under-niman
to take surreptitiously ⬩ to steal ⬩ to take into the mind ⬩ receive what is said, taught ⬩ to take upon one's self ⬩ to blame ⬩ resent
Entry preview:
R.) hit wel, Kath. 117.] to take upon one's self Gif ðú leornian wille hú ðæt gewurðan mæge, ðonne undernim ðú leorningcnihtes híw, Homl. Th. i. 590, 20. [We þis feht habbeoð undernumen buten Arðures rede, Laym. 26734.
Linked entry: under-fón
un-gelimp
Misfortune ⬩ mishap
Entry preview:
Ðonne mé hwylc ungelimp becymð, Ps. Th. 39, 18. Him cymð ege and ungelimp, 13, 9. Wæs swíðe hefelíc geár and swíðe sorhfull geár ... and swá mycel ungelimp on wæderunge swá man náht ǽðelíce geþencean ne mæg, Chr. 1085; Erl. 219, 21.
ealdian
Entry preview:
Ðonne hé ealdað cum senuerit, Kent. Gl. 815. Þonne se sunu wyxð, þonne ealdað se fæder, Hml. Th. i. 278, 25. Ic aldade senui, Ps. Srt. 36, 25. Ðá ðá hé ealdode, and his sunu wífian sceolde, Hml. Th. ii. 234, 24.
ge-reordan
Entry preview:
Ðonne hiera niéhstan ðurh hié beóð gereorde (reficiuntur) dæt hié selfe ne fæsten. Past. 137, 24. Hié nǽfre ne beóð gereorde mid gódum weorcum, 283, 12. <b>II a.
ge-þyld
Entry preview:
Forðám dóme his geðylde, 27, 21. Ꝥ mægn þǽre geþylde, Gr. D. 20, 16. Wundorlicre geþylde man, 283, 18. Tó ðǽre geðylde, Past. 222, 8. Ðá geðyld ðe is módur ealra mægena, 215, 19: 222, 25: 219, 13.
scencan
To skink
Entry preview:
Ðonne scencþ hé ða scylde mid ðære bisene ǽlcum ðæra ðe him ǽnges yfles tó wénþ cunctis mala credentibus per exemplum culpa propinatur, Past. 59, 5; Swt. 451, 24.
út-lah
Outlawed ⬩ an outlaw ⬩ calling for outlawry
Entry preview:
Gif heora menn sleán úre ǽhta, ðonne beód hý útlage ge wið hý ge wið ús, ii. 7; Th. i. 288, 10. calling for outlawry Gif se Englisca beclypaþ Frenciscne mid útlagan þingan si Anglicus appellet Francigenam de utlagaria, W. ii. 3: Th. i. 489, 22
HÉDAN
To HEED, take care, observe, attend, guard, take charge, take possession, receive ⬩ to take care of, guard ⬩ custodire, observare
Entry preview:
Ðonne him forþsíþ gebyrige héde se hláford ðæs hé lǽfe when he dies let the lord take possession of what he leaves [cf 434, 27], 436, 9: L. In. 74; Th. i. 148, 19.
smirwan
To smear, anoint ⬩ unctus ⬩ to anoint
Entry preview:
Ðonne wé smirewaþ (smierewaþ, Halt. MS.) úre heortan eáge mid sealfe Past. ii; Swt. 68, 10-12. Smiriaþ Ps. Surt. 140, 6. Smirede linivit Wrt. Voc. ii. 74, 15. Smyrede 51, 47. Smerede unxit Ps. Spl. 44, 9: Blickl. Homl. 69, 2. Smyrede 73, 18.
sol
Mire or a miry place ⬩ filthy ⬩ volutabrum
Entry preview:
Swín simle willnaþ licgan on fúlum solum . . . ðeáh hí beswemde weorþon, ðonne sleáþ hé eft on ða solu and bewealwiaþ þǽron Bt. 37, 4; Fox 192, 26-29. [Cf. sol; adj. filthy Wule a sol cloð et one cherre beon hwit iwaschen? A. R. 324, 1.
slǽpan
to sleep ⬩ to sleep ⬩ lie with a person
Entry preview:
Hwǽr resteþ (-aþ, MS.) ðæs mannes sáwul ðonne se líchama slépþ? Salm. Kmbl. 188, 12. Slǽpeþ dormitet, Ps. Lamb. 120, 3. Slǽpeþ (slépeþ, Ps. Surt.) obdormiet, Ps. Th. 120, 4.
