un-æþele
not noble ⬩ ignoble ⬩ mean ⬩ infamous
Entry preview:
Ǽlc mon ðe allunga underþeóded biþ unþeáwum ... wyrþ anæþelad óþ ðæt hé wyrþ unæþele ( degener ), Bt. 30, 2; Fox 110, 22: Met. 17, 28. of things, ignoble, mean, infamous Unæþelre ádle degeneri languore, Wrt. Voc. ii. 138, 33.
DOCCE
Entry preview:
DOCK, sorrel; lăpăthum = λάπαθoν, rumex Ðeós wyrt ðe man lăpăthum, and óðrum naman docce nemneþ, biþ cenned on sandigum stówum, and on ealdum myxenum this herb which is called lăpăthum, and by another name dock, is produced in sandy places, and on old
be-hátan
Entry preview:
Gelǽste man eall þæt man beháte on Godes ést tó dónne, Wlfst. 172, 13. to threaten Se abbot dyde heom yfele, and beheót heom wyrs, Chr. 1083 ; P. 214, 21. Hé heom behét ǽlcne hete, Hml. S. 23, 230.
cwic
Entry preview:
Ðeós wyrt is swylce heó symle cwicu (cwice, cuca, v. ll. ) sý, Lch. i. 270, 19. Hé wunade on þám wundum cucu, Hml. S. 2, 306. Hié wéndon ꝥ heora hláford wǽre on heora feónda gewealde oððe cuca oððe deád, Ors. 3, 9; S. 134, 29.
forod
Broken ⬩ fractured ⬩ violated ⬩ fractus ⬩ violātus
Entry preview:
Ðá wearþ hire mid ánum wyrpe án ribb forod then with one throw one of its ribs was broken, Ors. 4, 6; Bos. 84, 41. Gif se earm biþ forod if the arm be broken, L. Alf. pol. 54; Th. i. 94, 24, note 57.
Linked entries: forad fored forud un-forfeored
mageþe
maythe ⬩ chamomile ⬩ ox-eye
Entry preview:
Ðás wyrte ðe man camemelon, and óðrum naman mageþe nemneþ, Herb. 24; Lchdm. i. 120, 14. Wildre magþan wyrttruman ( matricaria chamomilla ) L. M. 2, 22; Lchdm. ii. 206, 15. Magoðe, L. M. 5, 64; Lchdm. ii. 140, 7.
mersc
A marsh
Entry preview:
Sumra wyrta eard biþ on merscum alias herbas ferunt paludes, Bt. 34, 10; Fox 148, 23. On feldum and on mǽdum and on sealtum merscum, Cod. Dip. Kmbl. iii. 350, 8. Mersc Romney Marsh, Chr. 796; Erl. 58, 11
Linked entry: merisc
wealwian
To fade, wither ⬩ wallow = to fade away
Entry preview:
To fade, wither (Halliwell gives wallow = to fade away, as a Somerset word) Hæfð se Ælmihtiga ðæt gewrixle geset, ðe nú wunian sceal, wyrta grówan, leáf grénian, ðæt on hærfest eft hrést and wealuwaþ (cf. fealwaþ, Bt. 21; Fox 74, 23), Met. 11, 58.
Linked entries: walwian wealowigan wealowigan
weg-bráde
Way-bread
Entry preview:
Ðú wegbráde, wyrta módor, Lchdm. iii. 32, 5. Wegbrǽdan seáw, i. 80, 12. Wegbrǽdan sǽd, 82, 6. Of ðære rúwan wegbrǽdan, ii. 106, 13. Genim ða rúwan wegbrǽdan nioþowearde, 292, 10. Ða sméþan weg*-*brǽdan, 350, 7
freót
the condition of being free ⬩ a grant of freedom ⬩ manumission
Entry preview:
Gif þeów mon wyrce on Sunnandæg bútan his hláfordes hǽse, þolie his freótes, Ll. Th. i. 104, 6.
