Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

þeówetling

Entry preview:

Se mæssepreóst cóm sume dæge hám of síðfæte, and þá hé eóde in bis hús hé cleopode réceleáslíce tó his þeówtlinge (ðeówet-, v.l. mancipio suo ) and cwæð: 'Cum, deófol, hider and unscó mé,' Gr. D. 221, 21. Þeówetlinge (þeówit-, v.l. ), 222, 1. Add

æf-wela

(n.)
Grammar
æf-wela, an; m.

Decrease of wealth

Entry preview:

Decrease of wealth Gyf man méte ꝥ hé his hús timbrie ꝥ byð his weaxnes (ꝥ hys gód byþ weaxende, v. l.). Gyf him þince ꝥ his hús sí tóworpen sum æfwela (ætlætnes, v. l. ) him bið tóweard, Lch. iii. 170, 13

Linked entry: wela

práfost

Entry preview:

Áxode hé þone prófost hwæðer hé fisc hæfde. Hé tó andsware cwæð, ꝥ hí ne mihton ne fisceras ne hé sylf gefón ǽnne sprot. Ðá cwæð se hálga wer, 'Wurp út nú þín net,' Hml. S. 31, 1268

be-beorgan

to ward off something ⬩ to guard one's self against ⬩ to save one's self ⬩ to guard one's self (acc.) against (wiþ) something

Entry preview:

Ꝥ hé mihte him bebeorgan, 109, 33. dat. of person and acc. of thing:--- Ꝥ hié him sylfum heora synna bebeorgaþ, Bl. H. 63, 24. Hé bebearh him hí and warnode hine wiþ hí swá swá wið þone ealdan feónd eam quasi hostem cavens, Gr. D. 276, 2.

sweotolung

(n.)
Grammar
sweotolung, e; f.

a manifestation ⬩ an explanation, definition ⬩ a declaration, setting forth, exposition, shewing ⬩ evidence, testimony, declaration; when written, a testament, title-deed, certificate, prescript

Entry preview:

Hpt.

feormian

(v.)
Grammar
feormian, part. feormende; p. ode, ade; pp. od; v. a. [feorm food] .

to supply with food ⬩ feed ⬩ support ⬩ sustain ⬩ entertain ⬩ receive as a guest ⬩ cherish ⬩ benefit ⬩ profit ⬩ victum suppĕdĭtāre ⬩ epŭlāre ⬩ suscĭpĕre ⬩ suscĭpĕre hospĭtio ⬩ fŏvēre ⬩ cūrāre ⬩ vălēre ⬩ to feed on ⬩ devour ⬩ consume ⬩ vesci ⬩ comĕdĕre ⬩ consūmĕre ⬩ to cleanse, FARM or cleanse out ⬩ mundāre ⬩ purgāre ⬩ expiāre

Entry preview:

feormaþ his bernes flóre he will cleanse the floor of his barn, Lk.

un-tela

(adv.)
Grammar
un-tela, adv. (but in some cases it seems a noun?)

Not well ⬩ ill ⬩ badly

Entry preview:

Þeáh hine hwá áhsode, for hwí hé swá dyde, ðonne ne mihte hé hit ná gereccan, ne geþafa beón nolde, ðæt hé untela dyde requiretur delictum ejus, nec invenietur, Ps. Th. 9, 35.

gearwian

(v.)
Grammar
gearwian, gerwian, gerwan, girwan, gierwan, gyrwan, gyrian, girian, gierian; p. ode, ade, ede; pp. od, ad, ed

To make ready ⬩ prepare ⬩ procure ⬩ supply ⬩ put on ⬩ clothe ⬩ părāre ⬩ præpărāre ⬩ præstāre ⬩ induĕre ⬩ vestīre

Entry preview:

Hú gé eówic gearwige quid induamini, Mt. Kmbl. Rush. 6, 25 : 27, 29. Ðæt selfe wæter ðegnunge gearwode beforan his fótum the very water did reverence before his feet, St. And. 22, 19. v. Grm. D. M. 984

winnan

Grammar
winnan, <b>. A. I b.</b>
Entry preview:

add: to be ill Hé winneð, and eft in þǽre untrumnise se mon swelteð, Archiv cxxix. 34, 25. Hé winneð (hine ádl gestandeð, v.l. ), 30. <b>I c.

slíþen

(adj.)
Grammar
slíþen, adj.

Cruel, hard, evil

Entry preview:

Hú slíþen biþ sorg tó geféran how cruel is care as a comrade Exon. Th. 288, 12; Wand. 30. Hé him feorgbona þurh slíþen searo weorþeþ a destroyer of life through cruel craft to him he becomes 362, 25; Wal. 42.