Linked entry: slépan
wyn
delight ⬩ pleasure ⬩ delightfully ⬩ pleasantly ⬩ a delight ⬩ that which causes pleasure ⬩ the best of a class, ⬩ the pride of its kind. ⬩ the name of the w-rune
Entry preview:
Wæs mé wyn tó ðon, 380, 22; Rä. 1, 2. Næs him tó máðme wynn, Andr. Kmbl. 2228; An. 1115 : 2326; An. 1164. Ða forweorþaþ ðe hira wynne tó ðé habban noldan qui elongant se a te, peribunt, Ps. Th. 72, 22. Hé genom him tó wildeórum wynne, Exon.
Linked entry: mód-wén
hríðer
ox ⬩ cow ⬩ heifer
Entry preview:
Næfde hé má ðonne twentig hrýðera and twentig sceápa and twentig swýna, Ors. 1, 1; Swt. 18, 14. Hrýðera gehlów the lowing of oxen, Ælfc. Gr. 1; Som. 2, 35. Hine oftorfodon mid bánum and mid hrýðera [hrýðeres, MS. F: neáta, MS.
late
Slowly ⬩ late ⬩ at length ⬩ at last
Entry preview:
Gif wit ðæt ealle sculon ásmeágan ðonne cume wit late tó ende ðisse béc oððe nǽfre, 42; Fox, 256, 22. Hú late hí on ðysne middangeard ácennede wurdon and hú raþe hí him eft of gewítan sceolan, Blickl. Homl. 59, 23.
METE
MEAT ⬩ food
Entry preview:
Gif hý him syððan ne dóþ mete ne munde if they afterwards give him neither food nor favour, L. Edm. S. 1; Th. i. 248, 7. Ðǽr mæte þygde, Bd. 5, 4; S. 617, 11. Mettas cibaria, Wrt. Voc. ii. 15, 71: dapes, 28, 1: fercula, Hpt. Gl. 492, 75.
weorþ-full
Entry preview:
Se cyng Willelm wæs swíðe wís man and swíðe ríce, and wurðfulre and strengere ðonne ǽnig his foregengra wǽre . . .
æfterra
latter ⬩ hinder, lower ⬩ latter ⬩ last ⬩ next, following ⬩ second
Entry preview:
Wæs heora æftra sýð wyrse ðonne se ǽrra, Chr. 1001; P. 133, 25. in place, hinder, lower Ðæt ǽrre folc and ðæt æfterre those before and those behind, Bl. H. 81, 25. Se æftera stemn puppis, Wrt. Voc. i. 63, 37.
ge-andettan
to confess, acknowledge ⬩ to confess ⬩ to admit for oneself ⬩ concede, allow ⬩ to confess, declare one's belief ⬩ to confess ⬩ acknowledge as having a certain character, declare one's faith in ⬩ to make acknowledgement of a benefit ⬩ give thanks ⬩ praise
Entry preview:
Add: to confess, acknowledge wrong-doing, weakness, &c. Geondeton (confitentes) synna hiora, Mt. L. 3, 6. Geandet swá hwætt swá þú þáron wite, Ll. Lbmn. 414, 34. as an ecclesiastical term to confess to a priest trans.
CLYPIAN
To make a vocal sound ⬩ speak ⬩ speak aloud ⬩ to cry out ⬩ call ⬩ say ⬩ loqui ⬩ clamare ⬩ vocare ⬩ dicere
Entry preview:
Drihten gehýrþ me ðonne ic clypige to him Dominus exaudiet me cum clamavero ad eum Ps. Lamb. 4, 4. Ðú clypast thou callest Hy. 7, 45; Hy. Grn. ii. p. 288, 45. Hwí clypaþ Dauid hyne Drihten quomodo David vocat eum Dominum? Mt. Bos. 22, 43, 45.
ge-þeódan
To join ⬩ connect ⬩ unite ⬩ associate ⬩ apply ⬩ adjust ⬩ translate ⬩ jungĕre ⬩ adjungĕre ⬩ conjungĕre ⬩ cōpŭlāre ⬩ sŏciāre ⬩ aptāre
Entry preview:
Ðonne mihte he ðara ríme geþeóded beón posset eōrum nŭmĕro sŏciāri, Bd. 5, 13; S. 633, 36: Ps. Th. 61, 5.