Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

a-teón

(v.)
Grammar
a-teón, ic -teó, ðú -týhst, he -týhþ, -tíhþ, -tíþ, pl. -teóþ; p. -teáh, pl. -tugon; pp. -togen [a from, out; teón to tow, draw] .

to draw out or awaypull outlead outpluckdrawabstrahereextrahereejicereeduceretrahereducereto treatusedispose ofemploytractareutiadhibereto draw to any placebetake oneself anywheregocomemake a journey or expeditionse reciperemeareproficisciirevenireiter facere

Entry preview:

He ateáh rib of sídan he extracted a rib from his side, Cd. 9 ; Th. 11, 19 ; Gen. 177. Lǽt, ðæt ic ateó ða egle of ðínum eágan sine ejiciam festucam de oculo tuo, Lk. Bos. 6, 42.

a-reccan

(v.)
Grammar
a-reccan, -recan, -reccean; ic -recce, ðú -reccest, -recest, he -receþ, -recþ; p. -reahte, -rehte; impert. -rece; pp. -reaht, -reht; v. trans.

to put forthstretch outstrainraise upextendereexpandereerigereto put forthrelaterecountspeak outexpressexplaininterprettranslateproponereexponereenarrareeloquiexprimeredisserereinterpretarireddereto set in orderadorndeckexpedireexpolirecomere

Entry preview:

He mæg of woruf-torde ðone þearfendan areccan de stercore erigens pauperem, Ps.

ge-seón

(v.)
Grammar
ge-seón, [For first two lines substitute: <b>ge-seón,</b> ge-sión, ic-seó, -sió, -sié, þú-sihst, -siehst, -syhst, -syxt, hé-sihþ, -siehð, -seohþ, -syhþ, -seóþ, pl. -seóþ, -sióþ; p. ic, hé -seah, -seh, þú-sáwe, -sége, pl. -sáwon, -ségon, -seágon, -sǽgon ; imp. -seoh, -seah, pl. -seóþ; subj. prs. ic-seó, -sió, -sié ; p. -sáwe, -sége; pp. -sewen, -seowen, -segen, -seogen, -sawen (-sáw- ?). Northern and Mercian forms: ge-seá, -seán, -sión, ic -seóm, -sióm, -siúm, þú -siist, -síst, -seǽs, hé -siið, -siis, -síþ, -sís ; pl. -seáþ, -siáþ, -seás ; p. ic, hé -sæh, -sægh, -seh, þu -sége, pl. -ségon, -sǽgon ; imp. -sæh, -sægh, -seh, -sech, -sih, pl. -seaeþ, -siáþ; subj. prs. -sé, -see, -sié, -sii,pl. sén; p. -sége ; part. prs. -siónde, -siénde, -séende, -segende ; pp. -segen, -segn, -séen To see.]
Entry preview:

heora þearfe forgeaf, oð þæt gesáwe hwæt him dón wolde, Bd.

brǽdan

(v.)
Grammar
brǽdan, brédan; to brǽdanne, brédanne; part. brǽdende; he brǽdeþ, brǽd; p. brǽdde, pl. brǽddon; pp. brǽded, brǽdd, brǽd [brád
broad; latus
].

broadlatusTo make broad, BROADEN, extend, spread, stretch outdilatare, propalare, expandereTo be extended or developed, grow or rise up;dilatari, adolescere

Entry preview:

He gesihþ brimfuglas brǽdan feðra he sees sea-fowls spread their wings, Exon. 77 a; Th. 289, 13; Wand. 47. Ge wilniaþ eówerne hlísan to brédanne ye wish to spread your fame, Bt. 18, 1; Rawl. 38, 33, MS. Cot.

BLÁWAN

(v.)
Grammar
BLÁWAN, part. bláwende; ic bláwe, ðú bláwest, bláwst, blǽwest, blǽwst, he bláweþ, bláwþ, blǽweþ, bláwþ, pl. bláwaþ; p. bleów, bléw, pl. bleówon; pp. bláwen

To BLOW, breatheflare, sufflare

Entry preview:

Bleów he on hí he breathed on them, Jn. Bos. 20, 22. Bleówon [MS. bleowun] windas flaverunt venti, Mt. Bos. 7, 25, 27.

