Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

óþ-hebban

(v.)
Entry preview:

Ða ofersettan mon sceal swá manian óæt se hiera folgoþ hí ne ðþhebbe admonendi sunt praelati, ne eos locus superior extollat, 28, 1; Swt. 189, 17

þwang

(n.)
Grammar
þwang, es; m.: e; f.

A thong ⬩ strip of leather

Entry preview:

Ðæs ne eom ic wyrðe ðæt ic his sceóna þwanga (ðuongas, Lind.: þwongas, Rush.) búgende uncnytte cujus non sum dignus procumbens soluere corrigiam calciamentorum ejus, Mk. Skt. 1, 7

Linked entry: þweng

beód-fers

(n.)
Grammar
beód-fers, es; n. (not m.)
Entry preview:

Sé þe tó his beódferse ne cume ad mensam qui ante versum ne occurrerit, 69, 9. Hé tó Furtunates mýsan becom, ǽr þám þe hé his beódfers sunge (Gode þone lofsang ásægde, swá swá sume men gewuniaþ, ꝥ hí singað. . . ǽr hí etan, v. l. ), Gr. D. 62, 9

be-stǽlan

(v.)
Grammar
be-stǽlan, p. de
Entry preview:

Sé þe frióne forstele, and lé hine bebycgge, and hit hym on bestǽled, ꝥ hé hine bereccean ne mæg, Ll. Th. i. 48, 6

Linked entry: stǽlan

efen-gemæcca

Entry preview:

Gif hié ne ongietað ðæt ðá beóð hira gelícan and hira efngemæccan on hira gecynde, ðá ðe him under*-*ðiédde beóð ðurh Godes gesceafte si eos, quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt, Past. 201, 17

leornung-mann

Entry preview:

'Ne gehýrde ic nǽfre ꝥ hé ǽniges mannes leorningmann (discipulus) wǽre,' Gr. D. 12, 24. Ne mæg hé beón mín leorningman, Hml. S. 33, 114. Þæs láreówes hǽs and þæs leornincgmannes weorc, R. Ben. 20, 6.

wæter-flód

(n.)
Grammar
wæter-flód, es; m. n.

A flood, deluge; in plural, floods, waters. Cf. wæter, II b

Entry preview:

Hine storm ne mæg áwecgan, ne wæterflódas brecan brondstæfne, Andr. Kmbl. 1006; An. 503. Hí mé ymbsealdan swá wæterflódas ( sicut aqua ). Ps. Th. 87, 17. On wæterflódum in aquoso, 62, 2

á-þeódan

Grammar
á-þeódan, Add:, á-þiédan-þiédan, á-þýdan-þýdan
Entry preview:

Ne myhte hyra náðer fram óðrum beón áðýded. Shrn. 99, 8. Swá swíðe swá hí beóð fram him áþeódde hí ne cunnon his dómas, Gr. D. 138, 27. Wé swá micle fier beóð ðǽm hiéhstan ryhte áðiédde, Past. 355, 8

Linked entries: þeódan á-þiédan

HEARD

(adj.)
Grammar
HEARD, hard; adj.

HARD, harsh, austere, severe, rigorous, stern, stubborn, firm, hardy, brave ⬩ durus, rigidus, asper, acer

Entry preview:

Nó is gefrægn heardran feohtan I have never heard of a harder fight, Beo. Th. 1157; B. 576. Nǽfre hé ǽr ne siððan heardran hæle fand never before or since did he find a stouter warrior, 1442; B. 719.

scrífan

(v.; prep.)
Grammar
scrífan, p. scráf, pl. scrifon; pp. scrifen

To decree ⬩ appoint ⬩ to decree to a person as his lot ⬩ to allot ⬩ assign ⬩ to fix as his lot for a person ⬩ to decree after judgment ⬩ to adjudge ⬩ doom ⬩ inflict ⬩ impose ⬩ pass as a sentence upon a person ⬩ to shrive ⬩ to impose penance after confession ⬩ to hear confession and then impose penance ⬩ to care for ⬩ regard

Entry preview:

Se hláford ne scrífþ, se ðam here waldeþ, freónde ne feónde, feore ne ǽhtum (cf. se ðe hiora welt ne murnþ náuðer ne friénd ne fiénd, Bt. 37, 1; Fox 186, 7), Met. 25, 15. with a clause Hí (the people of Sodom) forléton eallinga ðone brídele ðæs eges,

Linked entry: be-scrifen

mótan

Entry preview:

Hú mǽg sé beón gessǽlig, sé ðe on ðám gesǽlþum ðurhwunian ne mót, 2 ; F. 4, 15. þǽr ic nú móste ( was permitte) þín mód gefiþerigan . . . ꝥ þuacute; mihtest (wast able ) mid mé fliógan, 36, 2 ; F. 174, 6. þá bǽdon hí í God sealde frídom manna sáulum,

sél

(adv.)
Grammar
sél, soel; also sélor; adv. (cpve.)

