Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

wirdan

(v.)
Grammar
wirdan, p.de

To injure ⬩ hurt ⬩ annoy ⬩ to injure, ⬩ do wrong to ⬩ violate a law ⬩ hinder

Entry preview:

Th. 76, 4. to injure, do wrong to, violate a law hinder Hwæt is ðis manna, ðe mínne folgað wyrdeþ, ýceþ ealdne níð? Elen. Kmbl. 1805; El. 904. Hine teóne (teonode, MS., with a line below od) wyrde (wyrgde?)

á-meldian

(v.)
Entry preview:

Grammar á-meldian, to make known what is secret, to reveal, disclose Gemyne ðú, mucgwyrt, hwæt ðú ámeldodest, Lch. iii. 30, 28. Ic bidde þé þaet ðú uncre sprǽce on mínum lífe nánum ne ámeldige, Hml. Th. ii. 146, 36.

cunnian

(v.)
Entry preview:

Hé wolde cunnian hwæt ꝥ wǽre ꝥ hé ǽr gehýrde, Gr. D. 142, 10. of attempted action, to try Se deófol cunnað hú hé mæge tóbrecan þá gebedu, Hml. S. 13, 55.

feáwa

a few

Entry preview:

Hwæt ðá feáwa syndan þe his willan wyrcean willen, R. Ben. 2, 17. Hé cýdde fela be Crístes godcundnysse . . . feáwa hé áwrát be his menniscnysse, Hml.

ge-þwǽrian

(v.)
Entry preview:

Se byþ beswicen hwæt hé géþwǽrige gesewenlíce hé nát qui seducitur quid consentiat [e]uidenter ignorat, Scint. 229, 5. of things, to agree together On þǽre samodgeþwériendan gesihðe and onsægdnesse concordante simul visione et sacrificio, Gr.

má

(adj.)
Entry preview:

Hwæt wille ic má cwæðan ?, 37, 6. (3a) with gen. :-- For þǽm hé ne úþe þæt ǽnig má folca for his þingum forwurde þonne hé self mid his ágenre þeóde, Ors. 2, 5; S. 80, 33. Ge londum ge on má ðára þinga ðe heó on forhaldne wéran, C. D. v. 140, 15.

rúh

(adj.)
Grammar
rúh, adj.

rough, hairy, shaggy ⬩ rough, untrimmed, uncultivated ⬩ rough, knotty ⬩ rough, undressed

Entry preview:

Rúwes nát hwæt, 479, 17; Rä. 62, 9. Rúhne wæfels yrcum tegimen, Hymn. Surt. 103, 31. Rúhne (rihne, MS.)hine gesihþ gewordenne, Lchdm. iii. 208, 29. Leáf beóþ rúge and bráde, i. 254, 13.

Linked entries: rýht rúg rupe

sægen

(n.)
Grammar
sægen, sæcgen, segen, e; f.

a saying, statement, assertion ⬩ tradition, report, story ⬩ a narration, relation

Entry preview:

Ðá cwæð se ealdorbiscop: 'Hwæt þincþ eów be ðissere segene, Homl. Th. ii. 248, 22: 320, 31: 484, 1. Gyf hé ðé segþ ðæt hé hwethwugu gesáwe . . . hweðer ðé áwuht æt his segene tweóge, Shrn. 196, 17.

Linked entries: sæcgen segen

wæl-hreów

(adj.)
Grammar
wæl-hreów, -hreáw, -reów, -rǽw; adj.

Cruel ⬩ barbarous ⬩ bloodthirsty

Entry preview:

Hwæt is wælhreówre betwux næddercynne ðonne draca? i. 486, 31. Ðú wælhreówasta wímman, Homl. Skt. i. 7, 182. of things Ðæt wíf gelýfde his wælhreówum geðeahte, Homl. Th. ii. 30, 15. Mid wealhreówre ł deóflícre mihte tyrannica potestate, Hpt.

hleóðor

(n.)
Grammar
hleóðor, es; n.

hearing ⬩ what is heard, ⬩ sound, ⬩ noise, ⬩ voice, ⬩ speech, ⬩ song

Entry preview:

Him brego sægde æt hleóðre hwæt hé freman wolde in speech with him the Lord told him what he meant to do, Cd. 64; Th. 78, 8; Gen. 1290.

swát

(n.)
Grammar
swát, es; n. [The passages in which the gender is marked are doubtful. Ðæt swót.
  • Lchdm. iii. 98, 17,
occurs in a late MS.; ísen swát,
  • ii. 296, 18,
be a compound; ða swát,
  • iii. 72, 28,
may be a mistake for spátl,
  • v. ii. 56, 15.
Dutch has a neuter, German and Scandinavian have masculines.]

sweat, perspiration ⬩ that which exudes like sweat ⬩ that which lies on anything as sweat lies on the skin(?) ⬩ used of other moisture that comes from the body, ⬩ foam ⬩ blood ⬩ sweat that comes from labour, hence labour, toil ⬩ sweat; blood

Entry preview:

Rush. 9, 39. blood Saga mé hwæt ðæs lifigendan mannes gleng sý. Ic ðé secge ðæs deádan swát, Salm. Kmbl. 200, 10. Geseoh seolfes swæðe, swá ðín swát ágeát, blódige stíge, Andr. Kmbl. 2881; An. 1443: 2552; An. 1277: Beo. Th. 5380; B. 2693.

seófian

(v.)
Grammar
seófian, séfian, sýfian; p. ode.

