cwilman
Entry preview:
Cwylmed on róde crucified, Dóm. L. 54. Bið cwelmed mortificabitur, Kent. Gl. 698. <b>II a.</b> cwilman tó deáþe to put to a cruel death :-- Cwylm hig ealle tó deáðe, Hml. A. 188, 197
Linked entry: cwelman
ge-líffæstan
Entry preview:
H. 163, 18. to endow with active properties Ic wæs gemedemod gebiddan þá gerýnu þǽre deórwurðan and þǽre gelíffæstan róde, Hml. S. 23 b, 467
leóma
Entry preview:
Glitenode gelícnys þǽre Crístes róde breohtre þonne sunnan leóma, Hml. S. 30, 43. Úp ásprungum leóman exorto (solis) jubare, i. splendore, An.
ǽg-hwanan
from all sides ⬩ on all sides ⬩ on all sides, in every respect, utterly
Entry preview:
Hé hine ǽghwanon mid ðǽre róde tácne gewǽpnode, 23 b, 776. Hí mon ǽghwanone sécan sceolde, 23, 236. Nú is ǽghwonon hreám and wóp, nú is heáf ǽghwonon, nú is ǽghwonon yfel and slege, and ǽghwonon ðes middangeard flýhþ from ús, Bl.
Linked entry: ǽg-hwonene
tó-sprǽdan
To spread out ⬩ extend ⬩ expand ⬩ spread in different directions
Entry preview:
His holie lichame was tospred on þe holie rode, O. E. Homl. ii. 21, 29. Tosprad, 205, 33. He tospret touward ou his ermes, A. R. 402, 9. þe Brutones þat were tosprad here and þere, R. Glouc. 134, 15.
þurh-féran
to pass through or over ⬩ to penetrate ⬩ get into
Entry preview:
Voc. ii. 96, 38. to penetrate, get into Hér Rodla ðurhférde ( penetravit ) Normandi mid his here, Chr. 876; Th. i. 145, col. 3
Linked entry: þurh-faran
mearcian
to make a mark on anything ⬩ to mark out ⬩ design
Entry preview:
Hé mearcode ða stówe, Homl. ii. 160, 35, Mearca ðé sylfne mid tácne ðære hálgan róde, i. 534, 22. Mearcie ( brand ) man hine (þeówman) æt ðam forman cyrre, L. C. S. 32; Th. i. 396, 9. Mercande signantes, Mt. Kmbl.
á-hón
Entry preview:
His stíward hét se cyng on róde áhón, 1096; P. 232, 23. Hí hiene hét áhón in crucem suspendit, Ors. 4, 4; S. 164, 33. Sié áhóen crucifigatur, Mt. L. 27, 22: Lk. L. 23, 23
sac-leás
innocent ⬩ contention, unmolested, secure
Entry preview:
Wass Crist sacclæs o rode naȝȝedd, Orm. 1900. Sacles (without strife, freely) he let hin welden it so, Gen. and Ex. 916
dirnan
Entry preview:
Dyrnan Meotudes mihte, An. 693: El. 971: Hy. 7, 93. with dat. of person from whom a thing (acc. ) is concealed Seó ród þe gé mannum dyrndun, El. 626. On yrre wille hé his milde mód mannum dyrnan numquid continebit in ira sua misericordiam suam?
treów
a tree ⬩ a material ⬩ wood ⬩ trees ⬩ a wood ⬩ roof-tree ⬩ saddle-tree ⬩ a piece of wood ⬩ a beam ⬩ log ⬩ stake ⬩ staff ⬩ cudgel ⬩ gallows-tree ⬩ tree used of the cross
Entry preview:
Ðú ðé on róde treów áhófe, Anglia xii. 506, 4: Elen. Kmbl. 411; El. 206. Ðurh treów ús com líf, ðá ðá Crist hangode on róde, Homl. Th. ii. 240, 22. Similar entries v. gealg-, wulfheáfod-treów, and ród
wýscan
Entry preview:
Ic sceal his róde sigor swíðor wíscan ðonne ondrǽdan, Homl. Th. i. 594, 20. in a precatory or imprecatory sense, = utinam, with clause Ic wýsce ðæt heorte healde lufe utinam cor teneat amorem, Scint. 25, 1.
Linked entry: wíscan
be-þeccan
To cover, cover over, conceal ⬩ tegere, contegere, operire
Entry preview:
To cover, cover over, conceal; tegere, contegere, operire Ða róde earme beþeahte he covered the cross with his arm, Elen. Kmbl. 2470; El. 1236: Cd. 185; Th. 230, 26; Dan. 239.
segnian
Entry preview:
Ðeáh ðe man wafige wundorlíce mid handa, ne biþ hit ðeáh bletsung, búta hé wyrce tácn ðære hálgan róde . . . Mid þrým fingrum man sceall sénian and bletsian, H. R. 105, 22.
searu-cræft
Entry preview:
Ða róde mid ðám æðelestum eorcnanstánum besetton searocræftum (cunningly, skilfully, cf. searu, ), Elen. Kmbl. 2049; El. 1026.
ymb-settan
Entry preview:
Giarn án and gifylde copp mid æcede ymbsette and tó róde ða drinca salde him currens unus et implens spongiam aceto circumponensque calamo potum dabat ei Mk. Skt. Rush. Lind. 15, 36. Ymbsetton (ymsettun, Rush.) ł ymbuundun circumponentes Jn. Skt.
be-wyrcan
surround
Entry preview:
Hió ðá róde bewyrcan hét mid golde and mid seolfre, H. R. 15, 13.
glitnian
Entry preview:
Betwux þæs heortes hornum glitenode gelícnys þǽre hálgan róde breohtre þonne sunnan leóma, Hml. S. 30, 42. Leóhtes dægrima glitnigende ( rutilans ) scínþ, Hy. S. 8, 21. Gliteniend(r)e corusco (immensi luminis splendore ), An. Ox. 4310. <b>I a.
nídan
Entry preview:
Stinge him mon feþere on múð, néde hine tó spíwanne, Lch. ii. 286, 17. [3) with clause :-- Þone hié nǽddun ꝥ hé bére his róde hunc angariaverunt ut tolleret crucem ejus, Mt. R. 27, 32