Bosworth Toller's

Anglo-Saxon

Dictionary online

under-niman

(v.)
Grammar
under-niman, p. -nam, pl. -námon; pp. -numen.

to take surreptitiously ⬩ to steal ⬩ to take into the mind ⬩ receive what is said, taught ⬩ to take upon one's self ⬩ to blame ⬩ resent

Entry preview:

R.) hit wel, Kath. 117.] to take upon one's self Gif ðú leornian wille hú ðæt gewurðan mæge, ðonne undernim ðú leorningcnihtes híw, Homl. Th. i. 590, 20. [We þis feht habbeoð undernumen buten Arðures rede, Laym. 26734.

Linked entry: under-fón

un-gelimp

(n.)
Grammar
un-gelimp, es; n. m.

Misfortune ⬩ mishap

Entry preview:

Ðonne mé hwylc ungelimp becymð, Ps. Th. 39, 18. Him cymð ege and ungelimp, 13, 9. Wæs swíðe hefelíc geár and swíðe sorhfull geár ... and swá mycel ungelimp on wæderunge swá man náht ǽðelíce geþencean ne mæg, Chr. 1085; Erl. 219, 21.

ealdian

(v.)
Entry preview:

Ðonne hé ealdað cum senuerit, Kent. Gl. 815. Þonne se sunu wyxð, þonne ealdað se fæder, Hml. Th. i. 278, 25. Ic aldade senui, Ps. Srt. 36, 25. Ðá ðá hé ealdode, and his sunu wífian sceolde, Hml. Th. ii. 234, 24.

ge-reordan

Entry preview:

Ðonne hiera niéhstan ðurh hié beóð gereorde (reficiuntur) dæt hié selfe ne fæsten. Past. 137, 24. Hié nǽfre ne beóð gereorde mid gódum weorcum, 283, 12. <b>II a.

ge-þyld

(n.)
Grammar
ge-þyld, e; f.
Entry preview:

Forðám dóme his geðylde, 27, 21. Ꝥ mægn þǽre geþylde, Gr. D. 20, 16. Wundorlicre geþylde man, 283, 18. Tó ðǽre geðylde, Past. 222, 8. Ðá geðyld ðe is módur ealra mægena, 215, 19: 222, 25: 219, 13.

scencan

(v.)
Grammar
scencan, te

To skink

Entry preview:

Ðonne scencþ hé ða scylde mid ðære bisene ǽlcum ðæra ðe him ǽnges yfles tó wénþ cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur, Past. 59, 5; Swt. 451, 24.

út-lah

(adj.)
Grammar
út-lah, adj.

Outlawed ⬩ an outlaw ⬩ calling for outlawry

Entry preview:

Gif heora menn sleán úre ǽhta, ðonne beód hý útlage ge wið hý ge wið ús, ii. 7; Th. i. 288, 10. calling for outlawry Gif se Englisca beclypaþ Frenciscne mid útlagan þingan si Anglicus appellet Francigenam de utlagaria, W. ii. 3: Th. i. 489, 22

Linked entries: -lah út-laga

HÉDAN

(v.)
Grammar
HÉDAN, p. de

To HEED, take care, observe, attend, guard, take charge, take possession, receive ⬩ to take care of, guard ⬩ custodire, observare

Entry preview:

Ðonne him forþsíþ gebyrige héde se hláford ðæs hé lǽfe when he dies let the lord take possession of what he leaves [cf 434, 27], 436, 9: L. In. 74; Th. i. 148, 19.

Linked entries: be-hédan ge-hýdan

smirwan

(v.)
Grammar
smirwan, smerwan, smirewan, smeruwan, smirian, smerian, smyrian; p. smirede, ode

To smear, anoint ⬩ unctus ⬩ to anoint

Entry preview:

Ðonne wé smirewaþ (smierewaþ, Halt. MS.) úre heortan eáge mid sealfe Past. ii; Swt. 68, 10-12. Smiriaþ Ps. Surt. 140, 6. Smirede linivit Wrt. Voc. ii. 74, 15. Smyrede 51, 47. Smerede unxit Ps. Spl. 44, 9: Blickl. Homl. 69, 2. Smyrede 73, 18.

sol

(n.; adj.)
Grammar
sol, eses; n.: solu, we, e; f.

Mire or a miry place ⬩ filthy ⬩ volutabrum

Entry preview:

Swín simle willnaþ licgan on fúlum solum . . . ðeáh hí beswemde weorþon, ðonne sleáþ hé eft on ða solu and bewealwiaþ þǽron Bt. 37, 4; Fox 192, 26-29. [Cf. sol; adj. filthy Wule a sol cloð et one cherre beon hwit iwaschen? A. R. 324, 1.

slǽpan

(v.)
Grammar
slǽpan, slépan; p. te.

to sleep ⬩ to sleep ⬩ lie with a person

Entry preview:

Hwǽr resteþ (-aþ, MS.) ðæs mannes sáwul ðonne se líchama slépþ? Salm. Kmbl. 188, 12. Slǽpeþ dormitet, Ps. Lamb. 120, 3. Slǽpeþ (slépeþ, Ps. Surt.) obdormiet, Ps. Th. 120, 4.

