Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

á-settan

(v.)

to set ⬩ put ⬩ move an object to a place ⬩ To move one's self ⬩ transport one's self:-- ⬩ to set ⬩ place ⬩ build ⬩ to put in ⬩ out ⬩ of an office ⬩ to lay, impose punishment, ⬩ to set ⬩ propose a riddle, ⬩ to oppress

Entry preview:

Neáh þǽre ceastre wæs ásett (-seted,v. l.) cyrce, Gr. D. 43, 29. Ne ðá get ásette wéron necdum (mantes) con-stiterant, Kent. Gl. 266. to put in, out of an office, Þám preóste þe hé of his circan ásette, Ll. Th. ii. 290, 13.

FÝR

(n.)
Grammar
FÝR, fír, es; n.

FIRE ⬩ a fire ⬩ hearth ⬩ ignis ⬩ fŏcus

Entry preview:

Bos. 9, 44, 46 : Ex. 22, 6 : Lev. 10, 2 : Ps. Spl. 49, 4. Fýr ignis vel fŏcus, Wrt. Voc. 82, 51.

Linked entries: fír fýryn

sár-líc

(adj.)
Grammar
sár-líc, adj.

sad, mournful, lamentable, grievous ⬩ causing pain, grievous ⬩ sad, mournful

Entry preview:

Næs heo næuere swa sarlic, ꝥ wes Wenhauer þa quene, sarȝest wimmone, Laym. 28457

á-breóþan

(v.)

To degenerate, deteriorate, fall away, fail, ⬩ to fail, come to nought ⬩ To destroy

Entry preview:

[Si lage swið abreað this law degenerated very much, O. E. Hml. i. 235, 29.]

Linked entries: a-broten á-broþenness

dón

(v.)
Entry preview:

Tó láre dón to send to school, Ll. Th. ii. 414, 3.

for-beódan

(v.)
Grammar
for-beódan, -biódan, to -beódanne; part. -beódende; p. ic, he -beád, ðú -bude, pl. -budon; pp. -boden [Ger. ver-bieten]

To FORBID ⬩ prohibit ⬩ restrain ⬩ suppress ⬩ prohĭbēre ⬩ vătāre ⬩ interdīcĕre

Entry preview:

Bos. 19, 14: L. C. S. 77; Th. i. 418, 24. To forbeódanne to forbid, L. Alf. 49; Th. i. 56, 1. Ðisne we gemétton forbeódende ðæt man ðam Cásere gafol ne sealde hunc invēnĭmus prohĭbentem trĭbūta dfire Cæsări, Lk. Bos. 23, 2.

ge-dafenian

(v.)

conuenit, ⬩ alone

Entry preview:

Swá ǽnigan crístenan mæn ne gedafenað tó dónne, Ll. Th. i. 316, II. Hú monnum gedafonode (-dafen-,v. l.) on hiera beddum tó dónne, Past. 99, 20

á-wiht

alone ⬩ any good ⬩ good for anything

Entry preview:

Ne sceþþeð þé wólberendes áwiht, Lch. i. 326, 19. Ne mæg ðæs unrihtes beón áwiht bedígled, Bl. H. 111, 1. Ǽr þon óht þisses ǽfre gewurde, Cri. 238. Unc ne gedǽlde nemne deáð ána ówiht elles, Kl. 23. Náge hió his ierfes ówiht (áwuht,v. l.), Ll.

fæder

a parent ⬩ a step-father ⬩ forefather ⬩ fathers ⬩ ancestors ⬩ father ⬩ a god-father ⬩ a patron

Entry preview:

L. 48, 20. On úre fædera (fædra, R., fadora, L.) dagum, Mt. 23, 30. Se Hǽlend wæs sprecende tó úrum fæderum, Bl. H. 159, 25. Fædrum (fadorum, L.), Lk. R. 1, 72.

þegnian

(v.)
Grammar
þegnian, p.ode; pp. od.

to serve a person (dat.), ⬩ do a person (dat.) service, ⬩ minister to, attend upon ⬩ to serve food, ⬩ to supply wants, ⬩ minister to necessities, ⬩ provide ⬩ to serve an office, administer, perform the duties of an office

Entry preview:

Seó mýse is seó bóclíce lár, seó ðe ús ðénaþ lífes hláf, Homl. Th. ii. 114, 26. Martha gearwode ðam Hǽlende ǽfengereordu ... Martha wæs geornful ðæt heó ðon Hǽlende tó gecwémnesse þegnode (þénode, Lk.

