gift
a gift; as a technical term ⬩ the amount to be given by a suitor in consideration of receiving a woman to wife ⬩ marriage ⬩ nuptiæ
Entry preview:
Æt ðǽm giftan sceal mæsse-preóst beón at the nuptials there shall be a mass-priest, L. Edm. 13, 8; Th. i. 256, 6. Wífigende and gyfta syllende nubentes et nubtum tradentes, Mt. Bos. 24, 38: Lk. Bos. 20, 34.
nátes-hwón
Not at all ⬩ by no means
Entry preview:
Ne sculon mæssepreóstas náteshwón bútan óðrum mannum mæssan syngan, L. E. I. 7; Th. ii. 406, 21
Linked entry: ná-wiht
ymbren-dæg
Entry preview:
December, on ða néhstan wucan ǽr Cristes mæssan, L. Ecg. P. addit. 21; Th. ii. 234, 33. Áðas sindon tócweden freólsdagum and rihtymbrendagum, L. Eth. v. 18; Th. i. 308, 25.
Linked entry: riht-ymbrendæg
ge-bod
Entry preview:
Ox. 1940. an edict, order, a mandate of temporal or ecclesiastical authority Gif hwelc preóst ofer biscopes gebod mæssige, gilde for þám gebode .xx. ór, Ll. Th. ii. 290, 17. Hí eów gedwealdon mid þám manigfealdum gebodum, i. 56, 17.
mǽrþu
Entry preview:
Æt þǽre mæssan wearð his mǽrð geswutelod swá ꝥ se hálga gást hine ealne beféng on fýres gelýcnysse, Hml. S. 3, 475. Þú hine gewuldrast and geweorðast and him sylst heáfodgold tó mǽrðe gloria et honore coronasti eum, Ps. Th. 8, 6.
húsel
Entry preview:
Twégen munecas bǽdon æt Gode sume swutelunge be ðám hálgan húsle, and æfter ðǽre béne gestódon him mæssan.
sealm
Entry preview:
Nǽnig mon ne dorste for hine sæalmas ne mæssan singan, Bd. 5, 14; S. 634, 35. Seofon seolmas, Coll. Monast. Th. 33, 29
práfost
Entry preview:
Add On Laurentius mæssan daegi Ælfsige ðǽm biscope in his getelde Aldred se prófast ðás feówer collectæ ǽr underne áwrát, Rtl. 185, 20-23. <b>II a.
diácon
A deacon, minister of the church, levite ⬩ diācōnus = διάκoνos a servant, waiting man = Lat. minister, levīta, levītes = λευίτηs
Entry preview:
A deacon, minister of the church, levite; diācōnus = διάκoνos a servant, waiting man = Lat. minister, levīta, levītes = λευίτηs Diáconus is þén, ðe þénaþ ðam mæsse-preóste, and ða offrunga sett uppon ðæt weofod, and gódspell eác rǽt æt Godes þénungum
Linked entry: deácon
bisceop
a BISHOP, prelate ⬩ episcopus ⬩ a chief priest of the Jews ⬩ pontifex ⬩ a heathen priest of the Romans and Egyptians
Entry preview:
Nis ná máre betwyx mæsse-preóste and bisceop, búton ðæt [Th. ii. 348, 24] se bisceop is geset to máran bletsunge ðonne se mæsse-preóst sý; ðæt is, circan to hálgigenne, and to hádigenne preóstas, to bisceopgenne cild [Th. ii. 348, 26: MS. men to biscopienne
Linked entries: ealdor-biscop biscep biscop
un-ǽmetta
Want of leisure for doing, something, occupation, business
Entry preview:
Gif hwá mid hwylcum unǽmtan genýd sý, ðæt hé tó ðære mæssan cuman ne mæge, 39; Th. ii. 438, 1. Misenlíce intingan and unǽmtan oft gelimpaþ diversae causae impediunt, Bd. 4, 5; S. 573, 7
Linked entry: ǽmetta
fæsten
Entry preview:
Man ǽlc beboden fæsten healde . . . tó Philippi et Jacobi mæssan wé ne beódað nán fæsten . . . ǽlces Frigedæges fæsten, Wlfst. 117, 8-13. Gif hí þæt fæsten rihtlíce ne gefæstan . . . gyf hé þæt fæsten ábrece, 172, 1-2. Fæstinum jejuniis, Rtl. 8, 17.