Linked entry: slépan

wyn

(n.)
Grammar
wyn, wynn, e; f.

delight ⬩ pleasure ⬩ delightfully ⬩ pleasantly ⬩ a delight ⬩ that which causes pleasure ⬩ the best of a class, ⬩ the pride of its kind. ⬩ the name of the w-rune

Entry preview:

Wæs mé wyn tó ðon, 380, 22; Rä. 1, 2. Næs him tó máðme wynn, Andr. Kmbl. 2228; An. 1115 : 2326; An. 1164. Ða forweorþaþ ðe hira wynne tó ðé habban noldan qui elongant se a te, peribunt, Ps. Th. 72, 22. Hé genom him tó wildeórum wynne, Exon.

Linked entry: mód-wén

hríðer

(n.)
Grammar
hríðer, hrýðer, es; n.

ox ⬩ cow ⬩ heifer

Entry preview:

Næfde hé má ðonne twentig hrýðera and twentig sceápa and twentig swýna, Ors. 1, 1; Swt. 18, 14. Hrýðera gehlów the lowing of oxen, Ælfc. Gr. 1; Som. 2, 35. Hine oftorfodon mid bánum and mid hrýðera [hrýðeres, MS. F: neáta, MS.

Linked entries: hruðer hrýðer

late

(adv.)
Grammar
late, adv.

Slowly ⬩ late ⬩ at length ⬩ at last

Entry preview:

Gif wit ðæt ealle sculon ásmeágan ðonne cume wit late tó ende ðisse béc oððe nǽfre, 42; Fox, 256, 22. Hú late hí on ðysne middangeard ácennede wurdon and hú raþe hí him eft of gewítan sceolan, Blickl. Homl. 59, 23.

METE

(n.)
Grammar
METE, mæte, es; m.

MEAT ⬩ food

Entry preview:

Gif hý him syððan ne dóþ mete ne munde if they afterwards give him neither food nor favour, L. Edm. S. 1; Th. i. 248, 7. Ðǽr mæte þygde, Bd. 5, 4; S. 617, 11. Mettas cibaria, Wrt. Voc. ii. 15, 71: dapes, 28, 1: fercula, Hpt. Gl. 492, 75.

weorþ-full

(adj.)
Grammar
weorþ-full, adj.
Entry preview:

Se cyng Willelm wæs swíðe wís man and swíðe ríce, and wurðfulre and strengere ðonne ǽnig his foregengra wǽre . . .

æfterra

(num.; adj.)
Grammar
æfterra, æft(e)ra; cpve.: æft(e)resta; spve.

latter ⬩ hinder, lower ⬩ latter ⬩ last ⬩ next, following ⬩ second

Entry preview:

Wæs heora æftra sýð wyrse ðonne se ǽrra, Chr. 1001; P. 133, 25. in place, hinder, lower Ðæt ǽrre folc and ðæt æfterre those before and those behind, Bl. H. 81, 25. Se æftera stemn puppis, Wrt. Voc. i. 63, 37.

ge-andettan

(v.)

to confess, acknowledge ⬩ to confess ⬩ to admit for oneself ⬩ concede, allow ⬩ to confess, declare one's belief ⬩ to confess ⬩ acknowledge as having a certain character, declare one's faith in ⬩ to make acknowledgement of a benefit ⬩ give thanks ⬩ praise

Entry preview:

Add: to confess, acknowledge wrong-doing, weakness, &amp;c. Geondeton (confitentes) synna hiora, Mt. L. 3, 6. Geandet swá hwætt swá þú þáron wite, Ll. Lbmn. 414, 34. as an ecclesiastical term to confess to a priest trans.

CLYPIAN

(v.)
Grammar
CLYPIAN, clypigan, clipian, cleopian, clepian, part. clypiende, clypigende, ic clypie, clypige, ðú clypast, he clypaþ, pl. clypiaþ, p. ode, ade ; impert. clypa, pl. clypiaþ; pp. od, ad

To make a vocal sound ⬩ speak ⬩ speak aloud ⬩ to cry out ⬩ call ⬩ say ⬩ loqui ⬩ clamare ⬩ vocare ⬩ dicere

Entry preview:

Drihten gehýrþ me ðonne ic clypige to him Dominus exaudiet me cum clamavero ad eum Ps. Lamb. 4, 4. Ðú clypast thou callest Hy. 7, 45; Hy. Grn. ii. p. 288, 45. Hwí clypaþ Dauid hyne Drihten quomodo David vocat eum Dominum? Mt. Bos. 22, 43, 45.

ge-þeódan

(v.)
Grammar
ge-þeódan, he -þeót; p. -þeódde; pp. -þeóded, -þeód

To join ⬩ connect ⬩ unite ⬩ associate ⬩ apply ⬩ adjust ⬩ translate ⬩ jungĕre ⬩ adjungĕre ⬩ conjungĕre ⬩ cōpŭlāre ⬩ sŏciāre ⬩ aptāre

Entry preview:

Ðonne mihte he ðara ríme geþeóded beón posset eōrum nŭmĕro sŏciāri, Bd. 5, 13; S. 633, 36: Ps. Th. 61, 5.