fram
away from ⬩ apart from ⬩ absent from ⬩ from ⬩ alien from ⬩ by ⬩ because of ⬩ on account of ⬩ as a result of ⬩ of ⬩ de
Entry preview:
Heora biscopas from hiora godum sǽdon ( their bishops gave as a message from the gods ) þæt hié ðæt gefeoht forbuden, Ors. 3, 10; S. 138, 34.
ge-fyllan
Entry preview:
Eorðe and eall þæt heó mid gefyld is terra et plenitudo ejus, Ps. Th. 23, 1.
ge-reccan
Entry preview:
-reccanne, v. l. ) ; and ꝥ gehwilc sprǽc hæbbe ándagan hwǽnne heó gelǽst sy, ꝥ gé þonne gereccan, 158, 6-8. Béte swá him dómeras gereccen (quantum arbitri judicaverint, Ex. 21, 22), 48, 18.
þearf
need ⬩ needful things, ⬩ what is needful ⬩ what is required of a person, ⬩ duty ⬩ use, ⬩ service, ⬩ behoof, ⬩ good, ⬩ advantage, ⬩ profit ⬩ a useful thing, ⬩ profitable employment ⬩ need, ⬩ distress, ⬩ straits, ⬩ difficulty
Entry preview:
Ic ádrǽde, ðæt gé willan heora læs gýman, ðonne gé þearfa áhton, 297, 20. needful things, what is needful Ðá hét hé him heora ðearfe forgyfan eis necessaria ministrari jussit, Bd. 1, 25; S. 486, 29.
dǽl
- Wrt. Voc. ii. 104, 79
Entry preview:
Ꝥ heó mihte sum-dǽl (sumne dǽl, v. l.) hwǽtes geclǽnsian, 97, 3. ¶ in adverbial phrases Þæt lond þe mon Ongle hǽt, and Sillende and sumne dǽl Dene, Ors. 1, 1; S. 16, 7. Sume daeli partim, Wrt. Voc. ii. 115, 80.
ge-limpan
Entry preview:
Gif syxhyndum þissa hwæðer gelimpe, 88, 3, representing a clause that follows the verb Þ oft manegum mannum gelimpeþ . . . ꝥ heora heortan beóð gemanode, Bl.
CÉPAN
To observe, keep, regard, await, desire, take, betake oneself to, meditate, bear ⬩ observare, tenere, manere, appetere, captare, se conferre, meditari, portare
Entry preview:
Ðe cépton heora deáþes who meditated their death, L. Ælf. C. 2; Th. ii. 342, 20. Ðæt ðú cépe [MS. kepe] him hearmes that thou meditate harm against him, Basil admn. 5; Norm. 46, 4.
Linked entry: ge-cépan
for-seón
To overlook ⬩ despise ⬩ contemn ⬩ scorn ⬩ be ashamed of ⬩ neglect ⬩ reject ⬩ renounce ⬩ despĭcĕre ⬩ temnĕre ⬩ contemnĕre ⬩ spernĕre ⬩ erŭbescĕre ⬩ neglĭgĕre ⬩ posthăbēre ⬩ rejĭcĕre
Entry preview:
Bióþ forsewene heora láreówas their teachers are despised, Bt. Met. Fox 13, 74; Met. 13, 37. Forhygdelíc oððe forsewen contemptus, Ps. Lamb. 118, 141
Linked entry: for-sión
lǽstan
to follow ⬩ attend ⬩ accompany ⬩ to do ⬩ perform ⬩ observe ⬩ carry out ⬩ execute ⬩ discharge ⬩ to continue ⬩ last
Entry preview:
Forðon hé ða godspellícan bebode heóld and lǽste quod evangelica præcepta servaret, Bd. 3, 22; S. 553, 23: 4, 25; S. 600, 20. Ðæt hí ða ungewerigadre geornfullnysse fylidon and lǽston ut instituta indefessa instantia sequerentur, 4, 3; S. 568, 15.