To lament ⬩ complain of ⬩ To lament ⬩ complain of

Entry preview:

To lament, complain of (be, ymbe) Hwæt (why) seófast ðú wið mé quid igitur ingemiscis ? Bt. 7, 3; Fox 20, 14. Hí seófiaþ be heora feóndum, Ps. Th. 10, arg. Be Iudan Scarioth hé seófode tó Drihtne, 3, arg.

þenden

(adv.; con.)

While ⬩ as long as, ⬩ (all the) while (that) ⬩ while, ⬩ at some time during the period when ⬩ Meanwhile

Entry preview:

Hé frægn ða mænigeo hwæt hine gemǽtte, þenden reordberend reste wunode, 223, 21; Dan. 123. adv. Meanwhile Heorot innan wæs freóndum áfylled, nalles fácnstafas Þeód-Scyldingas þenden fremedon, Beo. Th. 2043; B. 1019.

Linked entry: þende

wín

(n.)
Grammar
wín, es; n.

Wine

Entry preview:

Hwæt drincst ðú (boy)? Ealu, gif ic hæbbe, oþþe wæter, gif ic næbbe ealu. Ne drincst ðú wín? Ic ne eom swá spédig ðæt ic mæge bicgean mé wín; and wín nys drenc cilda, ne dysigra, ac ealdra and wísra, 35, 9-22.

eáster-dæg

Entry preview:

Aprł lóca hwǽr þú finde .xiiii. nihta ealdne mónan, ofer ꝥ se niésta Sunnandæg bið Eástordæg, Lch. iii. 226, 20. Nǽfre ne sý se hálga Eásterdæg gemǽrsod ǽr þám þe seó lenctenlice emniht sý ágán, 256, 11: Angl. viii. 309, 37.

sib

(adj.)
Grammar
sib, sibb, adj.

Sib ⬩ related ⬩ one related ⬩ a relation

Entry preview:

Hé (Augustus) bebeád ðæt ǽlc mǽgþ tógædere cóme, ðæt ǽlc man ðý gearor wiste hwǽr hé gesibbe (sibbe, MS. C.) hæfde, Ors. 5, 14; Swt. 248, 17, Sibbo ł cúðo menn (gisibbe, Rush.) cognatos, Lk. Skt. Lind. 14, 12

weorþscipe

(n.)
Grammar
weorþscipe, es; m.
Entry preview:

Hwæt mæg ic ðé máre secgan be ðam weorþscipe and be ðam anwealde ðisse worulde . . . Gé ne ongitaþ ðone heofoncundan anweald and ðone weorþscipe, se is eówer ágen . . .

FLEÓN

(v.)
Grammar
FLEÓN, flión, to fleónne, fliónne; part. fleónde, fliónde; ic fleó, ðú flíhst, flýhst, he flíhþ, flýhþ, pl. fleóþ, flióþ, flýþ; p. ic, he fleáh, ðú fluge, pl. flugon; pp. flogen.

To FLEE ⬩ escape ⬩ avoid ⬩ fŭgĕre ⬩ effŭgĕre ⬩ vītāre ⬩ to put to flight ⬩ rout ⬩ conquer ⬩ fŭgāre ⬩ vincĕre ⬩ To fly as with wings ⬩ vŏlāre

Entry preview:

Hwæt is ðé sǽ ðæt ðú fluge quid est tibi măre quod fūgisti? Ps. Lamb. 113, 5. Ða hyrdas flugon pastōres fūgērunt, Mt. Bos. 8, 33: Ps. Lamb. 30, 12: Elen. Kmbl. 267; El. 134. Fleóþ on feorweg flee far away, Exon. 36a; Th. 117, 22; Gú. 228.

for-gildan

(v.)
Grammar
for-gildan, -gyldan, -gieldan, -geldan; he -gildeþ, -gilt; p. ic, he -geald, ðú -gulde, pl. -guldon; subj. pres. -gilde, pl. -gilden; p. -gulde, pl. -gulden; pp. -golden

To pay for ⬩ make good ⬩ repay ⬩ requite ⬩ recompense ⬩ reward ⬩ reddĕre ⬩ exsolvĕre ⬩ compensāre ⬩ retrĭbuĕre

Entry preview:

Swá hwæt swá man dǽr of forstæl, ic hit forgeald whatsoever has been stolen therefrom, I have repaid it; quidquid furto pĕrībant, a me exĭgēbas, Gen. 31, 39: Job Thw. 168, 17: Beo.

Linked entries: for-geldan for-gieldan

leán

(n.)
Grammar
leán, es; n.

Reward ⬩ recompense ⬩ remuneration ⬩ requital ⬩ retribution

Entry preview:

Hwæt dést ðú ús ðæs tó leáne what recompense will you give us for that? Homl. Th. i. 392, 33: Cd. 135; Th. 170, 27; Gen. 2819. Sigores tó leáne as a reward of victory, Beo. Th. 2047; B. 1021. Be hundfealdon hé onféhþ leán centuplum accipiet, Mt.

Linked entries: leahan be-leán