Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

cringan

(v.)
Grammar
cringan, crincgan; ic cringe, crincge, ðú cringest, cringst, he cringeþ, cringþ, pl. cringaþ, crincgaþ; p. crang, crong, pl. crungon; pp. crungen

To yieldCRINGEfallperishdie occumberemori

Entry preview:

To yield, CRINGE, fall, perish, die; occumbere, mori Sume on wæl crungon some had fallen in the slaughter Beo. Th. 2231; B. 1113. Hí sceoldon begen crincgan on wælstówe they should both fall on the battle-field Byrht. Th. 140, 23; By. 292; Andr. Kmbl

Linked entries: ge-cringan crincgan

habban

(v.)
Grammar
habban, habbanne, hæbbene; pres. part. hæbbende; pres. indic. ic hæbbe, hafa, ðú hæfst, hafast, he hæfþ, hafaþ, pl. habbaþ, hæbbaþ; p. hæfde; subj. hæbbe, pl. hæbben, habban; imper. hafa, pl. habbaþ; pp. hæfed.

To HAVE, possess, hold, keep

Entry preview:

Ðú hæfst ðé wið dryhten dýrne geworhtne thou hast made thyself dear to the Lord, 25; Th. 32, 22; Gen. 507. Ðú hafast helle bereáfod and ðæs deáþes aldor gebundenne thou hast despoiled hell, and bound the prince of death, Blickl. Homl. 87, 22.

Linked entries: heofon-hæbbende hafa

BANNAN

(v.)
Grammar
BANNAN, bonnan; ic banne, ðú bannest, banst, benst, he banneþ, banþ, benþ, pl. bannaþ; p. bén, bénn, beón, beónn, pl. beónnon; pp. bannen

To summonjuberecitareconvocare

Entry preview:

To summon; jubere, citare, convocare Leóde tosomne bannan to summon the people together, Andr. Kmbl. 2189; An. 1096: Elen. Grm. 45

Linked entries: a-bannan banst bonnan

GITAN

(v.)
Grammar
GITAN, ic gite, gyte, giete, ðú gitst, he git, pl. gitaþ gytaþ, gietaþ; p. geat, pl. geáton; pp. giten

To GETtakeobtainadipiscicapereassequi

Entry preview:

To GET, take, obtain; adipisci, capere, assequi

Linked entries: gietan gytan getan

ge-reccan

(v.)
Grammar
ge-reccan, -recan, -reccean; ic -recce, ðú -reccest, -recest, he -receþ, -recþ; imp. -rece; p. -reahte, -rehte; pp. -reaht, -reht; v. trans.

to put forth, shew, relate, express, denote, explain, interpret, translateexponere, demonstrare, narrare, referre, disserere, exprimere, interpretari, reddereto set forth, extend, direct, order, rule, control, reprove, correct, subdue, reduce to subjectionexponere, extendere, dirigere, regere, corripere, corrigere, subigere, sub imperium redigere

Entry preview:

Nemn nú gif ðú hit ge-reccean mǽge declare it now if thou art able to shew it, Blickl. Homl. 181, 14. Aristoteles hit gerehte Aristotle has explained it, Bt. 40, 6; Fox 242, 2. Wordum gereccan to express in words, 20; Fox 70, 28.

Linked entry: ge-hræcan

gilpan

(v.)
Grammar
gilpan, gielpan, gylpan, ic gilpe, gielpe, gylpe, ðú gilpst, gielpst, gylpst, he gilpþ, gielpþ, pl. gilpaþ, gielpaþ, gylpaþ; p. gealp, pl. gulpon; pp. golpen

To gloryboastdesire earnestlygloriari

Entry preview:

To glory, boast, desire earnestly;< /i> gloriari Gif ðú gilpan wille, gilp Godes if thou wilt glory, glory in God. Bt. 14, 1; Fox 40, 24.

