éðel-ríce
A native-realm, native-country ⬩ patrium regnum, patria
Entry preview:
A native-realm, native-country; patrium regnum, patria Ðæt ðú móste mínes éðelríces neótan that thou mightest enjoy my native realm. Exon. 29 a; Th. 89, 24; Cri. 1462: Andr. Kmbl. 239; An. 120: 864; An. 432: Salm. Kmbl. 214; Sal. 106
ge-hnǽcan
To check ⬩ restrain ⬩ bruise ⬩ destroy ⬩ reprĭmĕre ⬩ contĕrĕre ⬩ allīdĕre
Entry preview:
Ðú me ahófe and gehnǽctest eft elĕvans allīsisti me, Ps. Th. 101, 8
Linked entry: hnǽcan
dílgian
Entry preview:
Naman heora ðú dýlegodest nomen eorum delesti, Ps. Spl. 9, 5. Ðonne þú micel weaxbred habban wille, þonne stríc þú mid þínum twám fingrum on þíne breóst forewearde swilce þú dýlige ( as if you were wiping out something ), Tech. ii. 128, 13. Add
fæder-leás
Entry preview:
Feadurleásum (pupillo) ðú bist fultum, Ps. Srt. 9, 35. Þú eart fæder ealra þǽra þe fæderleáse syndon, Hml. A. 175, 174. Fylstan fæderleásum cildum, Wlfst. 228, 22. Feadurleásum his pupillis ejus, Ps. Srt. 108, 12.
ge-grínian
Entry preview:
Ðú eart gegrínad inlaqueatus es, Kent. Gl. 122. Nis preóstes cwéne ǽnig óðer þing bútan deófles grín, and sé þe mid þám gegrínod byð . . ., hé byð þurh deófol gefangen, Ll. Th. ii. 336, 26
Linked entry: ge-grinan
ge-fædlíce
Entry preview:
Miht ðú ásmeágan hú gefædlíce ( in how orderly a manner ) seó sunne gesíhð on þám dægmǽle, eall swylce sum getýd wer sitte and sum metervers mid his feðere áwríte, Angl. viii. 317, 21. Add
scearpian
To scarify,
Entry preview:
Ðú scealt ymb .iii. niht scearpian, 264, 1. Scearpigean, iii. 132, 31
ge-stióran
To correct ⬩ restrain ⬩ direct ⬩ guide ⬩ corrĭgĕre
Entry preview:
To correct, restrain, direct, guide; corrĭgĕre Wénst ðú ðæt se anwald eáðe ne meahte Godes Ælmihtiges him his yfeles gestióran thinkest thou that the power of Almighty God could not keep him from his evil, Bt. Met. Fox 9, 104; Met. 9, 52
mirran
to be a stumbling-block to ⬩ to hinder ⬩ obstruct ⬩ to waste ⬩ squander ⬩ To err
Entry preview:
Ne myr ðú eal ðæt ðú hæbbe, ðý læs ðe geþearfe tó óðres mannes ǽhtum, Prov. Kmbl. 73. Gif ðú ðín ágen myrre, ne wít ðú hit ná Gode, 51. Se hordere ná mynstres ǽhta ne ýte, ne ná myrre, R. Ben. 85, 4. Grammar mirran, intrans.
þeáh
Entry preview:
Þeáh ðe ðé man bere mete tóforan, hwónlíce ðé fremaþ ðæt ðú hine geseó, búton ðú his onbyrige, swá eác ðé ne fremaþ, þeáh ðe ðú ða hálgan láre gehýre, bútan ðú hí tó gódum weorcum áwende, Homl.
DÓHTOR
Entry preview:
Ðú scealt cennan sunu and dóhtor thou shalt bring forth sons and daughters, 43; Th. 57, 7; Gen. 924. Suna and dóhter fīlios et fīlias, Ps. Th. 105, 27
ge-bletsian
To bless ⬩ consecrate ⬩ benedīcĕre ⬩ consecrāre
Entry preview:
Ðú gebletsad eart thou art blessed, Cd. 192; Th. 241, 18; Dan. 406: 83; Th. 105, 13; Gen. 1752
ge-hiwian
to form ⬩ fashion ⬩ make ⬩ transform ⬩ transfigure ⬩ formāre ⬩ plasmāre ⬩ fingĕre ⬩ fĭgūrāre ⬩ transfĭgūrāre ⬩ to seem ⬩ appear ⬩ pretend ⬩ sĭmŭlāre
Entry preview:
Ne lufa ðú ðínne broðor mid gehiwodre heortan do not love thy brother with a dissembling heart, Basil admn. 5; Norm. 46, 4
Linked entries: ge-heowian ge-hiowian ge-hywian hiwian
hlyt
A lot, ⬩ portion
Entry preview:
Ðú hit tódǽlst mid hlyte tu eam sorte divides, Deut. 31, 7. Mid háligra hlyte wunigan to dwell with the saints, Elen. Kmbl. 1639; El. 821. Hí sendon hlyt miserunt sortem, Ps. Spl. 21, 17.
hwæt
Why ⬩ what! ⬩ ah!
Entry preview:
Hwæt ðú éce God O! thou eternal God, Bt. Met. Fox 20, 7; Met. 20, 4: 20, 92; Met. 20, 46. Hwæt ðú eart se sylfa God ðe ús ádrife fram dóme nonne tu Deus qui repulisti nos? Ps. Th. 107, 10. Hwæt wé nú gehýraþ ah!
Linked entries: hwet hwá hwata hwilc-hwega
ofer-stǽlan
to confute, convince, convict
Entry preview:
Ne beó ðú tó ánwille; forðam ðe is gerisenlícre ðæt ðú sí mid rihte oferstéled, ðonne ðú oferstéle óðerne man mid wóge, Prov. Kmbl. 8. Ðæt hi ðæs deófles leásunge mid Godes sóðfæstnysse oferstǽlan, Homl. Th. ii. 100, 9.
ge-span
Entry preview:
Ús is gecynde ðæt wé ǽlc yfel on ðrió wísan ðurhtión, ðurh gespan (suggesiione) . . . Ðæt gespan bið ðurh dióful . . . Ðá wæs Adam ðurh gespan ðǽre nǽddran oferswíðed . . . On ðǽm gespane wé magon ongietan ðá synne, Past. 417, 19-30. Add
in-byrde
Entry preview:
Born in a master's house Dunne wæs inbyrde tó Hǽðfelda Dunne belonged by birth to Hatfield, Chart. Th. 650, 28. Wífús and Dunne and Seoloce syndan inbyrde tó Hǽðfelda, 649. 33. Ða inberðan menn tó Eblesburnan, 152, 8
Linked entry: in-berþ
FYLGEAN
To follow ⬩ attend ⬩ follow or carry out ⬩ sĕqui ⬩ insĕqui ⬩ exsĕqui
Entry preview:
Twegen leorningcnihtas fyligdon ðam Hǽlende duo discĭpŭli sĕcūti sunt Jēsum, Jn. Bos. 1, 37. Fyle [fylge MS. C.] ðu ðam persĕquĕre eam, Ps. Spl. 33, 14. Ðæt we Godes lage fylgean [fylgian MS. B.] that we follow God's law, L. C. S. 85; Th. i. 424, 7.
fore-þingrǽden
A pleading for anyone ⬩ intercession ⬩ intercessio
Entry preview:
Ic gyrne fultum ðínre foreþingrǽdene ðú háligoste mægden and þrówystre implōro auxĭlium tuæ interventiōnis sanctissĭma virgo et martyr, 294, 6, col. 2
Linked entry: þing-rǽden