strang
Strong ⬩ fortis, ⬩ acer, vehemens, ⬩ strenuus, ⬩ strong, powerful, mighty ⬩ strong, firm, resolute, hardy ⬩ hard, severe, fierce, stern ⬩ strong, able to resist force, firm ⬩ firm, valid, assured ⬩ strong in operation, effective, producing a great effect, potent ⬩ strong, earnest ⬩ hard, severe ⬩ fierce, violent
Entry preview:
Ðeós wyrt biþ cenned on fæstum landum and on strangum, Lchdm. i. 134, 19.
ge-wilnian
Entry preview:
Þá wyrta þe hé ǽr mid stale gewilnode tó ætbrédanne ( appetebat auferre ), Gr. D. 25, 16. Hé ꝥ gefremede man gewilnade tó bedíglianne, Ap. Th. 2, 6.
or-sorg
free from care, without anxiety, secure, prosperous ⬩ secure from danger, safe
Entry preview:
Seó wiðerwearde wyrd byþ ǽlcum men nytwyrðre ðonne seó orsorge (prospera), 20; Fox 70, 30. Orsorg líf lǽdaþ woruldmen wíse, ðonne hé forsihþ eorþlícu gód and ðara yfela orsorh wunaþ, Met. 7, 43.
hladan
to heap, ⬩ pile up, ⬩ build, ⬩ place, ⬩ lade, ⬩ load, ⬩ freight ⬩ to lade, ⬩ draw [water]; ⬩ haurire
Entry preview:
Wyrd wóp wecceþ weán hladeþ fate awakens grief, heaps up misery, Salm. Kmbl. 874; Sal. 436.
ELLEN
The elder-tree ⬩ sambūcus nigra, a small tree whose branches are filled with a light spongy pith. The fruit is a globular, purplish-black berry, of which wine is often made, called elder-berry wine. It is quite distinct from alor the alder-tree
Entry preview:
Genim ðas wyrte, ðe man sambūcus = σαμβύκη [MS. samsuchon = σάμψυχον] and óðrum naman ellen, háteþ take this wort, which is named sambucus, and by another name elder, Herb. 148, 1; Lchdm. i. 272, 14. Genim ellenes leaf take leaves of elder, L.
Linked entry: ellm
un-wæstmbǽre
Unproductive ⬩ barren ⬩ sterile
Entry preview:
Ic wyrce ðín land unwæstmbǽre, Homl. Th. ii. 102, 34. Sume treówu hé cearf, ðý læs hié tó ðæm forweóxen ðæt hié forseareden, and ðý unwæsðmǽrran wǽren, Past. 40; Swt. 293, 7
Linked entry: wæstm-bǽre
wól-berende
Pestiferous ⬩ pestilential ⬩ pernicious
Entry preview:
Wæs ðæra wyrma oroð swíðe deáðberende and ǽterne (quorum halitus erat pestifer) and for hiora ðæm wólberendan oroðe monigé men swulton, Nar. 14, 17: 16, 2. Hé onsent ofer hig wólberende windas. Ps. Th. 10. 7.
beþian
To warm ⬩ foment
Entry preview:
Bæðþenda smerwunga wyrce of ele and wíne, beþe ðonne, smire mid þý, 182, 16. Take together, and add: generally used as a medical term
éþung
breathing ⬩ panting ⬩ flatulency ⬩ inspiration ⬩ breath
Entry preview:
Wæs þǽra wyrma oroð and éþung swíðe deáðberende serpentum halitus erat pestifer, Nar. 14, 15. the emission of a smell. Similar entries cf. éþian, Éðung obolitio (cf. oboleo), Wrt. Voc. ii. 115, 9: 63, 15.
Linked entry: ǽþung
ge-seóþan
Entry preview:
Genim þás ylcan wyrte, seóð on ele, and syððan þú hý gesoden hæbbe tógædere gedón, i. 142, 17. Gesoden wyrtmete fordalium, Wrt. Voc. ii. 38, 56: 150, 2. Foxes lungen on háttre æscan gesoden, Lch. i. 340, 5.