Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

forþ-gewítan

(v.)
Grammar
forþ-gewítan, p. -gewát, pl. -gewiton; pp. -gewiten

To go forth ⬩ proceed ⬩ go by ⬩ pass ⬩ depart ⬩ die ⬩ procēdĕre ⬩ transīre ⬩ prætĕrīre ⬩ decēdĕre ⬩ mŏri

Entry preview:

To go forth, proceed, go by, pass, depart, die; procēdĕre, transīre, prætĕrīre, decēdĕre, mŏri Swá swá brýdguma forþgewítende of brýdbúre his tanquam sponsus procēdens de thălămo suo, Ps. Spl. 18, 5.

Linked entry: ge-wítan

mægen-þrymm

(n.)
Grammar
mægen-þrymm, es; m.

Majesty ⬩ greatness ⬩ glory ⬩ Christ ⬩ great power ⬩ might ⬩ an instance in which the divine glory or power is displayed ⬩ the glory of heaven ⬩ heaven ⬩ the angels who inhabit heaven

Entry preview:

Johannes on Godes mægenþrymme hí gebletsode, Homl. Th. i. 64, 4. Wé gesáwon Godes mægenþrim and his micelnisse ( majestatem et magnitudinem suam ), Deut. 5, 24.

Linked entry: mæg-þrymm

ge-leornian

(v.)
Entry preview:

Hé fram Godes ængle ꝥ bebod underféng and þurh nǽnigne menniscne man ne geleornode mandatum ab angelo didicit, quod per hominem non cognovit, 13, 24.

hwæl-hunta

(n.)
Grammar
hwæl-hunta, an; m.

whale-fisher ⬩ whaler

Entry preview:

Ðá wæshé swá feor norð swá ða hwælhuntan firrest faraþ was as far north as the whalers ever go, Ors. 1, 1; Swt. 17, 12

Linked entry: hunta

ymb-ærnan

(v.)
Grammar
ymb-ærnan, p. de
Entry preview:

To go round Ða gelamp ðætte Peahte ðeód com of Scyþþia lande and ymbærndon éall Breotone gemǽro, ðæt hí cómon on Scotland upp contigit gentem Pictorum de Scythia, circumagente flatu ventorum, extra fines omnes Brittaniae Hiberniam pervenisse, Bd. 1,

Linked entries: ymb-irnan ærnan

hwæðer

(pronoun.)
Grammar
hwæðer, pron.

either ⬩ both

Entry preview:

Hwæðer ys máre ðe ðæt gold ðe ðæt templ ðe ðæt gold gehálgaþ whether is greater, the gold or the temple that sanctifieth the gold? 23, 17, 19. Hwæðer wǽre twegra strengra wyrd ðe warnung? Salm. Kmbl. 853; Sal. 426.

Linked entry: hwæðer

wissian

(v.)
Grammar
wissian, p. ode.

to shew ⬩ to shew ⬩ guide ⬩ direct ⬩ rule ⬩ declare ⬩ make known

Entry preview:

Hé wítegode swá him wissode God, Num. 33, 8. Rex cyning is gecweden a regendo . . ., for ðan ðe se cyning sceal mid micelum wísdóme his leóde wissian, Ælfc. Gr. 50, 18; Zup. 293, 9. Cyning sceal wissigan mid wísdóme his folce, O. E.

búan

(v.)
Grammar
búan, bún, búgan (-ian, -ean), búian, búwian, bógian, q.v. in Dict.; býa in N. Gospels; p. búde, búgede, bógode, býede; pp. bún, búd, býed.
Entry preview:

Godes templ búgian, Hml. S. 3, 353. Mæg ic býa possidebo, Lk. L. 10, 25. Tó býenna possidenda, p. 9, 16. Forgeaf God him and his ofspringe þone eard tó búgienne, Hml. Th. ii. 190, 14.

in-gehygd

Entry preview:

Godes Gást hæfð ingehýd ǽlces gereordes, Hml. Th. i. 280, 12. meaning, import Onfangenum rǽdelse hé smeáde ymbe ꝥ ingehýd, and hit gewan mid wísdóme, Ap.

nán

Grammar
nán, <b>. I b.</b>
Entry preview:

Hí ne magon heom þeáh ná náne góde beón they cannot be of any good to them, Solil. H. 68, 29. Þú þe nelt þé geeówian openlíce nánum óðrum búton þám þe geclǽnsode beóð on heora móde, 5, 20, Þes iunga man ne æfestigað on nánum ðingum ðe hé hér gesihð.