steall
Entry preview:
On frǽcenesse heora stealles in periculum sui status, 4, 25; S. 601, 18. Be ðisses biscopes lífes stealle de cujus statu vitae, 5, 19; S. 637, 2. Be ðam stalle cyrican, 3, 19, S. 561, 7.
un-rótness
Sadness ⬩ sorrow ⬩ trouble ⬩ gloominess
Entry preview:
Se heora unrótnesse ealle gewríðeþ qui alligat contritiones eorum, Ps. Th.146, 3. Hé hiene on unrótnesse oððe on ormódnesse gebringð, Past. 21; Swt. 166, 12. Of ðæs magan ádle cumaþ ... micla murnunga and unrótnessa bútan þearfe, Lchdm. ii. 174, 26.
Linked entry: rótness
ge-lettan
Entry preview:
Se cyng geáxode ꝥ his feónd gelætte wǽron, and ne mihten ná geforðian heora fare, Chr. 1085; P. 216, 7. <b>I a.</b> to hinder a person from a journey (gen.) :-- Ne gelette ús þæs síðes se feónd, Wlfst. 252, 16. <b>I b.
ge-strangian
Entry preview:
Oþ þæt þú gestrangle heora mód on mínne geleáfan, Bl. H. 249, 9.Þá þeóda a of ability to act Þú gestrangodes þíne handa ofer mé, Ps. Th. 37, 2. Hé þé and ús gestrangige, and ús gerecce þá weorc tó begangenne þe him lícige. Hml. S. 23 b, 75.
ge-þreátian
Entry preview:
Þæt hí ðá crístenan tó heora mánfullum offrungum geðreátodon, Hml.
geat
Entry preview:
Gesáwon wé in þǽre byrig and on geaton ( in the doorways ) men . . . ðá hié ús gesáwon hié selfe sóna in heora húsum hié miþan.
leás
Entry preview:
Hí weorþaþ bereáfode ǽlcre áre fram heora leásan cyninge, Bt. 29, 2 ; F. 104, 17. Leáse sceáweras spies B. 253.
ríceter
power ⬩ dominion ⬩ rule ⬩ greatness ⬩ glory ⬩ violence ⬩ force
Entry preview:
Wé ne sceolon ða rícan for heora ríccetere wurðian we are not to honour the great ones for their greatness, Homl. Th. i. 128, 22.
Linked entry: rícceter
tó-brǽdan
to make broad, ⬩ enlarge, ⬩ extend, ⬩ make great in size or number ⬩ to make great, ⬩ magnify, ⬩ multiply, ⬩ increase, ⬩ improve the condition of a person ⬩ to expand, ⬩ extend, ⬩ spread out, ⬩ open wide, ⬩ distend ⬩ to extend, ⬩ spread abroad, ⬩ diffuse
Entry preview:
Kmbl. 23, 5. of non-material objects, to make great, magnify, multiply, increase, improve the condition of a person Ðeáh heora sý mycle má ðonne úre, þeáh ðú ús tóbrǽdest ongeán hý, and wið hí gefriðast, Ps. Th. 11, 9.
Linked entry: tó-brédan
þeów
Servile, ⬩ not free ⬩ bond
Entry preview:
Ða hláfordas hé manode ðæt hí milde wǽron heora ðeówum mannum, Homl. Th. ii. 326, 21-27. Nelt ðú nán ðing yfeles habban ... ne yfele cild, ne yfele ðeówe men, 410, 16
þífþ
theft ⬩ act of thieving ⬩ what is stolen ⬩ theft
Entry preview:
Ðæt hý on heora mǽge náne þýfðe (þeófðe) nyston, L. Ath. i. 13; Th. i. 206, 2: iv. 4; Th. i. 224, 6. Man forgá þýfðe (-a), i. 20; Th. i. 210, 3. Ealles folces þing byþ ðe betere æt ðám þýfðum, v. 8, 9; Th. i. 238, 20.