes gelaðung ne mæg beón búton strangum, ne búton unstrangum. Ðá ðá him twýnode, ðá getácnode hé ða unstrangan. Hwæt sind ða unstrangan? Ða sind unstrange ðe sláwe beóð tó gódum weorcum, Homl. Th. ii. 390, 15-25.

wiþerian

(v.)
Grammar
wiþerian, wiþrian; p. ode.

to be againstbe hostileto strivestruggledisputeto resistopposeto make hostileprovoketo become provoked

Entry preview:

Hí wiðerodon ongeán Cristes láre, 224, 30. Gif preóst ongeán biscopes gerǽdnesse wiðerige, L. N. P. L. 45; Th. ii. 296, 18. Se ðe sóðlíce God lufaþ, nele hé wiðerian ongeán his bebodum, Homl.

campian

(v.)
Entry preview:

Tó campienne for Crístes geleáfan, Hml. S. 5, 151. to fight with, serve with Him ne ðuhte fremfullic ꝥ hé fénge tó þǽre gife, and syððan ne campode mid þám cásere, Hml. S. 31, 102. to fight with, against (wiþ, ongeán), with dat.

ge-fadian

(v.)
Entry preview:

Ealle ðá gerýnu Crístes menniscnysse wǽron gefadode þurh mihte þæs Hálgan Gástes, Hml. Th. ii. 280, 3

ge-fremian

(v.)
Grammar
ge-fremian, ge-fremman.
Entry preview:

Þæt hê crísten wǽre gefremed ut Christianus efficeretur, Bd. l, 4; Sch. 16, 19. ¶ ge-fremed perfect Ic wille beón gefremed in litlum weorce, Shrn. 35, 20

hyht

Entry preview:

Crístes helda swóron . . . Ðá cwæð hé on his móde . . . &#39; Gyrstanǽfen nán man ne mihte Crístes naman nemnian mid hihte,&#39; Hml. S. 23, 534.

sweltan

(v.)
Grammar
sweltan, swyltan, swiltan; p. swealt, pl. swulton; pp. swollen
Entry preview:

. ¶ to die to anything, become dead to, have no further concern with :-- Ðú scealt sweltan synna and Criste lybban, Homl. Skt. i. 3, 592

Linked entry: a-sweltan

god-webb

Entry preview:

gehwylc godweb hangað on hundtwelftigum hringa gyldenra ... ðæt ðridde godweb wæs on ðæs godwebbes onlícnisse ðe geó ymb mínes fæder Dauides columban hangode on ðissum ilcan temple: ðæt feórðe godweb wæs on ðæs godwebbes onlícnisse ðe geó Abimelech bróhte Críste

Linked entry: gode-webb

wrítan

(v.)
Grammar
wrítan, p. wrát, pl. writon; pp. writen

To write.to cutto drawto form lettersto writeto writeto compose,be the author ofto writeto writewriteto writestateto writeget a thing writtento convey by charter

Entry preview:

Wrít ðam horse on ðam heáfde foran Cristes mǽl, and on leoþa gehwylcum ðe ðú ætfeolan mæge. Lchdm. ii. 290, 23. Wrít him Cristes mǽl on ǽlcum lime, 346, 6.

Linked entries: wrítere wrítian

CÝÐAN

(v.)
Grammar
CÝÐAN, p. ic, he cýðde, cýdde, ðú cýðdest, cýddest; pp. cýðed .

to make known, tell, relate, proclaim, announcenuntiare, annuntiare, narrare, referre, effari, prædicare to declare, reveal, manifest, shew, perform, confess, confirm, testify, prove notum facere, revelare, manifestare, ostendere, perhibere, confiteri, testari, probare

Entry preview:

Cýðdon Cristes gebyrd they announced Christ&#39;s birth, Exon. 8b; Th. 5, 5; Cri. 65: Ps. Th. 77, 7: 101, 16. Cýðe his neáhgebúrum let him tell to his neighbours, L. Edg.

Linked entry: ge-cýðan

Mirce

(n.)
Grammar
Mirce, Mierce, Myrce; pl.

The MerciansMercia

Entry preview:

The Mercians, (and as the name of the people is used where modern English uses the name of their country) Mercia [see Green's The Making of England, p. 85] Hér Mierce wurdon Cristne, Chron. 655; Erl. 28, 1. Ðá námon Mierce (Myrce, MS.

Linked entry: Myrce