æt-foran
Entry preview:
Jos. 3, 6. temporal, marking date Ætforan scs Andreas mæssan, Chr. 1010; P. 141, 3. l, marking priority Swá wel haldan swá ǽnig kyngc ætforan him betst dyde, Chr. 1066; P. 200, 22. marking precedence, preference Hé geendebyrde þone unspédigan fiscere
on-secgan
Entry preview:
Gúðlác Gode lác onsægde and mæssan sang immolato dominici corporis sacrificio et sanguinis Christi libamine, Guth. Gr. 163, 43. Gode hæle tiber onsægde, Gen. 1502.
bóc
a BOOK ⬩ liber ⬩ a charter ⬩ charta ⬩ for the books which a priest ought to possess ⬩ for his canonical hours
Entry preview:
D. 872-915; 168, 10. for the books which a priest ought to possess, Similar entries v. mæsse-preóst, 2; for his canonical hours, v. 3
lof-sang
hymn ⬩ psalm
Entry preview:
Æfter ða hálgan lofsangas and mæssan gefyllede wǽron after the holy psalms and masses were completed, Blickl. Homl. 207, 29. God heriaþ mid gástlícum lofsangum, Ælfc. Gr. 48; Som. 49, 11. Him lofsangum cwémdan cantaverunt laudes ejus, Ps.
on-cweðan
of animate beings, to reply, respond ⬩ to echo back, give back a sound, reply
Entry preview:
Ne sculon mæssepreóstas bútan óðrum mannum mæssan syngan, ðæt hé wite hwone hé gréte, and hwá him oncwæðe, L. E. I. 7; Th. ii. 406, 23. Ðæt hió ðære cwéne oncweðan meahton . . . swá hió him tó sóhte, Elen.
DREÓGAN
to do, work, perform, to pass life, to fight ⬩ ăgĕre, făcĕre, perfĭcĕre, patrāre, vitam ăgĕre, militāre ⬩ DREE, endure ⬩ ferre, pati, sustinēre, tolerāre ⬩ to enjoy ⬩ frui ⬩ To be employed, be busy ⬩ ăgĕre, negōtiōsum esse
Entry preview:
Gif mæsse-preóst oððe munuc hǽmed-þingc dríhþ, fæste x geár si presby̆ter vel monăchus fornicatiōnem commisĕrit, x annos jejūnet, L. M. I. P. 28; Th. ii. 272, 22. Drugon ðæt dæges and nihtes fecērunt hoc die ac nocte, Ps. Th. 54, 8.
Linked entries: a-dreógan ge-dreógan
fæsten
a fast, fasting ⬩ jējūnium ⬩ a fastness, fortress, bulwark, place of strength, a castle, wall ⬩ mūnīmentum, arx, castellum ⬩ an inclosed place, cloister ⬩ claustrum
Entry preview:
Gif mæsse-preóst folc miswyssige æt fæstene if a mass-priest misdirect the people about a fast, L. E. G. 3; Th. i. 168, 9: L. N. P. L. 11; Th. ii. 292; 11. Búton þurh gebédu and on fæstene nisi in orātiōne et jējūnio, Mk. Bos. 9, 29: Ps.
cyric-sceat
Church-scot, church-money, tax or rate
Entry preview:
Cyric-sceattas sín agifene be Sc̃e Martines mæssan. Gif hwá ðæt ne gelǽste, sié he scyldig lx scill and be xii fealdum agife ðone ciric-sceat of church-scots. Let church-scots be given at Martinmas.
Linked entry: ciric-sceat