Linked entries: gielpan gelpan

a-belgan

(v.)
Grammar
a-belgan, ic -beige, ðú -bilgst, -bilhst, he -bylgþ, -bilhþ, pl. -belgaþ; p. -bealg, -bealh, pl. -bulgon; pp. -bolgen, v. trans. [a, belgan to irritate]

To cause any one to swell with angerto angerirritatevexincenseira aliquem tumefacereirritareexasperareincendere

Entry preview:

To cause any one to swell with anger, to anger, irritate, vex, incense; ira aliquem tumefacere, irritare, exasperare, incendere Ne sceal ic ðé abelgan I would not anger thee, Salm. Kmbl. 657; Sal. 328. Oft ic wífe abelge oft I irritate a woman. Exon.

orgellíce

(adv.)
Entry preview:

Aurelianus andwyrcle orgelíce swíðe, 'Ic ána gewealde ealles middaneardes, and ðú specst ðus dyrstiglíce swilce tó sumum déman', Hml. Th. ii. 308, 21. Hé hét him æteówian orhlíce swíðe þone hálgan sanct, Hml. S. 32, 234. Add

Linked entry: orglíce

FREMMAN

(v.)
Grammar
FREMMAN, to fremmanne; ic fremme, ðú fremest, he fremeþ, pl. fremmaþ; p. fremede, fremde, pl. fremedon; impert. freme, pl. fremmaþ; subj. pres. fremme, pl. fremmen; pp. fremed.

to advancepromŏvēreto FRAMEmakedoeffectperformcommitiăcĕrepatrāreeffĭcĕreperfĭcĕreperpetrāre

Entry preview:

Ne fremest ðú riht wið me thou doest not right towards me, Cd. 102; Th. 135, 19; Gen. 2245: Exon. 54 b; Th. 191, 33; Az. 97. He sóþ fremeþ he performs truth, Exon. 81 a; Th. 304, 35; Fä. 80.

Linked entry: ge-fremman

ge-rennan

(v.)
Grammar
ge-rennan, p. ge-renned
Entry preview:

Dún gerenned mons coagulatus, Ps. Cant. 67, 16

be-witan

(v.)
Grammar
be-witan, ic. he -wát, ðú -wást, pl. -witon; p. -wiste, pl. -wiston; pp. -witen; v. trans. [be near, witan to know, see, take care of]

To overlook, watch over, superintend, preside, govern, administerpræesse, administrare

Entry preview:

Ne miht ðú leng tún-scíre bewitan jam non poteris villicare, Lk. Bos. 16, 2: Ex. 3, 7: 5, 14: Ors. 2, 2; Bos. 41, 33 : 2, 4; Bos. 43, 21 : 6, 37; Bos. 132, 21.

Linked entry: be-wiste

sticol

(adj.)
Grammar
sticol, adj.
Entry preview:

Wæs án myrige dún . . . ful sméðe . . . se streám arn of ðære sticolan dúne, 19, 108-115. Hét hí ástígan tó ánre sticolre dúne, 3, 235. lofty, placed high, situated at a great height Wé biddaþ ðæt ðú ástíge tó ðam sticelan scylfe, Homl.

Linked entry: sticel

ge-swícan

(v.)
Grammar
ge-swícan, ic -swíce, ðú -swícest, -swícst, he -swíceþ. -swícþ, pl. -swícaþ; p. -swác, pl. -swicon; pp. -swicen

To leave offdesiststopceaserest fromturn fromwithdrawrelinquishfaildeceivebetrayintermitteredesisterecessarequiescererequiesceredesererediscedererelinqueredeficerefallereproderewith the genitive with the dative

Entry preview:

Gif ðú unrǽdes ne geswícest if thou cease not from evil counsel, Exon. 67 b; Th. 250, 1; Jul. 120. Gif we ðæs unrihtes geswícaþ if we cease from evil, Elen. Kmbl. 1030; El. 516.

a-stígan

(v.)
Grammar
a-stígan, ic -stíge, ðú -stígest, -stíhst, he -stígeþ, -stíhþ, pl. -stígaþ ; p. -stág, -stáh, pl. -stigon; impert. -stíh; pp. -stigen [a, stígan to go] .

