Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

ge-limpan

(v.)
Entry preview:

Ðá gelamp hit þet se cyng forðférde, Chr. 1016; P. 148, 15. Hit gelamp ꝥte án hearpere wæs, Bt. 35, 6; F. 166, 27. Þá gelamp ꝥ, ꝥ ealle men onscunodan þone drý, Bl. H. 173, 31.

healf

(n.)
Grammar
healf, e; f.

Sidepartsidehandbesidedisputebehalfaccountsidequarterdirection

Entry preview:

Gerǽdden þá witan on ǽgðer halfe ꝥ man yfeles geswác, and geaf se cyng his freóndscipe on ǽgðre healfe, Chr. 1048; P. 174, 17-19. Man freóndscipe gefæstnode mid wædde on ǽgðere healfe, 1014; P. 145, 11.

hwǽr

Entry preview:

Se cyng geháwade hwǽr mon mehte þá eá forwyrcan, Chr. 896; P. 89, 11. Hí beheóldon hwár hé geléd wǽre, Mk. 15, 47. (c α) with emphatic genitive :-- Hæfde ic úhtceare hwǽr mín leódfruma londes wǽre, Kl. 8.

losian

(v.)
Entry preview:

Ðe cynig. fordyde ł losade morðorslago ðá ilco, Mt. L. 22, 7. Hine se diówl losade (dissipauit), Lk. L. 9, 42. Cuóm ꝥ flód and losade ł spilde (perdidit) alle, 17, 27. Hine in fýr sende ꝥte hine losade ł fordyde, Mk. L. R. 9, 22.

þunor

(n.)
Grammar
þunor, (-ar, -er, -ur), es; m.

thundertonitrusfulmenJupitera thane of king Egbert of Kent

Entry preview:

Ðunor cymð of hǽtan and of wǽtan ... seó hǽte and se wǽta winnaþ him betweónan mid egeslícum swége, and ðæt fýr ábyrst ús ðurh lígett ... Swá háttra sumor, swá mára ðunor and líget on geáre. Ða þuneras (þunras, MS.

ge-beorgan

Entry preview:

Gyf hé for slǽwðe his hláfordes forgýmð, ne bið his ágnum wel geborgen, 440, 16 : Dan. 436. to protect an object (acc.) from (wiþ ) Hí wið cyle and wið hǽton hí sylfe geburgon, Hml. S. 23, 420.

ge-biddan

Entry preview:

Se hálga gebæd for þæt seóce cyld, Hml. S. 3, 307-11. Gebide for me, 23 b, 718. ꝥ hé for hine gebidde, Bt. proem. II. a thing Gebiddaþ for eówrum synnum intervenite pro vestris erratibus, Coll.

hangian

(v.)
Entry preview:

Wearh sceal hangian, fægere ongildan ꝥ hé ǽr fácen dyde manna cynne, Gn. C. 55. Hongende crucifixum, Lk. p. 11, 8. to be attached, hold fast þá spácan sticaþ, óþer ende on þǽre felge . . .

freó-dóm

freedom from spiritual bondage,freedom from obligation,release from restraintfreedom of activityabsence of restraint, or hindrance,freedom to doliberty of actionfreedomliberalityfreedomfranknessfreedom from troublefreedom from a taxthe charter granting freehold land

Entry preview:

Ic Eádweard cyngc mid ðǽre hálgan Crístes róde tácne ðis hét getrymman and gefæstnian, ðisne freódóm ... Ic fæstlíce bebeóde ðæt hine nǽnig mínra æfterfyligendra eft ne onwende, vi. 203, 2

be-fóran

(prep.; adv.)
Grammar
be-fóran, l. be-foran, and add:

in the presence ofin front of an object a-head ofover againstbeforein advance of:into the presence ofbeforein advance

Entry preview:

Ðá eóde se man in beforan tó ðám cynge, Ap. Th. 14, 8. temporal Hié eal ꝥ tóweard wæs beforan wítgodan, Bl. H. 161, 15: 163, 26. ¶combined with ǽr :-- God hit wát eall beforan, ǽr hit gewyrþe, Bt. 41, 3; F. 248, 28.

