Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

swát

(n.)
Grammar
swát, es; n. [The passages in which the gender is marked are doubtful. Ðæt swót. Lchdm. iii. 98, 17, occurs in a late MS.; ísen swát, ii. 296, 18, may be a compound; ða swát, iii. 72, 28, may be a mistake for spátl, v. ii. 56, 15. Dutch has a neuter, German and Scandinavian have masculines.]
Entry preview:

Rush. 9, 39. blood Saga mé hwæt ðæs lifigendan mannes gleng sý. Ic ðé secge ðæs deádan swát, Salm. Kmbl. 200, 10. Geseoh seolfes swæðe, swá ðín swát ágeát, blódige stíge, Andr. Kmbl. 2881; An. 1443: 2552; An. 1277: Beo. Th. 5380; B. 2693.

Linked entry: swǽtan

þenden

(adv.; con.)
Entry preview:

Hé frægn ða mænigeo hwæt hine gemǽtte, þenden reordberend reste wunode, 223, 21; Dan. 123. adv. Meanwhile Heorot innan wæs freóndum áfylled, nalles fácnstafas Þeód-Scyldingas þenden fremedon, Beo. Th. 2043; B. 1019.

wæl-hreów

(adj.)
Grammar
wæl-hreów, -hreáw, -reów, -rǽw; adj.
Entry preview:

Hwæt is wælhreówre betwux næddercynne ðonne draca? i. 486, 31. Ðú wælhreówasta wímman, Homl. Skt. i. 7, 182. of things Ðæt wíf gelýfde his wælhreówum geðeahte, Homl. Th. ii. 30, 15. Mid wealhreówre ł deóflícre mihte tyrannica potestate, Hpt.

Linked entries: wæl-rǽw wæl-reów

wín

(n.)
Grammar
wín, es; n.
Entry preview:

Hwæt drincst ðú ( the boy )? Ealu, gif ic hæbbe, oþþe wæter, gif ic næbbe ealu. Ne drincst ðú wín? Ic ne eom swá spédig ðæt ic mæge bicgean mé wín; and wín nys drenc cilda, ne dysigra, ac ealdra and wísra, 35, 9-22.

wirdan

(v.)
Grammar
wirdan, p.de

To injurehurtannoyto injure,do wrong toviolate a lawhinder

Entry preview:

Th. 76, 4. to injure, do wrong to, violate a law hinder Hwæt is ðis manna, ðe mínne folgað wyrdeþ, ýceþ ealdne níð? Elen. Kmbl. 1805; El. 904. Hine teóne (teonode, MS., with a line below od) wyrde (wyrgde?)

á-meldian

(v.)
Entry preview:

Grammar á-meldian, to make known what is secret, to reveal, disclose Gemyne ðú, mucgwyrt, hwæt ðú ámeldodest, Lch. iii. 30, 28. Ic bidde þé þaet ðú uncre sprǽce on mínum lífe nánum ne ámeldige, Hml. Th. ii. 146, 36.

cunnian

(v.)
Entry preview:

Hé wolde cunnian hwæt ꝥ wǽre ꝥ hé ǽr gehýrde, Gr. D. 142, 10. of attempted action, to try Se deófol cunnað hú hé mæge tóbrecan þá gebedu, Hml. S. 13, 55.

feáwa

a few

Entry preview:

Hwæt ðá feáwa syndan þe his willan wyrcean willen, R. Ben. 2, 17. Hé cýdde fela be Crístes godcundnysse . . . feáwa hé áwrát be his menniscnysse, Hml.

ge-þwǽrian

(v.)
Entry preview:

Se byþ beswicen hwæt hé géþwǽrige gesewenlíce hé nát qui seducitur quid consentiat [e]uidenter ignorat, Scint. 229, 5. of things, to agree together On þǽre samodgeþwériendan gesihðe and onsægdnesse concordante simul visione et sacrificio, Gr.

(adj.)
Entry preview:

Hwæt wille ic má cwæðan ?, 37, 6. (3a) with gen. :-- For þǽm hé ne úþe þæt ǽnig má folca for his þingum forwurde þonne hé self mid his ágenre þeóde, Ors. 2, 5; S. 80, 33. Ge londum ge on má ðára þinga ðe heó on forhaldne wéran, C. D. v. 140, 15.

sculan

(v.)
Grammar
sculan,  sceolan; ic, hé sceal, scal, ðú scealt, pl. wé sculon, sceolon ; p. sceolde, scolde, scealde, scalde; subj.
Entry preview:

Hwæt sceoldon (deberent) hig mé búton ic cúþe temian hig what good would they (hawks) be to me unless I knew how to tame them ? Coll. Monast. Th. 25, 23.

