Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

brúcan

Entry preview:

Þæs gemánan heó was twelf winter brúcende (brýcende, v. l. ), 4, 19; Sch. 440, 10. to possess what may cause pleasure, profit, &c., to enjoy Nán eówer blisse brýcþ nemo vestrum gaudio fruitur , Coll. M. 28, 9.

geár

(n.)
Entry preview:

Wæs se winter þý geáre grim, 213, 31. Perseus wæs ealne þone geár Rómáne swencende, Ors. 4, ll; S. 208, 13 : 3, 5 ; S. 106, 10. Þá sylfan tíd síde herigeas habbað foreweard geár.

ge-swencan

Entry preview:

Ðý lǽs hí weorþan wyrsan gif hí ástyrede bióþ and geswenced (-swencte, v. l. ) quem deteriorem facere possit adversitas, Bt. 39, 10; F. 228, 6. where both subject and object are things Bið heard winter and yfel lencten and eorþan wæstmas swíþe geswencte

ge-wita

Entry preview:

Næs ic æt rǽde ne æt dǽde, ne gewita ne gewyrhta, þǽr man mid unrihte N. orf ætferede, 180, 1. (3 a) with gen. of crime :-- wintre cniht mæg bión þiéfðe gewita, Ll. Th. i. 106, 18.

réðe

(adj.)
Grammar
réðe, ;adj.;

Fierce, cruel, savage ⬩ severe, stern, austere, zealous ⬩ wild, savage, fierce; ⬩ severe, cruel, fierce, dire;

Entry preview:

Lind. 3, 5. applied to persons in a bad sense Ðes (Ishmael) byþ réðe man and winþ wið ealle and ealle wið hyne, ;ferus; Gen. 16, 12.

Linked entry: hréðe

dóm

Entry preview:

Þú lǽtst eal eówer færeld tó þæs windes dóme quo flatus impellerent, promovereris, Bt. 7, 2; F. 18, 33. Gebeád hé him hiera ágenne dóm feós and londes, Chr. 755; P. 48, 17: By. 38. Þá teóþan sceattas wǽron on úrum ágnum dómum, Bl. H. 51, 7.

samod

(adv.)
Grammar
samod, adv.

Together. ⬩ and, both . . . and, also, too

Entry preview:

Seofon winter samod seven years in unbroken succession, Cd. Th. 256, 11; Dan. 639. Ic eów bidde ðæt gé mé secgan hwylce gemete gé cóman ealle samod tó mé, Blickl. Homl. 143, 20.

ge-weorþan

(v.)
Grammar
ge-weorþan, -wiorþan, -wurþan, -wyrþan; he -weorþeþ, -weorþ, pl. -weorpaþ; p. ic, he -wearþ, ðú -wurde, pl. -wurdon; subj. pres. -weorþe, pl. -weorþen; p. -wurde, pl. -wurden; pp. -worden.

to be ⬩ be made ⬩ become ⬩ happen ⬩ fiĕri ⬩ To happen ⬩ come to pass ⬩ befall ⬩ come together ⬩ agree ⬩ be agreeable ⬩ contingĕre ⬩ evĕnīre ⬩ convĕnīre ⬩ plăcēre

Entry preview:

We geségon windas and wǽgas forhte gewordne we saw winds and waves become fearful, Andr. Kmbl. 913; An. 457. v. impers. cum acc.

spéd

(n.)
Grammar
spéd, e; f.

Speed ⬩ success ⬩ means ⬩ speed ⬩ quickness ⬩ speedily ⬩ quickly ⬩ speed ⬩ success ⬩ prosperous issue ⬩ means ⬩ substance ⬩ abundance ⬩ wealth ⬩ power ⬩ faculty ⬩ opportunity ⬩ means of doing anything ⬩ progeny ⬩ celeritas, successus, provectus, prosperitas, substantia

Entry preview:

Gemicla ðú heora wín and heora worldlíce spéde, Shrn. 104, 26: Ps. Th. 51, 6. Hé næfþ rihtwísnysse spéda and wísdómes goldhordas ðe sind sóðe welan, Homl.

hwilc

(pronoun.)
Grammar
hwilc, hwylc, hwelc; pron.

which ⬩ who ⬩ any one ⬩ any ⬩ some

Entry preview:

Swelc ic wǽre hwelc folclíc mon and mé wǽre mete and wínes þearf ut vini et carnis quidam emptor, Nar. 18, 4. Wén is ðæt hwilc wundor ineode on ðaet carcern, St. And. 14, 28.

god

(n.)
Grammar
god, m. and <b>god;</b> n.
Entry preview:

</b> with a defining addition :-- Wínes god Bachus, Wrt. Voc. ii. 93, 42. Fýres god U[u]lcanus, 95, 6. on image which is worshipped, idol Eówer godas synd ágotene oððe ágrafene, Hml. S. 4, 136.

dæg

(n.)
Entry preview:

Mauricius and Valentines onféngon ríce, and rícsodon .vii. winter; and on hiera dagum Hengest and Horsa gesóhton Bretene, 449; P. 12, 5. On þrióra consula dæge cóm Hasterbal, Ors. S. 4, 10.

ge-wendan

(v.)
Entry preview:

On Ianuarii mónde gyf hit þunreð, hit bodeþ tóweard mycele windes and wel gewænde eorðe wæstme ... wæstmes wel gewænde ... wæstme wel gewænde, Angl. x. 185, 5, 8, 12.

stíþ

(adj.)
Grammar
stíþ, adj.

Stiff, hard ⬩ stiff, firm, ⬩ strong, not bending easily, unyielding ⬩ of a thick consistency ⬩ stiff ⬩ hard, stern, inexorable, severe, austere ⬩ hard, severe, unrelenting, stubborn ⬩ strict, rigid, severe, austere, hard ⬩ hard ⬩ harsh to the taste

Entry preview:

Hér wæs se stíþa winter, Chr. 1048; Erl. 171, 33. Beóþ ymbgyrde stranglíce tó ðysum stíðan gewinne, Homl. Skt. ii. 25, 341. Se démþ stíðne dóm ðám réceleásum he will pass severe sentence on the careless, Homl. Th. i. 320, 18.

Linked entries: stiép stíþe

faran

to travel ⬩ journey ⬩ to march ⬩ to go ⬩ to go ⬩ depart ⬩ to go ⬩ move ⬩ to go ⬩ fly ⬩ to come ⬩ to pass away ⬩ depart ⬩ to go on ⬩ practise ⬩ happen ⬩ turn out

Entry preview:

Wind wédende færeð, El. 1274. Hí (clouds) farað feohtende . . . winnende fareð atol eóredþreát, Rä. 4, 46, 48.

Linked entry: farnian

fela

Entry preview:

Þára micles tó feala winð wið gecynde, Met. 13, 16: Hy. 4, 45. Similar entries v. I. 2 b β Swá fela manna wǽron on þám eórode, Hml. S. 28, 14. Swíðe fela geára synd nú ágáne, 23, 727. Similar entries v. I. 2 b γ Swá feala (gen. or nom.?)

Linked entry: feald

ge-líc

(adj.)
Entry preview:

Winde gelícra þonne gemetfæstum monnum, Bt. 37, 4; F. 192, 23. Wildiórum gelícran ðonne monnum, 38, 5; F. 208, 1. Hwám beón ðás ðyllecan gelíccran (-lícran, v. l. ) ðonne ðǽm folce ðe . . .,' Past. 227, 24.

wendan

(v.)
Grammar
wendan, p. -de

To turn ⬩ To cause to move ⬩ to change ⬩ alter ⬩ convert ⬩ to translate ⬩ interpret ⬩ to move one's self ⬩ take one's way ⬩ go ⬩ proceed ⬩ wend ⬩ To wend ⬩ go ⬩ proceed

Entry preview:

Hé gehálgode wín of wætere, and wendan hét on ða beteran gecynd Andr. Kmbl. 1174; An. 587. Ðæt wile wendan on wæterbollan Lchdm. ii. 248, 7. to change, shift, vary, be variable God ne went nó swá swá wé dóþ Bt. 42; Fox 258, 20. Wendeþ Exon.

ge-mynd

Entry preview:

XI. mind, consciousness, intellect :-- On ferhðcofan fæste genearwod, móde and gemynde, þæt hé mægða síð wíne druncen gewitan ne meahte, Gen. 2604. On gemynd drepen stupefied, 1571. Monna gehwylcum þe gemynd hafað, Cri. 431.

lǽtan

(v.)
Entry preview:

Ne lǽte gé eów ǽlcre láre wind áweccgan, Past. 306, 8.