þes

(pronoun.)
Grammar
þes, þæs; m.: þeós, þiós, þiús; f.: þis, þiss, þys; n. demons. pron. This
Entry preview:

Of ðæssum (þissum, Rush.) cynne de hoc genimine, Mt. Kmbl. Lind. 26, 29. Tó dæge þissum, Cd. Th. 63, 13; Gen. 1031. On þisse meoduhealle, Beo. Th. 1280; B. 638: Blickl. Homl. 23, 3. Ðisse, 139, 32. Þysse, 35, 33.

Linked entries: þás þis

wíf

(n.)
Grammar
wíf, es; n.

a womana female persona being in the form of a womana married womana wife

Entry preview:

Betuh eall wífa cynn, Blickl. Homl. 5, 21. Ríccra(-æ, MS.) wífa (-e, MS.) wǽfels regillum vel peplum vel palla, Wrt. Voc. i. 40, 32.

Linked entry: BRÝD

se

Entry preview:

Án cymð, óðer færð; sé bið ácenned, se óðer forðfærð, Hml. Th. i. 248, 16. Ꝥ þú ús getǽhtest hwǽs wé ꝥ and ꝥ timbrian sceoldon ut nobis ostenderes ubi quid aedificare deberemus, Gr. D. 149, 2.

sécan

(v.)
Grammar
sécan, sécean; p. sóhte; pp. sóht
Entry preview:

Bearn Godes brýda ongunnon on Caines cynne sécan, Cd. Th. 75, 33; Gen. 1249. Woldon tó dúnscræfum drohtoþ sécan, Andr. Kmbl. 3077; An. 1541. Uton sibbe tó him sécan, Exon. Th. 365, 11; Wal. 87. Seócan, Ps. C. 109.

hwerfan

(v.)
Grammar
hwerfan, hwierfan, hwirfan, hwyrfan; p. de; pp. ed.

to turnrevolvemove aboutgoreturndepartto turnchangeto exchangebarter

Entry preview:

Cynna gehwylcum ðara ðe cwice hwyrfaþ for every race that living moves, Beo. Th. 197; B. 98. Hig eft syððan tógædere hwyrfdon postea iterum se conjunxerint, L. Ecg. P. iv. 8; Th. ii. 206, 8.

ge-hýran

(v.)
Grammar
ge-hýran, -híran, -héran; to -hýranne, -hýrenne; part. -hýrende; ic -hýre, -ðú -hýrest, -hýrst, he -hýreþ, -hýrþ, pl. -hýraþ; p. ic, he -hýrde, ðú -hýrdest, pl. -hýrdon; impert. -hýr, pl. -hýre, -hýraþ; subj. pres. -hýre, pl. -hýron; p. -hýrde, pl. -hýrden; pp. -hýred.

To heargive ear toaudīreexaudīreTo hearaudīreto obeyobĕdire

Entry preview:

We ðis nǽfre gehýrdon hæleðum cýðan we have never heard this declared to men, Elen. Kmbl. 1317; El. 660 : 727; El. 364 : Apstls. Kmbl. 125; Ap. 63.

ufan

(adv.)
Grammar
ufan, adv.

from abovedownaboveat the top

Entry preview:

Godwebba cyst ufan eall forbærst, Exon. Th. 70, 13; Cri. 1138. marking position, above, at the top Synd ðǽr þrý porticas ... fægere ufan oferworhte and oferhrýfde.

Linked entries: ufan ufon on-ufan

weorþung

(n.)
Grammar
weorþung, e ; f.
Entry preview:

Godwebba cyst, ðæt ðám hálgan húse sceolde tó weorþunga weorud sceáwian, Exon. Th. 70, 11 ; Cri. 1137

ge-weaxan

Entry preview:

Hé lǽtt hí ( children ) habban ágenne cyre, þonne hí geweaxene beóð, Hml. Th. i. 20, 19. to grow, increase, wax Seó geogoð geweóx, magodriht micel, B. 66. ꝥte gemonigfaldade ł gewóxe him quod abundabat illis, Mk.

on-drǽdan

Entry preview:

S. 34, 139. with clause Ðá ondrǽdde hé him ꝥ hí wurdon þám cynge leófran ðonne hé, Lch. iii. 424, 19. Hé him ondrǽdan sceal ðæt hé unmedome sié, Past. 73, 21. Ðonne is him tó ondrǽdanne ðæt him weorðe tó lore . . . 383, 26.