Linked entry: bláwung

FLÓWAN

(v.)
Grammar
FLÓWAN, part. flówende; ic flówe, ðu flówest, fléwst, he flóweþ, flewþ, pl. flowaþ; p. fleów, pl. fleówon; pp. flówen

To FLOWissuefluĕrefluctuāreinundāre

Entry preview:

He slóh stán and fleówon wæteru, and burnan fleówon oððe ýþgodon percussit petram et fluxērunt ăquæ, et torrentes inundāvērunt, Ps. Lamb. 77, 20: 104, 41. Ðeáh ðe wealan flówen dīvĭtiæ si affluant, Ps. Th. 61, 11

Linked entry: geond-flówan

hebban

(v.)
Grammar
hebban, occurs with dat.

to liftto liftto raiseliftmake a soundto exaltelevateto extolexaltto set upinstituteto raisebring upto directbearTo risemount

Entry preview:

Hý hine hófun on þá heán lyft, Gú. 383. Him wæs hafen beód tó, Bd. 3, 6; Sch. 209, 13. intrans. To rise, mount stah úp tó ðam stépele and of ðam stépele hóf upp on lyfte, swylce wolde wið þæs heofones weard, Wlfst. 100, 3.

ge-healdan

(v.)
Grammar
ge-healdan, -haldan, to -healdenne; ic -healde, ðú -healdest, -hiltst, he -healdeþ, -healt, -helt, -hylt, pl. -healdaþ; p. -heóld, -hióld, ðú -heólde, pl. -heóldon, -hióldon; impert. -heald, pl. -healdaþ; subj. pres. -healde, pl. -healden; p. -heólde, pl. -heólden; pp. -healden.

to keepholdobservekeep inretainreservepreservesavedefendprotectcustodīreservāreobservārecontĭnērereservāresalvāredefendĕreto holdoccupypossesstĕnērepossĭdēre

Entry preview:

He frætwe geheóld fela missera he held the armour many years, Beo. Th. 5253; B. 2620

déman

(v.)
Grammar
déman, to démanne, démenne; part. démende; ic déme, ðú démest,démst, he démeþ, démþ, pl.démaþ ; p. démde, pl. démdon; impert. dém, déme, pl. démaþ, déme ge; pp. démed; v. trans. dat. acc. [dóm judgment, opinion]

DEEM, judge, think, consider, estimate, reckon, determine, examine, prove, doom, condemn judicāre, arbitrāri, æstimāre, censēre, recensēre, decernĕre, sancīre, examināre, condemnāre

Entry preview:

He démþ folcum mid rihte judicābit popŭlos cum justĭtia, Ps. Th. 9, 9: Ps. Lamb. 95, 13. Ðam ylcan dóme ðe ge démaþ, eów biþ gedémed in quo judĭcio judicātis, judicabimĭni, Mt. Bos. 7, 2. He monige démde to deáþe he doomed many to death, Elen.

Linked entries: a-déman doeman

be-licgan

(v.)
Grammar
be-licgan, he -ligeþ, -líþ, pl. -licgaþ; p. -læg, pl. -lǽgon, ; pp. -legen; v. a. [be by, licgan to lie]

To lie or extend by or aboutto surroundencompasscircumdarecingere

Entry preview:

To lie or extend by or about, to surround, encompass; circumdare, cingere Hí belicgaþ us mid fyrde circumdabunt nos exercitu Jos. 7, 9. Sió eá Etheopia land beligeþ úton the river encompasseth the Ethiopian land Cd. 12; Th. 15, 7; Gen. 229. Me néd belæg

Linked entries: be-ligeþ be-líþ

ge-etan

(v.)
Grammar
ge-etan, p. ic, he ge-æt, ðú ge-ǽte, pl. ge-ǽton; pp. ge-eten

To eat togetherto eatto consumecomedereedere

Entry preview:

To eat together, to eat, to consume; comedere, edere Elnung húses ðínes geet mec [me æt, Bos.] Jn. Skt. Lind. 2, 17. Ðæt híg ǽton : ðá híggeeten hæfdon, híg wunedon ðǽr ut ederunt : cum comedissent, manserunt ibi, Gen. 31, 54. Gif ðú ðæs treówes wæstm

brastlian

(v.)
Grammar
brastlian, brastligan, to brastlienne, brastligenne; part. brastliendebrastligende;; he brastlaþ; p. ode ; pp. od [berstan rumpi, frangi]

To BRUSTLE, rustle, crackle, make a noise, murmur;crepare, crepitare, strepere, murmurare

Entry preview:

To BRUSTLE, rustle, crackle, make a noise, murmur; crepare, crepitare, strepere, murmurare Begann to brastligenne þunor thunder began to crackle, Homl. Th. ii. 196, 23. Ðæt treów brastliende sáh to ðam hálgan were the tree fell crackling towards the