Better ⬩ excellence ⬩ advantage ⬩ profit ⬩ with (more) success ⬩ (more) effectually ⬩ to (more) purpose

Entry preview:

Th. 476, 31. with verbs of liking or pleasing Hé nánum menn sél ne úðe ðonne mé there was no one he would sooner give it to than to me, Chart. Th. 485, 17. Ða men ðe ic mínes erfes seólest onn, 480, 20.

Linked entry: sél

gód

Entry preview:

Seó góde cwén Margarita, 1093; P. 228, 11. of qualities or attributes, good (courage) Ðá bæd ic þá fyrde ꝥ hié hæfdon gód ellen þára þinga þe ús on becwómon orabam Macedones ne aduersis casibus cederent neue deficerent, Nar. 14, 22.

mǽrsian

(v.)
Grammar
mǽrsian, p. ode.

to make great ⬩ extend ⬩ to make known ⬩ spread the knowledge of anything ⬩ declare ⬩ proclaim ⬩ announce ⬩ celebrate ⬩ to celebrate ⬩ to celebrate ⬩ perform a rite, ceremony, &c. with due solemnity ⬩ to magnify ⬩ exalt ⬩ praise ⬩ glorify

Entry preview:

Be ðisse hálgan tíde (birthday of John the Baptist) weorþunga ðe wé nú tódæg mǽrsian sceolan . . . swíðe ús is ðes dæg tó mǽrsienne . . nǽniges Godes háligra gebyrd ciricean ne mǽrsiaþ, nemþe Cristes sylfes and ðyses Johannes, Blickl.

ge-wrecan

Grammar
ge-wrecan, In l. 9 before 84 insert. Ps. Th.,
Entry preview:

Gewrec nú, Dryhten, . . . þæt mé ys þus torne on móde, Jud. 92. Se synfulla bysmrað Drihten . . . hé ne geðencð þæt God hit mæg gewrecan, Ps. Th. 9, 23

sceadu

(n.)
Grammar
sceadu, sceaduwe, sceadwe, sceade ; f.

Shadow, shade ⬩ shadow (cast by an object) ⬩ darkness ⬩ shadow, protection ⬩ a shady place, shade, arbour ⬩ an obscure image

Entry preview:

Nis ðeós woruldlíce niht nán þing búton ðære eorþan sceadu betweox ðære sunnan and mankynne . . .

Linked entry: sceadu-genga

bót

mending ⬩ repair ⬩ remedy ⬩ improvement ⬩ help ⬩ amendment ⬩ amends ⬩ reparation ⬩ repentance ⬩ penance

Entry preview:

Ne sý þǽr nán óðer bót bútan ꝥ heáfod, 282, 1. Nán óðer bót búton ꝥ man ceorfe him handa of, 394, 9. Nán man ꝥ ne wrece, ne bóte ne bidde, 288, 3. Nǽnig witena wénan þorfte bóte tó banan folmum, B. 158.

ge-seón

(v.)
Grammar
ge-seón, [For first two lines substitute: <b>ge-seón,</b> ge-sión, ic-seó, -sió, -sié, þú-sihst, -siehst, -syhst, -syxt, hé-sihþ, -siehð, -seohþ, -syhþ, -seóþ, pl. -seóþ, -sióþ; p. ic, hé -seah, -seh, þú-sáwe, -sége, pl. -sáwon, -ségon, -seágon, -sǽgon ; imp. -seoh, -seah, pl. -seóþ; subj. prs. ic-seó, -sió, -sié ; p. -sáwe, -sége; pp. -sewen, -seowen, -segen, -seogen, -sawen (-sáw- ?). Northern and Mercian forms: ge-seá, -seán, -sión, ic -seóm, -sióm, -siúm, þú -siist, -síst, -seǽs, hé -siið, -siis, -síþ, -sís ; pl. -seáþ, -siáþ, -seás ; p. ic, hé -sæh, -sægh, -seh, þu -sége, pl. -ségon, -sǽgon ; imp. -sæh, -sægh, -seh, -sech, -sih, pl. -seaeþ, -siáþ; subj. prs. -sé, -see, -sié, -sii,pl. sén; p. -sége ; part. prs. -siónde, -siénde, -séende, -segende ; pp. -segen, -segn, -séen To see.]
Entry preview:

Þǽr geláðe mid him leng ne mihton geseón tósomne ( they could not keep in sight of one another ?)

HÝF

(n.)
Grammar
HÝF, e; f.

A HIVE

Entry preview:

Mæderecíþ on ðínre hýfe ðonne ne ásponþ nán man ðíne beón ne hí man ne mæg forstelan ða hwíle ðe se cíþ on ðære hýfe biþ [put] a plant of madder in your hive; then nobody will lure away your bees, nor can they be stolen while the plant is in the hive,

Linked entries: híf héf

þrafian

(v.)
Grammar
þrafian, p. ode.

to urge ⬩ press ⬩ to reprove ⬩ rebuke ⬩ correct

Entry preview:

Drihten, ne þreá ðú me ne ne þrafa on ðínum yrre Domine, ne in ira tua arguas me, Ps. Th. 37, 1.

Linked entry: þræft