Linked entries: sceal ge-scola

hleahtor

(n.)
Grammar
hleahtor, hlehter, es; m.
Entry preview:

God mé worhte hlehter risum fecit mihi deus, Gen. 21, 6, Hwǽr beóþ ða ungemetlícan hleahtras where are the immoderate laughings, Blickl. Homl. 59, 18: 195, 15

Linked entries: hlehter leahter

bán

bonea bonethe bone of a limba leg or arm

Entry preview:

Hwǽr sint nú þæs Wélondes bán?, Bt. 19; F. 70, 5. Ne synu ne bán lágon, An. 1421. Þá gebrocenan bán, Ps. C. 81: Hy. 7, 88. Bána ossuum, Kent. Gl. 571: Ph. 575. Manna bán ossa hominum, Ps. Th. 52, 6.

ge-friþian

(v.)
Entry preview:

Hys yrþ sí gefriþod wiþ ealra feónda gehwæne, and heó sí geborgen wið ealra bealwa gehwylc, Lch. i. 402, 9. to preserve game Forgá ǽlc man mínne huntnoð, lóc hwǽr ic hit gefriðod wille habban, Ll.

Linked entry: ge-freoþian

ge-hweorfan

(v.)
Entry preview:

hreówsunga ad poenitentiae lamenta conversus Past. 167, 18. of happening, to be transferred, pass to Asiria anwald gehwearf on Méðas Arbatus regni summam ad Medos transtulit Ors. 2, I ; S. 60, 17 : I. 8 ; S. 42, 6. to turn back, be averted Gesecge man hwǽr

ge-limplíce

(adv.)
Entry preview:

A. 129, 439. rightly, properly, in accordance with the actual state of the case Gelimplíce hé ús lǽrde and monade hú wé ús gebiddan sceoldan, and hwæðere cwæþ : 'Eówer Fæder wát hwæs eów þearf biþ ǽr gé hine biddan' quite properly he taught us and admonished

ge-metlíce

(adv.)
Entry preview:

Substitute: in due measure or amount Ðæt hé him tó tíde gemetlíce gedæle ðone hwǽte ut det illis in tempore tritici mensuram, Past. 459, 12. (l a) in time, early :-- Sí gedón [nón] gemet-lícor agatur nona temperius, R.

FLEÓN

(v.)
Grammar
FLEÓN, flión, to fleónne, fliónne; part. fleónde, fliónde; ic fleó, ðú flíhst, flýhst, he flíhþ, flýhþ, pl. fleóþ, flióþ, flýþ; p. ic, he fleáh, ðú fluge, pl. flugon; pp. flogen.

To FLEEescapeavoidfŭgĕreeffŭgĕrevītāreto put to flightroutconquerfŭgārevincĕreTo fly as with wingsvŏlāre

Entry preview:

Hwæt is ðé sǽ ðæt ðú fluge quid est tibi măre quod fūgisti? Ps. Lamb. 113, 5. Ða hyrdas flugon pastōres fūgērunt, Mt. Bos. 8, 33: Ps. Lamb. 30, 12: Elen. Kmbl. 267; El. 134. Fleóþ on feorweg flee far away, Exon. 36a; Th. 117, 22; Gú. 228.

for-gildan

(v.)
Grammar
for-gildan, -gyldan, -gieldan, -geldan; he -gildeþ, -gilt; p. ic, he -geald, ðú -gulde, pl. -guldon; subj. pres. -gilde, pl. -gilden; p. -gulde, pl. -gulden; pp. -golden

To pay formake goodrepayrequiterecompenserewardreddĕreexsolvĕrecompensāreretrĭbuĕre

Entry preview:

Swá hwæt swá man dǽr of forstæl, ic hit forgeald whatsoever has been stolen therefrom, I have repaid it; quidquid furto pĕrībant, a me exĭgēbas, Gen. 31, 39: Job Thw. 168, 17: Beo.

Linked entries: for-geldan for-gieldan

heáp

(n.)
Grammar
heáp, es; m. [generally, but ðeós earme heáp occurs, Cd. 215; Th. 270, 9; Sat. 87.]
Entry preview:

Hine ðá ða heápas frugnon hwæt hie wyrcean mihton ðæt hie Godes erre beflugon when the multitudes asked him [John] what they could do to escape God's wrath, Blickl. Homl. 169, 10: Cd. 161; Th. 202, 2; Exod. 382.