Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

hǽþen-scipe

Entry preview:

Albanus gelýfde on ðone sóðan God, and wiðsóc þám hǽðenscype, and wearð sóþlíce crísten, Hml. S. 19, 28. His fæder wæs . . . on hǽðenscipe wunigende and his gemæcca samod, Hml. Th. ii. 498, 26.

láreów-dóm

(n.)
Grammar
láreów-dóm, es; m.

mastershipgovernanceteaching

Entry preview:

Criste hé Angle gehwyrfde mid árfæstnysse láreówdómes ad Christum Anglos convertit pietate magistra, Bd. 2, 1; S. 500, 28. Mid ealdorlícnesse láreówdómes auctoritati magistri, 4, 27; S. 603, 44.

hyht

Entry preview:

Crístes helda swóron . . . Ðá cwæð hé on his móde . . . ' Gyrstanǽfen nán man ne mihte Crístes naman nemnian mid hihte,' Hml. S. 23, 534.

genge

(n.)
Grammar
genge, f.
Entry preview:

Þatt all þatt genge (folk ) mihhte lefenn uppo Criste, 6956. Þeȝȝre ( angels' ) genge shollde ben wiþþ gode sawless ekedd, 3918. Miccle mare genge off Lerninngcnihhtess, 19566: but also of a military host :-- Faraoness genge, 14851. v. N. E.

gearcian

(v.)
Entry preview:

Þæt gé án clǽne mǽden gearcion Críste virginem castam exhibere Christo Hml. A. 30, 140. Tó gearcygenne adhibenda Wülck. Gl. 251, 19. Gearciende exibens An. Ox. 4638

girela

(n.)
Grammar
girela, gierela, am; m.: <b>girelu,</b> e; f.
Entry preview:

Ðá ðe Críste folgiað on hwítum gyrlum, Hml. Th. i. 88, 34. Gierelum gielplicum, Gú. 390. Ðá ðe mid hnescum gerelum (gyrlum, W. S.) gescirped biðon qui mollibus vestiuntur, Mt.

Linked entries: gyrla gerela

wrítan

(v.)
Grammar
wrítan, p. wrát, pl. writon; pp. writen

To write.to cutto drawto form lettersto writeto writeto compose,be the author ofto writeto writewriteto writestateto writeget a thing writtento convey by charter

Entry preview:

Wrít ðam horse on ðam heáfde foran Cristes mǽl, and on leoþa gehwylcum ðe ðú ætfeolan mæge. Lchdm. ii. 290, 23. Wrít him Cristes mǽl on ǽlcum lime, 346, 6.

Linked entries: wrítere wrítian

CÝÐAN

(v.)
Grammar
CÝÐAN, p. ic, he cýðde, cýdde, ðú cýðdest, cýddest; pp. cýðed .

to make known, tell, relate, proclaim, announcenuntiare, annuntiare, narrare, referre, effari, prædicare to declare, reveal, manifest, shew, perform, confess, confirm, testify, prove notum facere, revelare, manifestare, ostendere, perhibere, confiteri, testari, probare

Entry preview:

Cýðdon Cristes gebyrd they announced Christ&#39;s birth, Exon. 8b; Th. 5, 5; Cri. 65: Ps. Th. 77, 7: 101, 16. Cýðe his neáhgebúrum let him tell to his neighbours, L. Edg.

Linked entry: ge-cýðan

weorþ-líce

(adv.)
Grammar
weorþ-líce, weorþelíce; adv.
Entry preview:

Hí mid mycclan þrymme and blisse and lofsange ðone hálgan arcebiscop feredon, and swá wurðlíce intó Cristes cyrcan bróhton, 1023; Erl. 163, 30.

wítegian

(v.)
Grammar
wítegian, wítgian; p. ode

To prophesy

Entry preview:

Hé wítgode be ðære ácennednesse Cristes, Ps. Th. 8, arg. : Blickl. Homl. 133, 28. Wítgade, 83, 24. Wítegan ðe wítegodon ymbe Crist, Ælfc. T. Grn. 2, 18

Linked entry: wítgian

georne

Entry preview:

Crístene men wé lǽrað swíðe georne ꝥ . . ., Ll. Th. i. 372, 15: Ors. 2, 5; S. 82, 28. For eal crísten folc þingian georne, ii. 240, 4. Hé má cégde and geornor bæd, Bl.

mǽrsung

(n.)
Grammar
mǽrsung, e; f.

a making knownreportrumourfamerenowncelebritycelebrationa making greatmagnifyingglorificationGreatnessmagnificenceexcellencyhonourfavour

Entry preview:

Ðeós is Cristes mǽrsung æfter ðære menniscnysse, Homl. Th. ii. 360, 28. Mid ealre boncunga and mǽrsunga hine herian to praise him with giving thanks and glory to him, Blickl. Homl. 31, 21.