on-sendan

Entry preview:

Wrôhtbora in folc Godes forð onsendeð of his brægdbogan biterne stræ̂l, Cri. 764.

be-frinan

(v.)
Grammar
be-frinan, l. be-frignan, -frinan; p. -frán, pl. -frúnon, -frinon; pp. -frúnen, -frinen,

to ask a person a question, ⬩ to ask ⬩ question, ⬩ to ask about something ⬩ to ask a person about something ⬩ to ask for some-thing ⬩ to ask of a person what one wishes to be told

Entry preview:

Búton hé his godes rǽdes befrúne, Hml. A. 197, 77. to ask of a person what one wishes to be told Befrán hé æt þám mæssepreóstum ðæs martires naman, Hml. Th. ii. 506, 28

Linked entry: frignan

rǽran

(v.)
Grammar
rǽran, p. de
Entry preview:

Hú neáh ðære tíde wǽre ðætte ða bróðru árísan sceolden and Godes lof rǽran and heora úhtsang singan quam prope esset hora qua fratres ad dicendas Domino laudes nocturnal excitari deberent, Bd. 4. 24; S. 599, 4

Linked entry: hebban

weorþ-mynd

(n.)
Grammar
weorþ-mynd, (-mynt), es; m. : e; f. : -myndu (-o); indecl. f. Honour
Entry preview:

Freólsiaþ ðone seofoðan dæg Gode tó wurðmynte, Ex. 35, 2. Gode tó lofe and ðam hálgan arcebiscope tó wurðmynte, Chr. 1023 ; Erl. 163, 35. Gé weorðmyndu Dryhtne gieldaþ, Exon. Th. 130, 7 ; Gú. 434.

Linked entry: wirþu

uppe

(adv.)
Grammar
uppe, adv.

up ⬩ above ⬩ on high ⬩ up

Entry preview:

Hræfn uppe gól, Elen. Kmbl. 104; El. 52. Uppe ofer rodere (cf. bufan ðam rodore Bt. 33. 4; Fox 130, 15), Met. 20, 124. Wearð ætýwed uppe on roderum steorra on staðole, Chr. 978; Erl. 126, 23. Hé geseah áne hlǽdre standan æt him on eorðan.

Linked entry: up

gleng

(n.)
Grammar
gleng, e; f.
Entry preview:

Ǽresð alra glengea scolde scínan gold on his hrægle . . . Tóeácan ðǽm golde ealra glenga fyrmesð . . . se giem iacintus, Past. 85, 1-5. Cume manna gehwilc tó circan búton golde and glæncgum, Wlfst. 181, 2.

ge-sceád

Entry preview:

Ágyldan Gode full gesceád for úrum dǽdum, Angl. viii. 336, 37. argument, reasoning Clemens þám hǽðenum leódum gelícode, for ðan ðe hé mid hospe heora godas ne gebysmrode, ac mid bóclicum gesceáde him geswutelode hwæt hí wǽron, Hml. Th. i. 558, 14

un-gelífed

(adj.)
Grammar
un-gelífed, adj.

Not possessed of belief ⬩ unbelieving ⬩ infidel

Entry preview:

Paulus spræc swíðe egeslíce be ungelýfedum mannum: hé cwæð: 'Ða ðe Godes ǽ ne cunnon, and búton Godes ǽ syngiaþ, hí eác búton Godes ǽ losiaþ,' 52, 22: i. 460, 26: Blickl Homl. 63, 22. Ungelýfdum, 55, 32

Linked entry: ge-lífan

ge-dwellan

(v.)

To lead astray. ⬩ of matter in respect to which there is error ⬩ the object a thing, to confuse, obscure, give a wrong idea of ⬩ To err

Entry preview:

Léton gedwealde men swylce hé Godes sylfes sunu wǽre, Wlfst. 99, 7. with gen. of matter in respect to which there is error Ús se feónd ne gedwelle þæs rihtan geleáfan, Wlfst. 253, 2.

wealdend

(n.)
Grammar
wealdend, es; m.

one who exercises power over persons or things, ⬩ a controller ⬩ master ⬩ one who exercises dominion ⬩ a ruler ⬩ governor ⬩ sovereign ⬩ applied to the Deity ⬩ a possessor ⬩ master ⬩ lord

Entry preview:

Se wela and se anweald náuht ágnes gódes nabbaþ, ne náuht þurhwuniendes heora wealdendum sellan ná magon, 27, 4; Fox 100, 22