to gocomestepproceedclimbireveniregradiprocederescandereto go in any directionto riseascenddescendsurgereascenderedescendere

Entry preview:

to go, come, step, proceed, climb; ire, venire, gradi, procedere, scandere Hwider sceal ðæs monnes mód astígan thither shall the mind of man go, Exon. 32 b; Th. 103, 21; Cri. 1691. Egsa astígeþ dread shall come, 102 a; Th. 385, 24; Rä. 4, 49. Word-hleóðor

þæder

(adv.)
Grammar
þæder, adv.
Entry preview:

Thither, whither Gá ðú and lǽde ðís folc þæder þe ic þé ǽr sǽde tu vade et duc populum istum, quo locutus sum tibi, Ex. 32, 34. On mergen com se biscop þæder, Shrn. 139, 35. Hé þæder ineode, 156, 13

Linked entry: þider

be-ginnan

(v.)
Grammar
be-ginnan, ic -ginne, ðú -ginnest, -ginst, he -ginneþ, -gineþ, -ginþ, pl. -ginnaþ -ginaþ ; p. -gan, pl. -gunnon; pp. -gunnen; v. a. [be, ginnan, q. v.]

To BEGINincipere

Entry preview:

To BEGIN; incipere Nóe ðá began to wircenne ðæt land Noe tunc cæpit exercere terram Gen. 9, 20 : 18, 27 : Hy. 10, 36; Hy. Grn. ii. 293, 36

Linked entries: be-gan be-gunnon

ge-ýwan

(v.)
Grammar
ge-ýwan, -eáwan; eówan, -iéwan; ic -ýwe; ðú -ýwest, ýwst; he -ýweþ, -ýwþ, pl. -ýwaþ; p. de; pp. ed; v. trans.

To shewmanifestrevealostendĕrepræbēremanifestāremonstrāre

Entry preview:

To shew, manifest, reveal; ostendĕre; præbēre, manifestāre, monstrāre Þeóden engla his þegnum seolfne geýwde the king of angels revealed himself to his disciples, Elen. Kmbl. 974; El. 488. Me ðín dóhtor hafaþ geýwed orwyrðu thy daughter has shewn me

Linked entry: ge-hýwan

GNAGAN

(v.)
Grammar
GNAGAN, ic gnage, ðú gnægest, gnægst, gnæhst, he gnægeþ, gnægþ, gnæhþ, pl. gnagaþ; p. gnóh, pl. gnógon; pp. gnagen, gnægen

To GNAWbite rodere

Entry preview:

To GNAW, bite; rodere Ic gnage rodo, Ælfc. Gr. 28, 4; Som. 31, 24. Ðæt gewrit beó geworpen músen to gnagene illiusmodi litteraturæ membranula suricum morsibus corrodenda, Chart. Th. 318, 29

ge-tellan

(v.)
Grammar
ge-tellan, ic -telle, ðú -telest, he -teleþ, pl. -tellaþ; p. -tealde, pl. -tealdon; pp. -teald, -teled

To tellnumberreckonesteemconsiderascribeassignnumerarecomputarereputarecompararedinumerare

Entry preview:

To tell, number, reckon, esteem, consider, ascribe, assign; numerare, computare, reputare, comparare, dinumerare Ruben and Simeon beóþ mid me getealde Ruben et Simeon reputabuntur mihi, Gen. 48, 5: Ps. Spl. C. 43, 25: Ps. Th. 118, 119. Hit getealdon

Linked entry: ge-talian

breóst

Grammar
breóst, [The word occurs of all three genders, and can be used in the plural (dual) when a single person is referred to.]

the chestthoraxthe stomachwomba breastmammamamilla

Entry preview:

Heó him cwæð tó: ' Ne sceamode þé tó ceorfanne ꝥ ꝥ ðú sylf suce, ac ic habbe míne breóst on mínre sáwle ansunde '. . . Heó beseah tó hyre breóste and wæs ꝥ corfene breóst geedstaðelod, Hml. S. 8, 122, 146. Þurh þæt swíðre breóst, Sal. K. 204, 25.