(prep.)
Grammar
bí, prep. dat. [Bí is more frequently shortened into be. In compounds it is generally written be- or bi-; but bí- is long where it is used for big, or is a contraction, thus, - bí-spell for big-spell, and as bí-breád for beó-breád. v. be.]

By, near to, at, in, uponjuxta, prope, apud, inOf, aboutde, quoadBy, through, because of, after, according to, in comparison withper, secundum, pro, ex

Entry preview:

Ðisses fugles gecynd fela gelíces bí ðám gecornum Cristes þegnum the nature of this bird is much like to the chosen servants of Christ, 61 b; Th. 225, 12; Ph. 388. sometimes bí is separated from its case Bí wædes ófre by the shore of the sea, Exon. 96

hálwende

(v.; adj.)
Entry preview:

Crístes his pretector salutarium xp̃i sui, Ps. Vos. Srt. 27, 8. Hálwende prosperos (successus ), An. Ox. 4550. conducive to moral or spiritual health or well-being Hálwende cynnincg saluatrix natiuitas, An. Ox. 1538.

ge-þafian

(v.)
Grammar
ge-þafian, -þafigan, -þafigean; p. ode, ude; pp. od, ud [þafian to permit, allow, consent]

To favoursupportpermitallowadmitassentconsentagreeapproveobeysubmit tofăvēresustĭnēresĭnĕreadmittĕrepermittĕreassentīreconsentīreobēdīreconcēdĕre

Entry preview:

Ðás hwílwendlícan gedrefednyssa we sceolon mid gefeán for Cristes naman geþafian but these transitory tribulations we ought to submit to with joy for Christ's name, Homl. Th. i. 556, 10: Prov. Kmbl. 9: Past. 21, 1; Swt. 151, 15; Hat. MS.

Linked entry: þafian

ge-hálgian

(v.)
Grammar
ge-hálgian, p. ode, ade; pp. od, ad

To consecratededicateinitiateordainhallowmake holysanctifyconsecrārededĭcāresacrāreinĭtĭāreordĭnāresanctĭfĭcāre

Entry preview:

Wælhreów Criste gehálgode offrunge tyrannus Christo sacrāvit victĭmam, Hymn. Surt. 52, 11. Gif preóst on treowenan calice húsl gehálgige if a priest consecrate housel in a wooden chalice, L. N. P. L. 14; Th. ii. 292, 20.

on-búgan

Entry preview:

Ealle gesceafta onbúgað gebígedum cneówe ðám Hǽlendum Críste, Hml. Th. ii. 362, 1: 18, 3. Þá leóda þé onbúgað, Hml. S. 7, 366. Hé wæs ꝥ folc cwielmende tó ðon þæt hié him anbugen, Ors. 1, 12 ; S. 54, 19.

land-leód

(n.)
Grammar
land-leód, es; pl. e, an [cf. Seaxe, Seaxan]; m.
Entry preview:

Eft hé frægn hwæðer ða ylcan landleóde Cristene wǽron rursus interrogavit, utrum iidem insulani Christiani essent, Bd. 2, 1; S. 501, 12: 4, 26; S. 602, 8.

Linked entry: leód

fíf

Entry preview:

Weorc crístes mǽl fífo, Lch. iii. 56, 8. with pronoun or indefinite numeral adjective: Þá fífe dysige, Mt. R. 25, 3. Of ðǽm hláfum fífum, Jn. L. 6, 26.

ge-tíþian

(v.)
Entry preview:

A. 12, 309. to grant, bestow (with acc. of object granted and dat. of person) Crístes deáð getíðað ús þæt éce líf, Hml. Th. ii. 240, 20. Ðǽr getíðað Drihten micele weldǽda geleáffullum mannum, 298, 11.