Linked entries: þegnung þénian

hál

Entry preview:

H. 143, 17: Lch. iii. 54, 18. Wes þú, Hróðgár, hál, B. 407. alone Hál (hál beó þú, W. S.), láruwa have, Rabbi, Mt. L. R. 26, 49. Hál (hál wæs þú, W. S.), cynig Júdéana, 27, 29 : Mk. L. R. 15, 18 : Lk. L. R. 1, 28

Linked entry: tunge

be-feallan

(v.)
Grammar
be-feallan, ic -fealle, ðú -feallest, -fylst, he -fealleþ, -fylþ, pl. -feallaþ ; p. -feól, -feóll, pl. -feóllon; pp. -feallen.

to fall ⬩ cadere ⬩ incidere ⬩ to fall off ⬩ cadere ab aliquo ⬩ deprived ⬩ bereft ⬩ orbatus ⬩ privatus

Entry preview:

MS. 53 b, 8 : Cd. 18; Th. 21, 26; Gen. 330 : Lk. Bos. 10, 36 : Gen. 16, 12. to fall off; cadere ab aliquo; pp. befeallen deprived, bereft; orbatus, privatus Freóndum befeallen bereft of friends, Beo. Th. 2256; B. 1126 : 4504; B. 2256

dreórig

(adj.)
Grammar
dreórig, dreóreg, dreórg, driórig; def. se dreóriga, dreórega, seó, ðæt dreórige; adj.

bloody, gory, glorious ⬩ cruentus, cruentātus, gloriōsus ⬩ sad, sorrowful, pensive, DREARY ⬩ mœstus

Entry preview:

Hwæt druh ðú dreórega lo thou gory dust! Soul Recd. 33; Seel. 17. sad, sorrowful, pensive, DREARY; mœstus Híg wurdon swíðe dreórige they became very sorrowful, Gen. 44, 13: Mk. Bos. 14, 19.

Linked entry: driórig

den-bera

(n.)
Grammar
den-bera, pl. n.

Swine-pastures, places yielding mast for the fattening of hogs ⬩ pascua porcōrum

Entry preview:

Lat. [bearo a grove, wood] Swine-pastures, places yielding mast for the fattening of hogs; pascua porcōrum Pascua porcōrum quæ nostra lingua Saxonĭca denbera nomināmus, Cod. Dipl. 288; A. D. 863; Kmbl. ii. 75, 27: 281; A. D. 858; Kmbl. ii. 65, 6.

efne

(int.)
Grammar
efne, interj.

Lo! behold! truly! indeed ⬩ en, ecce, certe, prŏfecto

Entry preview:

Lo! behold! truly! indeed; en, ecce, certe, prŏfecto Ðá se tán gehwearfefne ofer ǽnne ealdgesíða then indeed went the lot over one of the old comrades, Andr. Kmbl. 2209; An. 1106. And efne!

fǽrlíce

(adv.)
Grammar
fǽrlíce, férlíce, feárlíce; adv.

Suddenly, immediately, by chance ⬩ sŭbĭto, repente, forte

Entry preview:

He fǽrlíce hrýmþ sŭbĭto clāmat, Lk. Bos. 9, 39: Ps. Lamb. 63, 6: Coll. Monast. Th. 22, 17

hund-nigontig

(n.; num.; adj.)
Grammar
hund-nigontig, num.

Ninety

Entry preview:

Nigon and hundnigontig nonaginta novem, Lk. Skt. 15, 4. Mid þrím and hundnigentigon scipum, Chr. 993; Erl. 132, 2. Feówer hund geára and hundnigontig geára, Swt. A. S. Rdr. 71, 459

Linked entry: nigontig

irþ-land

(n.)
Grammar
irþ-land, es; n.

Arable land

Entry preview:

Arable land Ierþland arva, Wrt. Voc. 285, 6. Yrþland arva, 289, 77. Ðanon up andlang yrþlandes, Cod. Dip. Kmbl. iii. 23, 31. Ic áwéste ðínne buruh and gewyrce tó yrþlande I will lay waste thy city and make it into ploughed land, Homl. Skt. 3, 224.

Linked entry: ærþe-land

be-witan

(v.)
Grammar
be-witan, ic. he -wát, ðú -wást, pl. -witon; p. -wiste, pl. -wiston; pp. -witen; v. trans. [be near, witan to know, see, take care of]

To overlook, watch over, superintend, preside, govern, administer ⬩ præesse, administrare

Entry preview:

Ne miht ðú leng tún-scíre bewitan jam non poteris villicare, Lk. Bos. 16, 2: Ex. 3, 7: 5, 14: Ors. 2, 2; Bos. 41, 33 : 2, 4; Bos. 43, 21 : 6, 37; Bos. 132, 21.

Linked entry: be-wiste

ge-nyrwian

(v.)
Grammar
ge-nyrwian, -nyrwan; p. ede, ode; pp. ed, od

To make narrow, compress, oppress

Entry preview:

Ðíne fýnd dé genyrwaþ inimici tui coangustabunt te, Lk. Bos. 19, 43. Ne genyrwe ofer me pyt múþ his neque urgeat super me puteus os suum, Ps. Spl. 68, 19. Genyrwyd [C], geniered [T] is ofer me gást mín anxiatus est super me spiritus meus, 142, 4.