Linked entry: slíþe

ge-þýwan

(v.)
Grammar
ge-þýwan, -þýan, -þíwan, -þéwan, -þeón, -þeówan; p. -þýwde, -þýde; pp. -þýd

To press ⬩ impel ⬩ urge ⬩ force ⬩ impress ⬩ rebuke ⬩ oppress ⬩ prĕmĕre ⬩ trūdĕre ⬩ urgēre ⬩ compellĕre ⬩ imprĭmĕre ⬩ incrĕpāre ⬩ opprĭmĕre

Entry preview:

He Ægypti egesan geþýwde mid feala tácna pŏsuit in Ægypto signa sua, 77, 43. Hí mec þingum geþýdan they pressed me violently, Exon. 123 a; Th. 472, 10; Rä. 61, 14. Geþýd and geþreátod rebuked and threatened, Andr. Kmbl. 871; An. 436.

á-smeágan

to investigate, ⬩ to find out by investigation ⬩ devise

Entry preview:

Man ne mihte geþencan ne ásmeágan (-smǽgian, v. l.) hú man of earde hí gebringon sceolde, Chr. 1006; P. 137, 16 (v. p. 295). Ásmeáde elucubratam, An. Ox. 5101

Linked entry: smeágan

þurh-féran

(v.)

to pass through or over ⬩ to penetrate ⬩ get into

Entry preview:

Hé þurhférde hǽðenre þeóde eard, Shrn. 155, 34. Hí þurhférdon ealle ða land ... óððæt hí cómon ðǽr hé wunode, Homl. Skt. ii. 30, 231. Þurhférende (humida cum siccis) pervadens (caerula plantis), Wrt.

Linked entry: þurh-faran

of-stician

(v.)
Entry preview:

Hé hét. . . ðæs pápan lima gelóme prician, oð þæt hé swulte ðurh swylcum pínungum, Hml. Th. ii; 312, 11. Add

freólslíce

(adv.)

freely ⬩ without hindrance ⬩ without restraint ⬩ solemnly

Entry preview:

Substitute: freely, without hindrance, without restraint Hé him synderlíce wíc getimbrede, ꝥ hé mihte on ðám freólslíce (freólíce, v.l.) Gode þeówian ( in quo liberius caelestibus studiis uacaret ). Bd. 3, 19; Sch. 277, 14.

fen-land

(n.)
Grammar
fen-land, es; n.

Fen-land ⬩ marshy land ⬩ pălustris terra

Entry preview:

Fen-land, marshy land; pălustris terra Hí ealle Egypta awéston, bútan ðǽm fenlandum they laid waste all Egypt, except the fen-lands, Ors. 1, 10; Bos. 32, 26. He þurh ða fenland reów he rowed through the fen-lands, Guthl. 9; Gdwin. 50, 13

brytnian

(v.)
Grammar
brytnian, p. ode, ede, ade; pp. od, ed, ad

To dispense, distribute, administer ⬩ dispensare, administrare

Entry preview:

To dispense, distribute, administer; dispensare, administrare He sinc brytnade he dispensed treasure, Beo. Th. 4756; B. 2383. Hí weolan brytnodon they dispensed wealth, Chr. 1065; Erl. 197, 40; Edw. 21.

ge-féran

(v.)
Grammar
ge-féran, p. -férde; pp. -féred.

To go ⬩ travel ⬩ go on ⬩ behave ⬩ fare ⬩ get on ⬩ come ⬩ get to a place ⬩ To perform a journey ⬩ reach or get by going ⬩ obtain ⬩ attain ⬩ experience ⬩ suffer

Entry preview:

To go, travel, go on, behave, fare, get on, come, get to a place He geférde óð ðæt he Adam funde he journeyed until he found Adam, Cd. 23; Th. 29, 20; Gen. 453. Frécne geférdon daringly they behaved, Beo. Th. 3386; B. 1691.

ge-gearcian

(v.)
Entry preview:

Þá cyrican þe hí him gegearcod hæfdon, hé hét hálgian, Chr. 995; P. 128, 37

á-hwǽnan

Entry preview:

Þæt hí wydewan and steópcild tó oft ne áhwǽnan, ac georne hý gladian, 309, 3: Ll. Th. i. 326, 25. For ðisum wearð Theodosius þearle áhwǽned, and hé his líc for ðǽre sárignysesse mid wácon reáfe scrýdde . . .

Linked entry: hwǽnan