Linked entry: bærstlian

breátan

(v.)
Grammar
breátan, ic breáte, ðú breátest, brýtst, he breáteþ, brýt, pl. breátaþ; p. breót , pl. breóton; pp. breáten

To break, demolish, destroy, kill;frangere, conterere, necare

Entry preview:

To break, demolish, destroy, kill; frangere, conterere, necare Hí hálge cwelmdon, breóton [breotun MS.] bóccræftige [bóccræftge MS.] bærndon gecorene they slew the holy, destroyed the book-learned, burned the chosen, Exon. 66 a; Th. 243, 25; Jul. 16

Linked entries: breótun BREÓTAN

breóðan

(v.)
Grammar
breóðan, ic breóðe, ðú breóðest, brýst, he breóðeþ, brýþ, pl. breóðaþ; p. breáþ, pl. bruðon; pp. broðen

To ruin, destroy;perdere.

Entry preview:

To ruin, destroy; perdere

CWELLAN

(v.)
Grammar
CWELLAN, ic cwelle, ðú cwelest, cwelst, he cweleþ, cwelþ, pl. cwellaþ; p. cwealde , pl. cwealdon; pp. cwelled, cweled, cweald ; v. a.

To kill, slay = QUELL? necare, trucidare, occidere, mactare

Entry preview:

Hí stearcferþe cwellan þohtun the stern of mind resolved to slay her, Exon. 75a; Th. 280. 31; Jul. 637. Ðú Grendel cwealdest thou didst slay Grendel, Beo. Th. 2673; B. 1334 .

Linked entries: cwoellan cuellan

CUMAN

(v.)
Grammar
CUMAN, part. cumende; ic cume, ðú cymst, cymest, he cumeþ, cymþ, cymeþ, cimþ, pl. cumaþ; p. ic, he com, cwom, ðú cóme, pl. cómon, cwómon; imp. s. cum, cym, pl. cumaþ; subj. indef. ic cume, cyme, pl. cumon, cumen, cymen; p. cóme, pl. cómen; pp. cumen, cymen.

COME go, happen venire, ire, accidere, evenire

Entry preview:

to COME go, happen ; venire, ire, accidere, evenire Sceal se gást cuman the spirit shall come, Soul Kmbl. 17 ; Seel. 9 . Cuman ongunnan they attempted to come, Beo. Th. 494 ; B. 244 . Cum to ðam lande, ðe ic ðé geswutelige come to the land, which I will

Linked entry: aweg-cuman

ge-niman

(v.)
Grammar
ge-niman, -nyman, -nioman; he -nimeþ, -nimþ; p. -nam, -nom , pl. -námon, -nómon; imp. -nim, pl. -nimaþ; subj. p. -náme, pl. -námen; pp. -numen

To take, take up, take away, assume, receive, accept, obtain, comprehend, enter intosūmĕre, tollĕre, auferre, assūmĕre, accĭpĕre, nancisci, comprehendĕre, inīre

Entry preview:

Heó genam cúðe folme she took the well known hand, Beo. Th. 2609; B. 1302: 4850; B. 2429. He his folc genam swá fǽle sceáp abstŭlit sīcut oves pŏpŭlum suum, Ps. Th. 77, 52, 69.

égesa

(n.)
Grammar
égesa, égsa,an ; m. [ékso; m. possessor: O. Sax. Heli. ágan to own]

An owner possessor

Entry preview:

An owner; possessor Égesan ne gýmeþ heeds not the owner, Beo. Th. 3519: B. 1757

Linked entry: égsa

ge-wildan

Grammar
ge-wildan, Take here <b>ge-wyldan</b> in Dict., in which dele passage from Nar. 2, 1, and add
Entry preview:

Ealle þá cyngas þe on þyssum íglande wǽron gewylde, Chr. 926; P. 107, 21: Hml. S. 25, 412. wolde mid wǽpnum gewyldan þá Iudéiscan, 484. Gewyldan mid wíge þá leóda, 28, 3.

cnódan

(v.)
Grammar
cnódan, cneódan; ic cnóde, ðú cnódest, he cnódeþ, cneódeþ, pl. cnódaþ; p. cneád, pl. cnudon; pp. cnoden, gecnoden

To giveassigncallcarry outexalt tribuĕreattribuĕreefferre

Entry preview:

To give, assign, call, carry out, exalt tribuĕre, attribuĕre, efferre Gyt mon his naman cneódeþ yet man calls by his name Bd. 2, 20; S. 522, 24. Gif hwæt welgedónes biþ, ðonne cnódaþ him ealle mid hérenesse if anything be well done, then all exalt him

Linked entries: ge-cnoden cneódan